Ούτε κρύο ούτε ζέστη

Πέντε νέες ταινίες και τρεις επανεκδόσεις στην εβδομάδα του Δεκαπενταύγουστου και ενώ η Αθήνα δείχνει να αδειάζει με το θερμόμετρο ν’ ανεβαίνει συνεχώς. Αλλη μια υπερβολή για αυτό το σινέ καλοκαίρι που από πλευράς ταινιών πρώτης προβολής δεν μας άφησε και πολλά. Εν τω μεταξύ συνεχίζεται η προβολή των δεκάδων ταινιών που έχουν ήδη ανοίξει τις προηγούμενες εβδομάδες, ανάμεσα στις οποίες ελάχιστες πραγματικά καλές, όπως το ψυχολογικό δράμα «Ποια νομίζεις ότι είμαι;» με τη Ζιλιέτ Μπινός και ο «Εκπτωτος» του Ροντρίγκο Σορογκογέν, πολιτικό θρίλερ από την Ισπανία και από τις εκπλήξεις του φετινού καλοκαιριού.

Εμπνευσμένος από πραγματικά περιστατικά είναι ο «Πρίγκιπας των καρτέλ» («Driven», ΗΠΑ, 2018) του Νικ Χαμ, μια ταινία που τοποθετείται στα τέλη των έξαλλων, ανέμελων seventies και ακολουθεί την πορεία ενός πιλότου – μεταφορέα ναρκωτικών (Τζέισον Σουντέικις), ο οποίος δέχεται να συνεργαστεί με το FBI όταν τον συλλαμβάνουν. Στη μέση και κάτι σαν κινητήριος μοχλός της ιστορίας της ταινίας, το περίφημο σκάνδαλο του μεγαλοεπιχειρηματία Τζον Ντελόριαν (Λι Πέις), γείτονα του ήρωα που παίζει ο Σουντέικις, ο οποίος θυμίζει εκείνον που υποδύθηκε ο Τομ Κρουζ στην παρόμοιου ύφους (αλλά καλύτερη) περιπέτεια «American made» που είδαμε πριν από δύο χρόνια.

Σε κάτι διαφορετικό από αυτά που μας έχει συνηθίσει βρίσκουμε τον Ζαν Ντιζαρντέν στη «λοξή» δραματική κομεντί «Ετοιμος για όλα» («I feel good», Γαλλία, 2018) των Μπενουά Ντελεπίν, Γκουστάβ Κελβέρν. Ο ήρωάς του εμφανίζεται κυριολεκτικά από το πουθενά (περπατά σε μια εθνική οδό φορώντας λευκό μπουρνούζι και παντόφλες) και καταλήγει στο χωριό απόρων που διευθύνει η αδελφή του (Γιολάντ Μορό). Είναι ένας «στον κόσμο του» τύπος, γεμάτος ιδέες που συνήθως πιάνουν πάτο και στα νέα σχέδιά του βρίσκεται η υλοποίηση μιας πατέντας σχετικής με φτηνά προϊόντα πλαστικής χειρουργικής. Θα τα καταφέρει; Μπορεί ναι, μπορεί όχι, πάντως παρά τα ευπρόσδεκτα αντικαπιταλιστικά μηνύματα της ταινίας (το χωριό απόρων δουλεύει στην ανακύκλωση), από την αρχή δείχνει πολύ αδύναμη για να ενθουσιάσει, σχετικά αφελής και με περιεχόμενό ούτε ακριβώς δραματικό ούτε όμως και κωμικό. Δεν έχει ταυτότητα και η αβανγκάρντ κινηματογράφηση δείχνει κάπως δήθεν.

Αμιγώς κωμωδία είναι μια άλλη γαλλική ταινία, η «Γειτόνισσα» («Madame Mills, une voisine si parfaite», 2018) που έγραψε και σκηνοθέτησε η πρωταγωνίστριά της Σοφί Μαρσό, η οποία παίζει την εκδότρια ροζ αισθηματικών μυθιστορημάτων που βλέπει τη ζωή της ν’αλλάξει ριζικά όταν γνωρίζεται με τη νέα της γειτόνισσα, την κυρία Μιλς, μια αμερικανίδα. Η ματιά της Μαρσό είναι σίγουρα επηρεασμένη από ανάλογες αισθηματικές κομεντί εκ Δύσης (πολλές από τις οποίες είναι ριμέικ… γαλλικών επιτυχιών) και το αποτέλεσμα είναι ευχάριστο με έναν σαχλό τρόπο, έτσι για να περνά η ώρα… Συμπρωταγωνιστεί ο Πιέρ Ρισάρ.

Το «Τσάι με τις κυρίες» («Nothing like a Dame», Aγγλία, 2018) είναι ντοκιμαντέρ και αφορά τέσσερις μεγάλες κυρίες του βρετανικού θεάτρου και κινηματογράφου, τέσσερις λαίδες του Ηνωμένου Βασιλείου, τις Μάγκι Σμιθ, Τζόαν Πλόουραϊτ, Τζούντι Ντεντς και Αϊλίν Ατκινς. Οι τέσσερις αυτές κυρίες συναντιούνται για τσάι on camera, μια συνάντηση που θα γίνει εξομολογητήριο αν όχι των σημαντικότερων, σίγουρα αρκετών ενδιαφερουσών στιγμών της πλούσιας καριέρας τους. Εχει επίσης αρκετό κουτσομπολιό, αν και επιπέδου. Οσοι αγαπούν την Ιστορία και το παρασκήνιο της σόουμπιζ θα ενθουσιαστούν ακούγοντας την Πλόουραϊτ να μιλάει για τη σχέση της με τον «παράξενο» Λόρενς Ολίβιε (σύζυγός της), τη Μάγκι Σμιθ να μη θυμάται κάτι που αφηγείται η Τζούντι Ντεντς και αφορά την ίδια και το… («πολύς χρόνος πίσω…») κ.ο.κ. Συμπαθέστατο αποτέλεσμα από τον Ρότζερ Μισέλ, σκηνοθέτη της επιτυχίας «Μια βραδιά στο Νότινγκ Χιλ».

To μενού των νέων ταινιών ολοκληρώνεται με τη χιλιανή ταινία «Πολύ αργά για να πεθάνουν νέοι» («Tarde para morir joven», 2018)  της Ντομίνγκα Σοτομαγιόρ. Με φόντο τη ζωή σε μια απομονωμένη κοινότητα της Χιλής, κάτω από τις Ανδεις, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, η σκηνοθέτρια εστιάζει στην προσπάθεια τριών παιδιών να βρουν τον δρόμο τους ξεφεύγοντας από ένα αγνό μεν, ασφυκτικό δε περιβάλλον, αποτέλεσμα της προσπάθειας κάποιων ανθρώπων να αφήσουν πίσω τους τα σκληρά χρόνια της δικτατορίας του Πινοτσέτ.

Τρεις επανεκδόσεις

Σε πλήρως αποκαταστημένη κόπια και ύστερα από πολλά χρόνια, προβάλλεται η ταινία «Carousel» («Korhinta», Ουγγαρία, 1955) του Ζόλταν Φάμπρι, η οποία συγκαταλέγεται στις ιστορικές δημιουργίες του ουγγρικού κινηματογράφου. Κάτι σαν παραλλαγή του σαιξπηρικού μύθου «Ρωμαίος και Ιουλιέτα», συναρτώμενη με την αγροτική κοινωνία της ουγγρικής επαρχίας στα σκληρά  χρόνια του κομμουνισμού, η ταινία εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στον Μάτε (Ιμρε Σόος) και τη Μάρι (Μάρι Τέρετσικ) που προέρχονται από διαφορετικά περιβάλλοντα, λόγος για τον οποίο δεν μπορούν να δουν τη σχέση τους να ανθεί. Εκείνη είναι κόρη γαιοκτήμονα που έχει αποχωρήσει από τον συνεταιρισμό των αγροτών, εκείνος είναι ένας από τους υπέρμαχούς του, γεγονός που τον θέτει αντιμέτωπο με τα συμφέροντα του πατέρα της. Ομως ο Φάμπρι δεν υποκύπτει στην παράδοση του στρατευμένου κινηματογράφου της εποχής αλλά κοιτάζει τον άνθρωπο δίνοντας χώρο στο συναίσθημα, απομακρύνοντας την ταινία από το κλισέ της ταξικής σύγκρουσης. Αξίζει να σημειωθεί ότι το «Καρουζέλ» υπερασπίστηκε ένθερμα στο φεστιβάλ των Καννών του 1956 ο Φρανσουά Τριφό, ο οποίος ως κριτικός κινηματογράφου τότε, την ώρα της απονομής των βραβείων, προκάλεσε επεισόδιο για τη μη βράβευσή της. Επίσης, τεχνικά μιλώντας, μια πρωτοποριακή ταινία, κυρίως για τις σκηνές του καρουζέλ και της φιέστας.

Η «Μονομαχία στον Κόκκινο Ηλιο» («Red Sun», 1971) του Τέρενς Γιανγκ, είναι ένα αξιοπρεπές ευρωπαϊκό γουέστερν, στο οποίο γίνεται μια προσπάθεια «ένωσης» της κουλούρας της Αγιας Δύσης με το στοιχείο του σαμουράι της Χώρας του Ανατέλλοντος Ηλίου. Ο εν λόγω σαμουράι είναι ο Τοσίρο Μιφούνε, ο οποίος βρίσκεται στη Δύση για μια σημαντική αποστολή και αναγκάζεται να συνεργαστεί με τον παλικαρά Τσαρλς Μπρόνσον. Την παράσταση κλέβει εύκολα ο «κακός» του Αλέν Ντελόν, στη δεύτερη από τις μόλις δύο προσπάθειές του στο είδος του γουέστερν, ενώ χαρακτηριστικούς ρόλους κρατούν επίσης η Ούρσουλα Αντρες και η Καπισίν.

Δεν ξέρω κατά πόσο τις ημέρες του Δεκαπενταύγουστου μπορεί κανείς να κλειστεί  στο Στούντιο της Πλατείας Αμερικής για να δει μουσειακή ταινία, πάντως εκεί διανέμεται – και μάλιστα για πρώτη φορά στην Ελλάδα – το αντιπολεμικό έπος «Ο Ηρεμος Ντον» (1928 – 1932) που βασίζεται στο διάσημο ομότιτλο έργο του Μιχαήλ Σόλοχοφ (βραβείο Νομπέλ 1965). Το φιλμ που περιέχει αυτοβιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα – ο Σόλοχοφ μεγάλωσε σε ένα χωριό των Κοζάκων στις όχθες του ποταμού Ντον, παρόμοιο με αυτό της ταινίας – συν-σκηνοθέτησαν οι συν-σεναριογράφοι του Iβάν Πράβοφ, Ολγκα Πρεομπραζένσκαγια και Μιχαήλ Προβόρ και αναφέρεται στη ζωή των Κοζάκων της περιόδου του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, φτάνοντας ως τα γεγονότα της Επανάστασης του 1917.