Σεβασμός

Με τη σεμνότητα που τη διακρίνει, η στήλη θα ήθελε να διατυπώσει σήμερα μια πρόταση, τόσο προς αυτούς που κυβερνούν, με αποφασιστικότητα ή αλαζονεία, όσο και προς εκείνους που ασκούν αντιπολίτευση, εποικοδομητική ή λαϊκιστική: να δουν στο Netflix την «πρώτη ταινία των Ομπάμα», το ντοκιμαντέρ δηλαδή με τίτλο «Ενα αμερικανικό εργοστάσιο».

Στα τέλη του 2014, ένας κινέζος δισεκατομμυριούχος ονόματι Τσάο Ντεουάνγκ αγόρασε το χρεοκοπημένο εργοστάσιο της General Motors στο Ντέιτον του Οχάιο, επαναπροσλαμβάνοντας 2.000 αμερικανούς εργαζόμενους. Το ωρομίσθιο ήταν 12 δολάρια έναντι 29 ή 30 δολαρίων που έπαιρναν πολλοί από αυτούς στο προηγούμενο καθεστώς, αλλά τουλάχιστον υπήρχε δουλειά. Ολα άρχισαν σε γιορτινή ατμόσφαιρα για τη συνάντηση των λαών και το πάντρεμα των πολιτισμών. Τα προβλήματα άρχισαν όταν το εργοστάσιο εξακολουθούσε να έχει ζημιά και οι εργαζόμενοι όχι μόνο δεν δέχονταν να δουλεύουν υπερωρίες και Σαββατοκύριακα, αλλά ήθελαν να ιδρύσουν και συνδικάτο.

«Είναι αργοί και τεμπέληδες, θέλουν να δουλεύουν μόνο οκτώ ώρες την ημέρα», λένε οι Κινέζοι για τους Αμερικανούς. «Με απέλυσαν γιατί ήμουν αργός: όπως μου είπαν, έκανα δύο ή τρία λεπτά για να βρω κάτι στον υπολογιστή», εξηγεί ένας πρώην εργαζόμενος. Τελικά ο στόχος επιτεύχθηκε. Από το 2018, το εργοστάσιο έχει κέρδη. Οι ειδοποιήσεις για σαββατιάτικη ή υπερωριακή εργασία έρχονται μόλις λίγες ώρες νωρίτερα. Οσο για το τι έγινε με το συνδικάτο, δείτε την ταινία, είναι διδακτικό. Spoiler: ακολουθήθηκαν δημοκρατικές διαδικασίες!

Ε, ναι λοιπόν: το πρόβλημα δεν είναι η κατάργηση του νομοσχεδίου για τον βάσιμο λόγο απόλυσης που ψήφισε για προφανείς επικοινωνιακούς λόγους ο ΣΥΡΙΖΑ λίγες μέρες πριν από τις εκλογές. Καλά έκανε ο υπουργός Εργασίας Γιάννης Βρούτσης και πήρε πίσω (με άκομψο ομολογουμένως τρόπο) το ηλεκτρονικό φακέλωμα των εργαζομένων που θα τους ακολουθούσε σε όλη τους τη ζωή. Αρκεί να λάβει μέτρα στη συνέχεια για την ουσιαστική τους προστασία από τις αυθαιρεσίες, τις πιέσεις και τους εκβιασμούς. Που οξύνονται ακόμη περισσότερο λόγω των συνεπειών της παγκοσμιοποίησης και της κινεζικής εφόδου στον εργασιακό χώρο και το κοινωνικό κράτος της Δύσης.

«Οι αμερικανοί εργαζόμενοι που είχαν ήδη περάσει τόσο πολλά είχαν την αίσθηση ότι οι κινέζοι επόπτες τους δεν τους σέβονταν. Ο πιο σημαντικός παράγων ήταν το ζήτημα του σεβασμού», λέει η σκηνοθέτις της ταινίας Τζούλια Ράικερτ. Ναι, δεν ήταν τόσο τα χρήματα και η παραπάνω δουλειά, όσο η έλλειψη σεβασμού. Σε πολιτισμικό, περισσότερο κι από οικονομικό, επίπεδο θα δοθεί τα επόμενα χρόνια η μάχη.

Ο ΣΥΡΙΖΑ ορθώς είχε εκφράσει επιφυλάξεις, ως αντιπολίτευση, για τους όρους των κινεζικών επενδύσεων στην Ελλάδα (για να φτάσει, ως κυβέρνηση, να μπλοκάρει δια χειρός Νίκου Κοτζιά ψήφισμα της ΕΕ για τα ανθρώπινα δικαιώματα στην Κίνα). Απαλλαγμένος από γεωπολιτικές σκοπιμότητες, έχει τώρα τη χρυσή ευκαιρία να διεκδικήσει το δικαίωμα των εργαζομένων στον σεβασμό.