Με νέα όπλα σε νέο γήπεδο

Η Ανγκελα Μέρκελ, με ένα ποτήρι λευκό κρασί στο χέρι, έχει δείξει από τη βεράντα της Καγκελαρίας την Μπούντεσταγκ με τον γυάλινο τρούλο και τη νεόδμητη πλευρά του Βερολίνου, τόσο στον Αντώνη Σαμαρά όσο και στον Αλέξη Τσίπρα. Ηταν μια κίνηση φιλικότητας και χαλάρωσης ύστερα από δύσκολη σύσκεψη που ενέτεινε τους προβληματισμούς των επισκεπτών από την Αθήνα. Από τη γερμανική πρωτεύουσα οι έλληνες πρωθυπουργοί στα χρόνια της κρίσης αποχωρούσαν μόνον με συστάσεις για πλήρη εφαρμογή των δεσμεύσεων – εν ολίγοις με άδειο καλάθι, σε σχέση με τις προσδοκίες ότι, επιστρέφοντας, κάτι θα έχουν να πουλήσουν στους αυτόχθονες ιθαγενείς. Ο Τσίπρας, πάντως, έμπαινε στο πρωθυπουργικό αεροσκάφος ότι στο δεύτερο μισό της θητείας του στο Μαξίμου είχε πείσει την καγκελάριο για τη δική του αξιοπιστία και αποτελούσε πλέον έναν συνομιλητή που μπορούσε να εμπιστευθεί. Αντιθέτως ο Σαμαράς βασανίστηκε από τη Μέρκελ το δεύτερο εξάμηνο του 2014. Οι δεσμεύσεις έδειχναν φορτίο ασήκωτο και η καγκελάριος – ενδεχομένως και λόγω Σόιμπλε – δεν επέτρεψε καμία παραχώρηση που έδινε ζωτικό χώρο στη δική του κυβέρνηση. Η διαπραγμάτευση για την αξιολόγηση ξεχείλωσε, μεταφέρθηκε στο Παρίσι και κατόπιν βάλτωσε, μπροστά στη βεβαιότητα ότι η Ελλάδα ετοιμαζόταν για πρόωρες εκλογές, λόγω της αδυναμίας εκλογής Προέδρου της Δημοκρατίας, και για μια αλλαγή πολιτικού σκηνικού. Κατά ένα τρόπο που δείχνει ακόμη και σήμερα παράδοξος, η Μέρκελ φάνηκε να «πηγαίνει» περισσότερο τον Τσίπρα από τον Σαμαρά, έστω κι ανήκε σε άλλη ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια.

Την ίδια θέα από την Καγκελαρία θα αντικρύσει στις 29 Αυγούστου και ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η διαφορά από τους προηγούμενους είναι ότι ο νεοεκλεγείς έλληνας πρωθυπουργός δεν θα φθάσει στο Βερολίνο υπό πίεση. Περισσότερο θα επιδιώξει να μεταφέρει στην καρδιά της γηραιάς ηπείρου, όπου βρίσκεται πλέον και το κέντρο λήψης των περισσοτέρων σημαντικών αποφάσεων, ότι θα κινηθεί γρήγορα και με μια μεταρρυθμιστική ατζέντα και, πάνω απ΄όλα, την εικόνα ότι έχει μπροστά του καθαρό πεδίο και «ήρθε για να μείνει». Η προσπάθεια εξωραϊσμού της αντιπολιτευτικής διαχείρισης του Μακεδονικού που είχε ενισχύσει και την καχυποψία της Μέρκελ για τη νέα ηγεσία στην Αθήνα, περνά σε δευτέρη μοίρα. Οι διαβεβαιώσεις ότι η Συμφωνία των Πρεσπών όχι μόνον θα εφαρμοσεί, αλλά θα περιφρουρηθεί, έχουν ήδη δοθεί από τον περασμένο Ιούνιο και τη συνάντηση με την καγκελάριο στις Βρυξέλλες. Ακόμη και για πλεονάσματα, όμως, ο έλληνας Πρωθυπουργός δεν σκοπεύει να κάψει κανένα πολιτικό χαρτί και ενέργεια στο Βερολίνο. Σο Μαξίμου έχουν καταλήξει ότι τα αναχώματα της Καγκελαρίας τουλάχιστον για το 2019, πιθανότατα και για το 2020, δεν θα χαμηλώσουν. Ο στόχος του 3,5% θα παραμείνει και η Μέρκελ δεν θα έχει την ευχαρίστηση για νέες συστάσεις, προκειμένου να τηρηθούν οι δεσμεύσεις. Ισως αυτό αντιλαμβάνεται και ο Τσίπρας, πιέζοντας τον Μητσοτάκη να θέσει άμεσα το αίτημα για μείωση των πλεονασμάτων – εάν βρει τοίχο από τους ευρωπαίους εταίρους και τους θεσμούς, ο νεοεκλεγείς Πρωθυπουργός μπορεί να εκτεθεί πολιτικά και να φανεί αδύναμος. Προφανώς, ο Μητσοτάκης δεν θα κάνει ούτε σε αυτόν τη χάρη. Στο Βερολίνο μεταβαίνει για να μεταφέρει την μπάλα σε νέο γήπεδο.

Κυρίως, όμως, θα βρεθεί στη γερμανική πρωτεύουσα με μια επιφυλακτικότητα από τη δική του πλευρά που έχει να κάνει με τη γενικευμένη αβεβαιότητα για τον χρονικό ορίζοντα της Μέρκελ στην Καγκελαρία. Στα 14 χρόνια της δικής της  ηγεσίας, ήρθε τρεις φορές στο Μαξίμου, με πρόσκληση Καραμανλή, Σαμαρά και Τσίπρα. Ο Μητσοτάκης θα είναι ο τρίτος έλληνας Πρωθυπουργός που θα ξεναγήσει στη δική της έδρα. Αλλά είναι αμφίβολο ποιον ή ποιαν καγκελάριο θα ξεναγήσει εκείνος αργότερα στην Αθήνα. Κι αυτό μπορεί να είναι πιο κρίσιμη παράμετρος στην όποια διαπραγμάτευση ανοίξει στην αυγουστιάτικη συνάντησή τους.