Τριπλός κίνδυνος για την παγκόσμια οικονομία

Αντιμέτωπη με τριπλό κίνδυνο βρίσκεται η παγκόσμια οικονομία καθώς αυξάνονται ξανά οι φόβοι για ύφεση με ανυπολόγιστες συνέπειες για τα νοικοκυριά, τις επιχειρήσεις,  τις αγορές, αλλά και τις ίδιες τις κυβερνήσεις. Ηδη τα χρηματιστήρια βρίσκονται αντιμέτωπα με έντονες διακυμάνσεις ενώ αναταραχή επικρατεί στην αγορά συναλλαγματικών ισοτιμιών και ομολόγων.

Από τη μια ο εμπορικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας συνεχίζεται αδυσώπητος χωρίς να διαφαίνεται άμεση λύση, επηρεάζοντας την οικονομική δραστηριότητα σε κάθε γωνιά του πλανήτη. Από την άλλη χώρες – ατμομηχανές για την ανάπτυξη στην Ευρώπη και κυρίως η Γερμανία έχουν αρχίσει να ασθμαίνουν, καταγράφοντας μείωση ΑΕΠ για το δεύτερο τρίμηνο. Επίσης τρίτος παράγοντας, το γεγονός ότι όλο και περισσότεροι επενδυτές στρέφονται προς την αγορά ομολόγων ρίχνοντας τα επιτόκια σε πολύ χαμηλά επίπεδα που σηματοδοτούν ξεκάθαρα ύφεση.

Είναι ενδεικτικό ότι σε νεότερη έκθεσή της η επενδυτική τράπεζα UBS χτυπά το καμπανάκι για τις εξελίξεις, προειδοποιώντας για  τον κίνδυνο ύφεσης. Εκφράζει όμως αισιοδοξία  ότι μεγάλες οικονομίες όπως οι ΗΠΑ έχουν ακόμη περιθώριο να αμυνθούν.

ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ. Η Κίνα προχώρησε χθες σε κλιμάκωση της έντασης με τις ΗΠΑ προειδοποιώντας ότι εάν η Ουάσιγκτον προχωρήσει τον Δεκέμβριο σε επιβολή νέων δασμών σε προϊόντα της, θα απαντήσει ανάλογα. Τα σχέδια του Ντόναλντ Τραμπ να επιβληθούν νέοι δασμοί 10% σε κινεζικά προϊόντα αξίας 300 δισ. δολ έχουν εκτροχιάσει ξανά όπως όλα δείχνουν τις διαπραγματεύσεις. Το Πεκίνο προειδοποίησε ανοικτά ότι τα σχέδια αυτά αποτελούν παραβίαση της συμφωνίας που πέτυχαν πρόσφατα ο Τραμπ με τον κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ και φαίνεται ότι κρατά πλέον πιο σκληρή στάση στις διμερείς συνομιλίες. Οι νέοι δασμοί που έχει ανακοινώσει ο Τραμπ θα αρχίσουν να ισχύσουν από τις αρχές Σεπτεμβρίου και από τα μέσα Δεκεμβρίου. Την ίδια στιγμή η Κίνα έχει σταματήσει τις αγορές αμερικανικών γεωργικών προϊόντων και έχει επιτρέψει να υποχωρήσει η ισοτιμία του γουάν έναντι του δολαρίου.

ΑΠΕΙΛΗ. Στην Ευρώπη, την ίδια στιγμή, τα πράγματα δεν είναι πολύ καλύτερα. Η βουτιά των εξαγωγών στη Γερμανία απειλεί να αναγκάσει την οικονομία της χώρας να βάλει όπισθεν, πέφτοντας ακόμη και σε ύφεση. Η οικονομική δραστηριότητα στην ισχυρότερη οικονομία της Ευρώπης υποχώρησε το δεύτερο τρίμηνο κατά 0,1% σε σύγκριση με το προηγούμενο, αυξάνοντας κι άλλο τις πιέσεις στο Βερολίνο να λάβει μέτρα. Προς το παρόν όμως η καγκελάριος Μέρκελ δεν φαίνεται διατεθειμένη να τονώσει την οικονομία σπάζοντας τον κουμπαρά, αφού για να συμβεί κάτι τέτοιο θα έπρεπε να ακολουθήσει πιο χαλαρή δημοσιονομική πολιτική. Η οικονομία της Γερμανίας είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε αρνητικές εξελίξεις από το μέτωπο του εμπορίου καθώς βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στις εξαγωγές.

Τα κακά αυτά νέα από το μέτωπο της Γερμανίας σε συνδυασμό με τη βουτιά στη βιομηχανική παραγωγή της Κίνας που ανακοινώθηκαν την Τετάρτη προκάλεσαν σοκ στη Γουολ Στριτ που προχθές υποχώρησε κατά 3%. Στις χρηματιστηριακές αγορές εξακολουθεί να επικρατεί έντονη νευρικότητα.

Ολες αυτές οι εξελίξεις κάνουν όλο και περισσότερους επενδυτές να στρέφονται σε πιο ασφαλείς μορφές τοποθετήσεων, όπως είναι τα ομόλογα. Εκεί τα πολύ χαμηλά επιτόκια έχουν δημιουργήσει μια ακόμη μεγαλύτερη εικόνα ανησυχίας καθώς ιστορικά αποτελούν προεόρτιο πιθανής επερχόμενης ύφεσης. Τα επιτόκια των κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ με διάρκεια 30 χρόνια υποχώρησαν χθες για πρώτη φορά κάτω από το 2%, με το χρέος της χώρας να υπερβαίνει πλέον τα 16 τρισ. δολάρια. Τα επιτόκια των δεκαετών κρατικών ομολόγων των ΗΠΑ βρέθηκαν σε χαμηλά διετίας καθώς διαμορφώθηκαν στο 1,63%.

Τα επιτόκια στα κρατικά ομόλογα διάρκειας 30 ετών της Γερμανίας υποχώρησαν χθες για πρώτη φορά, στο -0,232%. Τα επιτόκια των δεκαετών ομολόγων της χώρας αυτής διαμορφώθηκαν στο -0,674%.