Το αμερικανικό φυλετικό ζήτημα

Το πρόσφατο μακελειό στο Ελ Πάσο του Τέξας, με δράστη έναν νεαρό λευκό άνδρα που λίγο πριν από το συμβάν δημοσίευσε ένα αντιμεταναστευτικό κείμενο που έσταζε μίσος, επέστησε την προσοχή στη ρατσιστική ρητορική του προέδρου. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πολλάκις προσβάλει τους Μεξικανούς, τους Αφροαμερικανούς και άλλους μη λευκούς.

Οι Ρεπουμπλικανοί υποστηρικτές του αρνούνται ότι είναι ρατσιστής. Ποιος ξέρει σίγουρα αν όντως είναι; Πάντως σίγουρα απευθύνεται στα σκοτεινότερα ένστικτα των υποστηρικτών του. Ο Τραμπ ελπίζει πως αν συνεγείρει το μίσος θα κινητοποιήσει αρκετούς ψηφοφόρους ώστε να κερδίσει στις εκλογές του 2020. Ο πρόεδρος προσέχει να μην ενθαρρύνει ανοιχτά τους ανθρώπους να ασκήσουν βία. Ομως πολλοί βίαιοι άνθρωποι νιώθουν πως με τα λόγια του ουσιαστικά τους δίνει την άδεια. Αυτό κάνει τη συμπεριφορά του Τραμπ επικίνδυνη και αξιοκαταφρόνητη και σίγουρα πρέπει να λογοδοτήσει και να αναλάβει την ευθύνη.

Του αξίζει να τον αποκαλούν ρατσιστή. Μερικοί από τους επικριτές του πάνε ακόμα πιο μακριά. Πιστεύουν πως το φυλετικό ζήτημα πρέπει να είναι το κεντρικό θέμα των επόμενων εκλογών. Επειδή ο Τραμπ βασίζεται πάνω στους θυμωμένους λευκούς ψηφοφόρους, η καλύτερη αντισταθμιστική στρατηγική είναι η ποικιλομορφία, ο αντιρατσισμός και η εξύψωση των έγχρωμων ανθρώπων. Δεν είναι όμως σίγουρο αν αυτή είναι η καλύτερη τακτική για να απομακρυνθεί αυτός ο αχρείος από τη θέση του προέδρου.

Μερικούς ανθρώπους δεν τους πειράζει να τους αποκαλούν ρατσιστές. Ωστόσο πολλοί υποστηρικτές του Τραμπ δεν θεωρούν πως είναι ρατσιστές και απεχθάνονται να τους χαρακτηρίζουν έτσι. Πολλοί από αυτούς ψήφισαν δύο φορές τον Ομπάμα. Οι Δημοκρατικοί πρέπει να φέρουν αυτούς τους ανθρώπους στη δική τους πλευρά, όποτε καλά θα κάνουν να μην τους προσβάλλουν. Η πολιτική δεν πρέπει να φυλετικοποιηθεί περαιτέρω. Επειδή ο Τραμπ παίζει αυτό το παιχνίδι δεν σημαίνει ότι και οι αντίπαλοί του πρέπει να κάνουν το ίδιο.

Η πολιτική στις ΗΠΑ είναι τόσο περίπλοκη επειδή αποτελεί μια συγχώνευση φυλών, τάξεων και πολιτισμών. Οι αριστερές και οι κοσμικές απόψεις δεν μπορούν να συσχετιστούν με καμία φυλή. Οσοι πιστεύουν πως ένας συνασπισμός μεταξύ των μη λευκών μειονοτήτων είναι ο καλύτερος τρόπος για να νικηθεί ο Τραμπ, καλά θα κάνουν να προσέχουν.

Πολλοί Αφροαμερικανοί και πολλοί Λατίνοι είναι θρησκευόμενοι και συντηρητικοί. Φυσικά το φυλετικό ζήτημα παίζει σημαντικό ρόλο στους πολιτιστικούς πολέμους της Αμερικής. Η ιδέα του «προνομίου των λευκών» δεν είναι λανθασμένη. Ομως δεν είναι σωστό να εξετάσει κανείς τα πολιτικά, κοινωνικά και πολιτιστικά χάσματα της χώρας μέσα από ένα φυλετικό πρίσμα. Αν η μάχη ενάντια στον Τραμπ μετατραπεί σε μια μάχη ενάντια στο προνόμιο των λευκών, τότε οι Δημοκρατικοί κινδυνεύουν να διχαστούν καθώς και να αποξενώσουν ανθρώπους που χρειάζονται.

Η επιτυχία του Ομπάμα οφείλεται στο γεγονός πως δεν φυλετικοποίησε την πολιτική του. Δεν είναι πως αγνόησε το φυλετικό ζήτημα. Μερικές από τις καλύτερες ομιλίες του είχαν να κάνουν με αυτό. Ομως δεν το έκανε το κύριο θέμα.

Ο Ιαν Μπουρούμα είναι διανοούμενος και συγγραφέας