Ταξίδι μεγάλης νύχτας μέσα στη μέρα

Το ταξίδι μιας μεγάλης νύχτας μέσα στη μέρα που ξεκίνησε η Ελλάδα το 2010 δείχνει ότι μπορεί πλέον να ολοκληρωθεί μετά τις εκλογές του Ιουλίου.

Οχι επειδή επικρατεί αιφνιδίως ένα κλίμα ηπιότητας που πολλοί αποκαλούν «πολιτικό πολιτισμό». Αλλά επειδή έχουμε έναν καθαρό νικητή κι έναν ξεκάθαρο ηττημένο. Ετσι τελειώνουν τα ταξίδια στην πολιτική.

Μιλώντας στη Βουλή, ο Μητσοτάκης θύμισε στον Τσίπρα ότι «χάσατε τρεις εκλογές σε έξι εβδομάδες». Με άλλα λόγια: κόψε λίγο το υφάκι…

Η παρατήρηση του Μητσοτάκη είναι καταφανώς ορθή. Οι διαφορές στη δημοκρατία λύνονται στις εκλογές.

Με εντυπωσιάζουν όμως δύο πράγματα.

Πρώτον, πως ο Τσίπρας και ο ΣΥΡΙΖΑ οδηγήθηκαν από την ηγεμονία του 2014-2016 στο βαρύγδουπο πατατράκ του 2019. Είναι ένα ενδιαφέρον πολιτικό ζήτημα.

Δεύτερον, πως ούτε οι ίδιοι δεν φαίνεται να καταλαβαίνουν τι συνέβη και γιατί συνέβη. Είναι μια ενδιαφέρουσα ψυχολογική περίπτωση.

Δεν το ψάχνουν καν σαν να φοβούνται να κοιταχτούν στον καθρέφτη. Το αντίθετο μάλιστα: συμπεριφέρονται λες και κέρδισαν, με το επιχείρημα ότι δεν διαλύθηκαν.

Μάλλον η αδυναμία παραδοχής της ήττας είναι μέρος του αριστερού DNA, όσο δηλαδή διαθέτουν ακόμη. Ο προπάτορας Ζαχαριάδης κι οι δικοί του εκδιώχθηκαν το 1949 με τις κλωτσιές από τον Γράμμο και μετά κοκορεύονταν ότι δεν ηττήθηκαν αλλά (δήθεν) ζουν κάπου στην υπερορία «με το όπλο παρά πόδα».

Τι συνέβη λοιπόν; Διότι κάτι συνέβη. Δεν φόρεσε η Ελλάδα τα μπλε από Ορεστιάδα μέχρι Ταίναρο απλώς για να τα ταιριάξει με το ροζ της Κρήτης.

Θυμάμαι παλαιότερα μια υπέροχη συζήτηση της Μαργκερίτ Ντιράς και του Μισέλ Πλατινί που είχε δημοσιευτεί στο «Nouvel Observateur» το 1987 – αν δεν πέφτω έξω…

Εκεί ο ποδοσφαιριστής εξηγεί στη συγγραφέα ότι το ποδόσφαιρο είναι «ένα παιχνίδι λαθών» κι ότι τελικά κερδίζει «όποιος κάνει τα λιγότερα λάθη».

– Αν στο ποδόσφαιρο δεν γίνονταν λάθη, τότε όλοι οι αγώνες θα τελείωναν μηδέν – μηδέν, καταλήγει ο Πλατινί τον συλλογισμό του.

Η πολιτική λοιπόν είναι ακριβώς σαν το ποδόσφαιρο. Ενα παιχνίδι λαθών. Το οποίο κερδίζει όποιος κάνει τα λιγότερα.

Η πικρή αλήθεια είναι πως από το 2015 ο Τσίπρας δεν άφησε λάθος που να μην κάνει και λάκκο στον οποίο να μην πέσει. Οσο διατηρούσε πολιτικό κεφάλαιο, άντεχε. Μόλις το εξάντλησε, κατέρρευσε.

Δεν θα μπω τώρα στη λαθολογία, αλλά τι να πρωτοθυμηθώ; Από το χαοτικό πρώτο εξάμηνο του 2015, το παρανοϊκό δημοψήφισμα, τον σύντροφο Καμμένο και την κωλοτούμπα του καλοκαιριού έως τις Πρέσπες, το Μάτι, τις κυβερνητικές πλειοψηφίες – κουρελού, τα ρετάλια της «Προοδευτικής Συμμαχίας» ή την αποσύνδεση των βουλευτικών από τις ευρωπαϊκές εκλογές, η διακυβέρνηση Τσίπρα ήταν μια σειρά από στρατηγικά και τακτικά λάθη που οδήγησαν σε ένα σχεδόν προδιαγεγραμμένο αποτέλεσμα.

Αν δεν κάνω λάθος η μόνη σωστή κίνηση του Τσίπρα το τελευταίο δεκαοκτάμηνο ήταν ότι πήγε να δώσει συνέντευξη στον Σκάϊ.

Αυτό ίσως εξηγεί για ποιον λόγο δεν ψάχνουν ή δεν θέλουν σήμερα να εξηγήσουν τι συνέβη. Επειδή ξέρουν. Κι επειδή καταλαβαίνουν ότι το βαρύγδουπο πατατράκ της διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ έχει ονοματεπώνυμο, το όνομα και το επώνυμο του αρχηγού τους.

Είναι μια διάψευση ή μια ματαίωση την οποία δεν αντέχουν να αντιμετωπίσουν.

Κι όχι μόνο στον ΣΥΡΙΖΑ – να είμαι δίκαιος… Ανθρωποι με εχέγγυα νοητικής σοβαρότητας έχασκαν έκθαμβοι ότι ο Τσίπρας «πιάνει πουλιά στον αέρα» κι ότι «τον Μητσοτάκη τον έχει για μπρέκφαστ», όταν δεν δήλωναν «τον πάω τον μικρό».

Λες κι ένα τμήμα της ελληνικής κοινωνίας είχε ξαφνικά μαγευτεί από μια ομάδα φανατισμένων ψώνιων ή τυχοδιωκτών, χωρίς διαχειριστική επάρκεια, με εξαιρετικά χαμηλή παιδεία και ανύπαρκτη κοινωνική αγωγή.

Αυτοί θα μας έβγαζαν από τη νύχτα;

Η απομάγευση ήταν αναπόφευκτη. Κι αν άργησε ήταν μόνο επειδή το παραδοσιακό πολιτικό και κοινωνικό σύστημα είχε βγει πολύ τραυματισμένο από την περίοδο 2010-2014. Επρεπε να επουλωθούν οι πληγές.

Την ανώμαλη προσγείωση του ΣΥΡΙΖΑ βοήθησαν πάντως και δυο ειδικότεροι παράγοντες.

Πρώτον, ο ίδιος ο Μητσοτάκης. Η απρόσμενη εκλογή του στην αρχηγία ακύρωσε τις γέφυρες που κάποιοι της ΝΔ προσπαθούσαν να κτίσουν με την κυβέρνηση. Η «υγειονομική ζώνη» που διαμόρφωσε γύρω από τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν μια αψεγάδιαστη στρατηγική επιλογή που δικαιώθηκε σε τρεις εκλογές μέσα σε έξι εβδομάδες.

Δεύτερον, η βαθμιαία ωρίμαση της ελληνικής κοινωνίας. Ο θυμός, η οργή, η αγανάκτηση που γέννησε η κρίση κατέπεσαν. Το ιδεολογικό κλίμα άλλαξε. Οι βασικοί άξονες της κοινωνίας μετακινήθηκαν προς το Κέντρο κι εκεί η κοινωνία βρήκε στρογγυλοκαθισμένο τον αρχηγό της ΝΔ.

Οι πιο ανόητοι δεν κατάλαβαν ότι η αντίθεση της ΝΔ στις Πρέσπες δεν ήταν ακροδεξιά στροφή. Αλλά ακριβώς το αντίθετο: η ευκαιρία για τον Μητσοτάκη να ελέγξει τη Δεξιά ώστε να καταλάβει απερίσπαστος το Κέντρο.

Καμμένος, Καρατζαφέρης, Χρυσή Αυγή… αιωνία τους η μνήμη. «Ευχαριστώ, κύριε Τσίπρα!».

Ολα δείχνουν ότι το μεγάλο ταξίδι της νύχτας μέσα στη μέρα που βιώσαμε μπορεί να ολοκληρωθεί κάπου εδώ. Θα είναι σίγουρα καλό για τη χώρα.

Απλώς θα έχουμε να λύσουμε κάποια στιγμή την απορία αν το 2015 ήταν τελικά επιλογή ή ατύχημα. Αλλά με την ησυχία μας. Η απάντηση δεν βιάζει.

Εχουμε ένα ολόκληρο καλοκαίρι μπροστά μας να καταλαγιάσουν τα πάθη, να ηρεμήσουν τα πνεύματα και να βάλουμε τα μυαλουδάκια μας να δουλέψουν.