Ανησυχητική κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων

Η ευθέως επιθετική και διαρκώς κλιμακούμενη συμπεριφορά της Τουρκίας στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο έχει πλέον καταστεί ιδιαίτερα ανησυχητική για τα νόμιμα συμφέροντα της Ελλάδος και της Κυπριακής Δημοκρατίας. Και πρέπει να σημειωθεί ότι όχι μόνο συνεχίζεται ανυποχώρητη, αλλά βαίνει επιδεινούμενη καθώς εμπλουτίζεται με θρασύτερες απαιτήσεις και με πρόσθετες παράνομες ενέργειες, ιδίως εις βάρος της Κύπρου.

Η κυνική αυτή πολιτική δικαιολογεί ορισμένες επισημάνσεις:

1. Η τουρκική εξωτερική πολιτική είναι σταθερά συγκρουσιακή και εκβιαστική, βασιζόμενη στη σημαντική γεωστρατηγική θέση της Τουρκίας και στις εκ μέρους της απειλές για χρήση βίας.

2. Η εν λόγω πολιτική εφαρμόζεται και σήμερα και υποστηρίζεται όχι μόνο από τον Ερντογάν αλλά και από τους κεμαλικούς, γεγονός που της προσδίδει συνέχεια και βαρύτητα.

3. Από την άνοδο του Ερντογάν στην εξουσία δεν έχουν μεν σημειωθεί θερμά επεισόδια στο ευρύτερο μέτωπο του ελληνικού τόξου, δηλαδή σε Ελλάδα και Κύπρο, υπήρξε όμως μεθοδική αύξηση και διεύρυνση των τουρκικών απαιτήσεων με πλήρη περιφρόνηση των κριτηρίων του διεθνούς δικαίου και των κανόνων καλής γειτονίας.

4. Κατά την τελευταία δεκαετία η Τουρκία δεν κρύβει τις βλέψεις στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και διαθέτει σημαντικά κονδύλια τόσο για τη βελτίωση της στρατιωτικής της ισχύος όσο και για την απόκτηση ερευνητικών και γεωτρητικών σκαφών.

5. Η υπάρχουσα όμως ένταση οφείλεται και στην ευμετάβλητη προσωπικότητα του Ερντογάν, ο οποίος είναι ικανός τακτικιστής και παίκτης επιρρεπής σε ριψοκίνδυνες κινήσεις. Εμπνέεται δε από ιδέες αναθεώρησης των υφισταμένων συνόρων, ανάδειξης της Τουρκίας σε ισχυρή περιφερειακή δύναμη και αυθαίρετης ιδιοποίησης και εκμετάλλευσης κοιτασμάτων υδρογονανθράκων στο θαλάσσιο χώρο του Αιγαίου και της Ανατολικής Μεσογείου.

6. Ο ιδιότυπος πολιτικός ψυχισμός του τούρκου ηγέτη είναι αληθές ότι έχει οδηγήσει σε πολλές αποτυχίες και έχει προκαλέσει ρήξεις της Τουρκίας με το σύνολο των γειτονικών της χωρών αλλά και με την Αίγυπτο, το Ισραήλ, ακόμη και με τις ΗΠΑ. Παρά ταύτα, και παρά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει η τουρκική οικονομία, η τουρκική ηγεσία αισθάνεται αρκετά ισχυρή ώστε να δοκιμάζει την ανοχή της διεθνούς κοινότητας και τις αντοχές της Ελλάδος.

7. Οπως έχει επανειλημμένως λεχθεί, οι τουρκικές προκλήσεις δεν έχουν παροδικό και περιστασιακό χαρακτήρα. Αποδίδουν πλήρως τις επιλογές της τουρκικής ηγεσίας και ως εκ τούτου πρέπει να λαμβάνονται σοβαρώς υπόψη και να μην ερμηνεύονται ως ενέργειες απλού εντυπωσιασμού. Δημιουργούν επεκτατικές προσδοκίες στην τουρκική κοινή γνώμη, επιδιώκουν τον εκφοβισμό της Ελλάδος και υποδηλώνουν ετοιμότητα προσφυγής στην στρατιωτική βία.

8. Η συμπεριφορά αυτή δείχνει ότι το ενδεχόμενο θερμού επεισοδίου είναι υπαρκτό. Και όσοι στην Ελλάδα το υποτιμούν είτε εθελοτυφλούν είτε αδυνατούν να συλλάβουν την κρισιμότητα της απειλής.

9. Η περιγραφείσα κατάσταση επιτάσσει τη λήψη από μέρους μας των κατάλληλων μέτρων αποτροπής και ενίσχυσης των αμυντικών μας δυνατοτήτων. Και στο σημείο αυτό πρέπει να διατυπωθεί η ευχή για γρήγορη και αποτελεσματική υλοποίηση των κυβερνητικών διαβεβαιώσεων περί της προτεραιότητας που θα δοθεί στη βελτίωση του συστήματος ασφαλείας και άμυνας της χώρας. Διότι η Τουρκία υπολογίζει μόνο όσους την αντιμετωπίζουν με αποφασιστικότητα και σθένος.

10. Παράλληλα όμως επιβάλλεται η ηγεσία της χώρας μας να απευθύνει στην Τουρκία και στον ΟΗΕ μία πρόταση, σαφή και με συγκεκριμένα βήματα που θα στοχεύει στην παραπομπή της διένεξης για την υφαλοκρηπίδα στο διεθνές δικαστήριο. Ετσι, η Ελλάδα δεν θα είναι μόνο δικαίως διαμαρτυρομένη, αλλά θα προτείνει και μέτρα για τη διασφάλιση της ειρήνης. Και η Τουρκία δεν θα έχει την άνεση μόνο να διεκδικεί και να απειλεί, αλλά θα πρέπει να δίνει εξηγήσεις για να δικαιολογεί την αρνητική της στάση, ως προς την ελληνική πρόταση και την εκ μέρους της αποδοχή των κανόνων του διεθνούς δικαίου.

Ο Δημήτρης Καραϊτίδης είναι πρέσβης επί τιμή