Τα προβλήματα στο εμπόριο και οι προκλήσεις

Οι εντάσεις στο εμπόριο είναι ένα σύμπτωμα και όχι μια αιτία της υποκείμενης  οικονομικής πρόκλησης που αντιμετωπίζει σήμερα ο κόσμος. Επιπλέον, η υπερβολική προσήλωση στα προβλήματα για το εμπόριο θα μπορούσε να στρέψει την προσοχή των πολιτικών μακριά από τα μέτρα που απαιτούνται για την εξασφάλιση ταχύτερης και πιο συμμετοχικής ανάπτυξης σε ένα πραγματικά σταθερό οικονομικό περιβάλλον.

Μη με παρεξηγήσετε: η εστίαση στην επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Κίνας και Αμερικής είναι απολύτως κατανοητή. Εξάλλου, αυτή αυξάνει τον κίνδυνο ενός εμπορικού πολέμου, ο οποίος, σε συνδυασμό με έναν πόλεμο συναλλάγματος, θα προκαλέσει μεγάλα προβλήματα στην παγκόσμια οικονομία χωρίς κανέναν νικητή. Καθώς οι προοπτικές ανάπτυξης χειροτέρευσαν, τα ζητήματα κρατικού χρέους και μόχλευσης θα έβγαιναν στο προσκήνιο σε ορισμένες χώρες, αυξάνοντας την οικονομική αστάθεια σε ένα ήδη βεβαρημένο οικονομικό περιβάλλον. Και με την κόντρα ΗΠΑ – Κίνας που τώρα πλέον εκτείνεται πέρα από τα οικονομικά και σε θέματα εθνικής ασφάλειας και εγχώριας πολιτικής, το βέλτιστο σενάριο για το εμπόριο είναι να σταματήσουν οι επιθέσεις εκατέρωθεν. Το πιο πιθανό αποτέλεσμα όμως είναι η κλιμάκωση των εντάσεων.

Ομως οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουν την αυξανόμενη πολιτική πίεση στις κεντρικές τράπεζες, τις οικονομικές ανισότητες, την απώλεια εμπιστοσύνης στις κυβερνήσεις, τις περιφερειακές οικονομικές και γεωπολιτικές εντάσεις, τον αυξανόμενο κίνδυνο χρηματοπιστωτικής αστάθειας και τη γενική αίσθηση της οικονομικής ανασφάλειας. Οι αυξανόμενες εντάσεις μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας συνδέονται κατά τρόπο ουσιαστικό με δύο βασικά και επίμονα χαρακτηριστικά της παγκόσμιας οικονομίας από τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Η πρώτη είναι η παρατεταμένη περίοδος κατά την οποία η οικονομική ανάπτυξη δεν ήταν μόνο υπερβολικά χαμηλή, αλλά και ανεπαρκώς περιεκτική. Ως αποτέλεσμα, αυξανόμενα τμήματα του πληθυσμού αισθάνονται περιθωριοποιημένα, αλλοτριωμένα και θυμωμένα – οδηγώντας σε απροσδόκητα εκλογικά αποτελέσματα, την άνοδο λαϊκιστικών και εθνικιστικών κινημάτων και σε μερικές περιπτώσεις κοινωνικές αναταραχές.

Το δεύτερο χαρακτηριστικό μετά την κρίση είναι η επίμονη υπερβολική εξάρτηση στη ρευστότητα των κεντρικών τραπεζών και όχι σε πιο ισορροπημένο συνδυασμό πολιτικών που επιδιώκουν να φέρουν ανάπτυξη για όλους.

Η νομισματική πολιτική δεν ήταν πολύ αποτελεσματική στην τόνωση της βιώσιμης ανάπτυξης, αλλά οδήγησε σε αύξηση των τιμών των περιουσιακών στοιχείων. Αυτό έχει τροφοδοτήσει περαιτέρω τα παράπονα ότι το σύστημα ευνοεί τους ήδη πλουσίους και προνομιούχους παρά τον ευρύτερο πληθυσμό.

Ο Μοχάμεντ Ελ Εριάν είναι επικεφαλής οικονομικός σύμβουλος στην Allianz, τη μητρική της PIMCO όπου διετέλεσε ως διευθύνων σύμβουλος και επικεφαλής επενδύσεων. Ηταν πρόεδρος του Global Development Council του προέδρου των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα.