Τι είναι στ’ αλήθεια προοδευτικό;

Πολύς λόγος έχει γίνει για τις λεγόμενες προοδευτικές λύσεις που έχει ανάγκη ο τόπος. Την έννοια τις προόδου προσπάθησαν – με έμμεσους και άμεσους τρόπους – να την οικειοποιηθούν και ο ΣΥΡΙΖΑ και η ΝΔ. Αυτό που δεν προσπάθησαν ή δεν κατόρθωσαν σε ικανοποιητικό βαθμό είναι να της δώσουν ένα συνεκτικό περιεχόμενο που θα δίνει απαντήσεις σε οικονομικό επίπεδο αλλά και σε επίπεδο δικαιωμάτων.

Ο ΣΥΡΙΖΑ, εγκλωβισμένος στις αντιφάσεις του, στις διαιρετικές τομές που προσπάθησε να επιβάλει δεν μπόρεσε να δημιουργήσει μια πολιτική ταυτότητα που θα είχε τη δυνατότητα να συμπεριλάβει όσο το δυνατόν περισσότερους πολίτες. Από τη φύση τους οι διαιρετικές τομές χρειάζονται αντιπάλους (αν όχι εχθρούς), έτσι η πρόοδος έγινε μια εύκολη και βολική ταμπέλα που θύμιζε ’70 και ’80, ξεθωριασμένη από τον χρόνο και χωρίς περιεχόμενο για μια ευρωπαϊκή χώρα του 2019. Οι λιγοστές εξαιρέσεις (όπως το σύμφωνο συμβίωσης) επιβεβαίωναν τον κανόνα της επίθεσης στους θεσμούς – της προστασίας των πιο αδύναμων από την αυθαιρεσία δηλαδή -, της αγωνίας για την κατάληψη «όλης» της εξουσίας. Μέσα σε αυτή του την αγωνία ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε ως σύμμαχο και συνοδοιπόρο στην κυβερνητική περιπέτειά του τον κ. Καμμένο και τους ΑΝΕΛ όχι μία, αλλά, δύο φορές.

Από την άλλη πλευρά η ΝΔ του κ. Μητσοτάκη έχει συνδέσει την ελευθερία με την αλληλεγγύη, θέλοντας να προσδιορίσει ως πρόοδο την αύξηση συνολικά της ευημερίας και τη δυνατότητα ατομικής ανόδου. Πόσο εύκολο είναι όμως η πρόοδος και η ελευθερία να συνυπάρξουν με ακραία συντηρητικές φωνές στην Κοινοβουλευτική Ομάδα της ΝΔ που μιλούν για την «προστασία του αγέννητου παιδιού από τη σύλληψή του»; Η ΝΔ θα κληθεί να διαχειριστεί τέτοιες φωνές σε αρκετά θέματα.

Εχει φτάσει η ώρα να συζητήσουμε τι αποτελεί προοδευτική πολιτική σήμερα, ποια είναι τα αιτήματα που θα πρέπει να προτάσσει και πώς αυτά μπορούν να επιτευχθούν. Να συζητήσουμε για το τι παιδεία χρειαζόμαστε. Για το πώς η παροχή υπηρεσιών υγείας θα είναι πιο αποδοτική. Για το πώς θα διαμορφώσουμε ένα εκλογικό σύστημα πέρα από την αστάθεια της απλής αναλογικής αλλά και χωρίς το σημερινό μπόνους. Για το πώς θα προετοιμαστούμε καλύτερα για την 4η βιομηχανική επανάσταση ώστε να κατορθώσουμε να βρεθούμε στην πρωτοπορία και να μην παγιδευτούμε στον ρόλο του ουραγού. Για το πώς θα μπορέσουμε να επαναπατρίσουμε τους ανθρώπους που έφυγαν μέσα στην κρίση αλλά και να προσελκύσουμε νέους, ταλαντούχους ανθρώπους από άλλες χώρες. Για το πώς θα εντάξουμε όσους μας επέλεξαν ως τόπο τους, για το πώς θα διευρύνουμε τη συμμετοχή στον κοινωνικό και πολιτικό βίο. Για την κλιματική αλλαγή και τις επιπτώσεις της που ήδη βιώνουμε.

Οι πολίτες είμαστε έτοιμοι και επιδιώκουμε μια τέτοια συζήτηση, το πολιτικό σύστημα πόσο έτοιμο είναι άραγε;

Ο Παναγιώτης Μανωλάκος είναι κοινωνιολόγος, αντιπρόεδρος «The Catalyst»