Ευκαιρίες για Ελλάδα από τα κονδύλια για μετανάστευση, ενέργεια, κλιματική αλλαγή

Ανοιχτό το ενδεχόμενο επανεξέτασης των συμφωνηθέντων μεταξύ Ελλάδας και δανειστών για τον στόχο των πρωτογενών πλεονασμάτων, αλλά στη βάση αυστηρού ελέγχου του αιτήματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αφήνει και από την πλευρά του ο επίτροπος Γκίντερ Ετινγκερ. Ο γερμανός επίτροπος δηλώνει κατηγορηματικά ότι η συζήτηση «δεν είναι ώριμη» τώρα, αλλά δεν αποκλείει να γίνει αργότερα, συμβαδίζοντας με ανάλογες δηλώσεις άλλων ευρωπαίων αξιωματούχων. Παράλληλα, ο αρμόδιος για τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό επίτροπος διαμηνύει, μέσω της συνέντευξής του στα «ΝΕΑ», ότι το πόσα κονδύλια θα διασφαλίσει τελικά η Ελλάδα από το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ) εναπόκειται στη «φιλοδοξία» της χώρας, ενώ καλεί τα κράτη – μέλη να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις, που θεωρούνται οι σκληρότερες που γίνονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, εντός του έτους.

«Το ζήτημα της μείωσης των πρωτογενών πλεονασμάτων δεν είναι ώριμο για συζήτηση» λέει συγκεκριμένα ο κ. Ετινγκερ. «Οι αρμόδιοι συνάδελφοί μου, ο κ. Μοσκοβισί και ο κ. Ντομπρόβσκις, θα πρέπει να ελέγξουν ποιο είναι το πρόγραμμα της νέας κυβέρνησης, ποια επιχειρήματα έχει η κυβέρνηση ώστε να συζητηθούν οι στόχοι, η μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη προοπτική, που έχουν γίνει μέσω κοινής συμφωνίας» επισημαίνει.

Οσον αφορά το μείζον θέμα των τουρκικών προκλήσεων και ειδικότερα σχετικά με τις κυρώσεις, που επέβαλε πρόσφατα η ΕΕ στην Τουρκία, ο γερμανός επίτροπος τις χαρακτήρισε ισορροπημένες, αλλά τόνισε ότι αν χρειαστεί θα πρέπει να ενισχυθούν. «Οι κυρώσεις είναι ισορροπημένες. Συνήθως οι πρώτες κυρώσεις δεν είναι η τελευταία λέξη, αν υπάρξει κλιμάκωση. Αλλά προσδοκούμε ότι η Τουρκία θα αντιληφθεί ότι δεν πράττει σωστά και ότι θα αποφασίσει να σταματήσει τις ενέργειες. Αν οι κυρώσεις δεν είναι ικανοποιητικές θα πρέπει να σκεφτούμε επιπρόσθετες».

Προχωρώντας η συζήτηση για το επόμενο ΠΔΠ και ενόψει των θέσεων, που αναμένεται να υποβάλουν γραπτώς τα κράτη – μέλη πριν από τις 26 Αυγούστου, ο κ. Ετινγκερ «έδειξε» εμμέσως πλην σαφώς προς τον ανταγωνισμό μεταξύ των κρατών – μελών για τη διεκδίκηση των σχετικών πόρων ιδίως όσον αφορά στα προγράμματα, που δεν κατανέμονται ανά κράτος, και στα οποία προβλέπεται σημαντική ευελιξία. «Εχουμε προγράμματα με συγκεκριμένα κονδύλια ανά κράτος, ακόμα και ανά περιοχή. Και προγράμματα όπου υπάρχει ευελιξία και εξαρτώνται από την ευρωπαϊκή ανάπτυξη και τις φιλοδοξίες των κρατών μελών» είπε ο κ. Ετινγκερ, αναφέροντας ως παράδειγμα το πρόγραμμα Horizon στον τομέα της καινοτομίας.

«Στη μετανάστευση και την προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων υπάρχει και εδώ ευελιξία στη χρήση των πόρων και εξαρτάται από το πόσο σημαντικά είναι για τις χώρες». Τονίζει ότι τα προγράμματα αυτά είναι πιο σημαντικά για την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, την Κύπρο, την Ιταλία, την Ισπανία, όμως, η κατανομή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό και από τις εξελίξεις. «Αν υπάρχει, για παράδειγμα, πρόβλημα στη δυτική διαδρομή, στην Ισπανία ή στην Ιταλία, και όχι στη διαδρομή των δυτικών Βαλκανίων, τότε θα πρέπει να χρησιμοποιήσουμε τα κονδύλια με ευελιξία, υποστηρίζοντας τα κράτη – μέλη που αντιμετωπίζουν πρόκληση» λέει ο κ. Ετινγκερ. Υπογραμμίζει, πάντως, την ανάγκη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης στο Μεταναστευτικό, προτείνοντας ότι όποιος δεν ανταποκρίνεται στην ανάληψη υποχρεώσεων, θα πρέπει να πληρώνει ή να στέλνει προσωπικό στη Frontex. «Αν δεν μπορούν να εφαρμοστούν ίδιες πολιτικές από όλους, τότε ισάξιες δράσεις και μέτρα μπορούν να οδηγήσουν σε περισσότερη αλληλεγγύη» επεξηγεί.

Υπάρχει, λοιπόν, κίνδυνος να μην επωφεληθεί όσο αναμένεται η Ελλάδα από τους πόρους των επονομαζόμενων νέων πρωτοβουλιών, αλλά και εξαιτίας των νέων προϋποθέσεων, που συνδέονται με τις κύριες πολιτικές της γεωργίας και της συνοχής; «Η ζωή έχει ρίσκο» απαντά, σε μια σπάνια για τον κ. Ετινγκερ στιγμή χαλαρής διάθεσης, συνεχίζοντας, όμως, άμεσα σε αυστηρό τόνο. «Δεν θα πρέπει να μιλάμε για κινδύνους, αλλά για επιλογές. Κάθε κράτος – μέλος έχει την επιλογή να διεκδικήσει περισσότερα χρήματα, αν ικανοποιούνται κάποιες προϋποθέσεις» λέει, παραπέμποντας στην πρόταση της Επιτροπής, η οποία προωθεί τη διασύνδεση των δαπανών με στοχευμένες πολιτικές, ειδικότερα στις γεωργικές επιδοτήσεις. Στο πλαίσιο αυτό, ο αρμόδιος επίτροπος διαμηνύει ότι για να εισπράξει η Ελλάδα το σύνολο των πόρων, που έχουν προταθεί, απαιτείται επιπλέον προσπάθεια. Παρά τη μείωση των γεωργικών δαπανών και των πόρων για τη συνοχή συνολικά στο ΠΔΠ της περιόδου 2021-2027, η Ελλάδα αναμένει αύξηση των κονδυλίων από τις δύο αυτές πολιτικές, που θα φτάσουν συνολικά κάπου 35 δισ. ευρώ.

Οπως επεξηγεί, η Ελλάδα υποστηρίζει τις πολιτικές της κλιματικής αλλαγής και τον στόχο της ΕΕ να γίνει ενεργειακά ουδέτερη μέχρι το 2050, οπότε θεωρεί αυτονόητη τη διασύνδεση της θέσης αυτής με το ΠΔΠ. «Για να λαμβάνουν οι αγρότες άμεσες επιδοτήσεις, θα πρέπει να ικανοποιήσουν ορισμένες προϋποθέσεις για να έχουμε βιώσιμο αγροτικό τομέα και για να είναι εταίροι μας στη μείωση των ρύπων και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής» επεξηγεί ο κ. Ετινγκερ. Προτείνει δε, ότι οι συστάσεις που περιλαμβάνονται στο ευρωπαϊκό εξάμηνο δίνουν έναν καλό οδηγό για τις κατευθύνσεις, που θα πρέπει να κινηθεί η ελληνική κυβέρνηση.

Ανησυχεί, μήπως τελικά, εξαιτίας των ισχυρών αντιδράσεων από αρκετά κράτη – μέλη προς την πρόταση της Κομισιόν, δεν υπάρξει συμφωνία; «Δεν ανησυχώ, θεωρώ ότι όταν τα κράτη – μέλη υποβάλουν τις προτάσεις τους, θα αναλύσουμε τις απαντήσεις και είμαι σίγουρος ότι η πρόταση της Κομισιόν θα βρίσκεται στο ενδιάμεσο των προσδοκιών. Ορισμένοι λένε όχι σε μειώσεις των πόρων, άλλοι θέλουν περισσότερα χρήματα για τη συνοχή, άλλοι υποστηρίζουν περισσότερες δαπάνες σε νέα προγράμματα για το μέλλον της Ευρώπης, και άλλοι λένε ότι η δαπάνη θα πρέπει να μην ξεπερνά το 1% του ΑΕΠ. Αν η προεδρία (η οποία ασκείται το τρέχον εξάμηνο από τη Φινλανδία) και το συμβούλιο θέλουν να ανταποκριθούν στην καθαρή θέση του ευρωπαϊκού συμβουλίου, θα πρέπει να έχουμε απόφαση πριν από το τέλος του χρόνου». Επιρρίπτοντας ευθύνες για την καθυστέρηση για λήψη της απόφασης και στον γάλλο πρόεδρο Εμμανουέλ Μακρόν, ο κ. Ετινγκερ θεωρεί ότι αν υπάρχει θέληση μπορεί να υπάρχει απόφαση ακόμη και στο συμβούλιο του Οκτωβρίου. Αφήνει, πάντως, ανοιχτό και το ενδεχόμενο να φτάσει ο Δεκέμβριος ή σε καλύτερη περίπτωση σε «ένα έκτακτο συμβούλιο το Νοέμβριο».

Ο κ. Ετινγκερ ήταν ένθερμος υποστηρικτής του Μάνφρεντ Βέμπερ για τη θέση του προέδρου της Κομισιόν. Τι λέει σήμερα; «Υπάρχει απόφαση, η Ευρωβουλή ψήφισε βάσει της πρότασης του ευρωπαϊκού συμβουλίου και θα πρέπει να γίνει αποδεκτή από όλες τις πλευρές. Από την άλλη ο τρόπος που ορισμένοι αρχηγοί κρατών σχολίασαν τον Μάνφρεντ Βέμπερ δεν είναι αποδεκτός». Στο πλαίσιο αυτό προτείνει η νέα πρόεδρος της Κομισιόν και ο νέος πρόεδρος του ευρωπαϊκού συμβουλίου να ενεργοποιήσουν πάλι τη διαδικασία των κορυφαίων υποψηφίων, προσδοκώντας την επόμενη φορά η διαδικασία να γίνει αποδεκτή από όλους τους ευρωπαίους ηγέτες και από μεγαλύτερη πλειοψηφία της επόμενης Ευρωβουλής.