H αντισυριζοποίηση της κοινωνίας

Διαβάζοντας πριν από λίγο καιρό ένα ωραίο άρθρο της έγκριτης δημοσιογράφου και διανοούμενης Μαρίας Κατσουνάκη με τίτλο «Η Συριζοποίηση της κοινωνίας» μου ήρθε στο μυαλό σχεδόν αυτόματα ο όρος «αντισυριζοποίηση» κατ’ αναλογίαν των «αντικομουνισμός», «αντιφασισμός» και άλλων παρόμοιων συνθετικών. Μεσολάβησαν εν τω μεταξύ οι ευρωεκλογές της 26ης Μαΐου, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε 1.343.595 ψήφους, ποσοστό 23,75%, που μεταφράζεται σε 76,25% «αρνητικές ψήφους» και έπειτα από ενάμιση περίπου μήνα (7 Ιουλίου) οι εθνικές εκλογές, όπου ο ΣΥΡΙΖΑ έλαβε 1.781.174 ψήφους, ποσοστό 31,53% και 68,47% ψήφους που εκφράζουν, στιγμιαίως έστω, την αρνητική θέση των πολιτών.

Η μετεκλογική περίοδος επικεντρώθηκε σε αναλύσεις του αποτελέσματος από τους κατ’ εξοχήν επαΐοντες πολιτικούς επιστήμονες, δημοσιογράφους, δημοσκόπους, δημοσιολογούντες, αλλά και απλούς αναλυτές της παρέας και του καφενείου. Το πιο ενδιαφέρον κατά τη γνώμη μου – που ανήκω φύσει και θέσει στην αντισυριζαϊκή μερίδα του ελληνικού λαού – ήταν το μεγάλο ποσοστό τής για πρώτη φορά Αριστεράς, ιδιαιτέρως δε αυτό των εθνικών εκλογών, που δεν ανέμεναν ακόμη και οι πιο αισιόδοξοι ψηφοφόροι της.

Ας σταθούμε όμως λιγάκι στο μεγάλο ζήτημα της «πολιτικής συμμετοχής και αποχής» των πολιτών στο σύγχρονο κράτος. Απαιτείται όχι μόνον μια πολιτική θεωρία, αλλά και τεκμηριωμένες εμπειρικά θεμελιωμένες συσχετίσεις (Π. Τερλεξής 1975) για τη συμπεριφορά του ανθρώπου ως πολιτικού όντος. Υπάρχουν ορισμένες αξιόλογες έρευνες, παρατηρήσεις και συμπεράσματα στον τομέα της εκλογικής συμπεριφοράς των ατόμων, αλλά ακόμη δεν έχει εμφανισθεί διεθνώς μια επιστημονικά ολοκληρωμένη θεωρία που να ερμηνεύει τα ευρύτερα πολιτικά φαινόμενα, όπως είναι αυτό της εκλογικής συμπεριφοράς των ατόμων. Και μου προκαλεί έκπληξη η βεβαιότητα ορισμένων νεαρών κυρίως επιστημόνων ως προς την ανάλυση της συμπεριφοράς των ψηφοφόρων και των υποψηφίων πολιτικών (ιδιαιτέρως εκ του ασφαλούς, όταν είναι γνωστό πλέον το εκλογικό αποτέλεσμα).

Ετσι είναι απορίας άξιο πώς «αριστεροί» υποτιθέμενοι διανοούμενοι εκφράζονται με αλαζονεία υπέρ της Συμφωνίας των Πρεσπών και ψηφίζουν ΣΥΡΙΖΑ ειρωνευόμενοι όποιον έχει διαφορετική γνώμη, ενώ ο ίδιος αρχηγός και ηγέτης Τσίπρας δεν εγνώριζε καν τι είναι το Ιλιντεν, συζητώντας με τον Ζάεφ, ούτε πιθανώς έχουν ανοίξει την πλούσια βιβλιογραφία που υπάρχει για το Μακεδονικό ζήτημα… Ενώ από την άλλη μεριά μπαίνουν στη Βουλή κόμματα (ο Βελόπουλος) δήθεν «υπερπατριωτικά» και (ο Βαρουφάκης) ο έχων τις λύσεις στο τσεπάκι για κάθε διεθνές οικονομικό και κοινωνικό πρόβλημα… Πήραμε τέτοιες γεύσεις, πήραμε, και μάλιστα με μεγάλο κόστος…

Η αντισυριζοποίηση της κοινωνίας είναι η άμυνα στην επιτευχθείσα συριζοποίηση ιδιαιτέρως με την ψήφο των νέων που οραματίζονται μια «ιδεατή» κοινωνία και στη γνωστή πονηρή πολιτική τακτική Τσίπρα (γέφυρες, σοσιαλδημοκρατίες, συνεντεύξεις με  «βοθροκάναλα» κ.λπ. κ.λπ.). Ο ΣΥΡΙΖΑ έδωσε εξετάσεις ως αντιπολίτευση και ως κυβέρνηση και οιοσδήποτε μη φανατικός πολίτης θα έπρεπε να αντιληφθεί την αναξιοπιστία της ηγετικής ομάδας Τσίπρα και την έλλειψη καθαρού σχεδίου για τη χώρα. Παρά τα πρώτα θετικά βήματα της σημερινής κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας διακρίνω και εκεί εγγενείς παθογένειες, οφειλόμενες στη μεγάλη σπουδή και στην υπερβολική εμπιστοσύνη στην κρατική μηχανή που έχει γαλουχηθεί με χρόνιες ιδεοληπτικές νοοτροπίες.

Οσο το στυλ της πολιτικής θεωρητικοποιείται, τόσο περισσότερο τα πολιτικά προβλήματα τείνουν να καταλήξουν σε ζητήματα απλώς διαχείρισης. Το αίτημα θέσπισης λιγότερο καταπιεστικών νόμων με τους οποίους οι διάφορες κοινωνικές ομάδες και τάξεις θα μπορούσαν να ζήσουν ειρηνικά, αντικαθίσταται από πρακτικές χειραγώγησης με την προσδοκία ότι θα επιτευχθεί κοινωνική αρμονία [Kenneth Minogue 1995]