Πρόληψη κατά της παιδικής παχυσαρκίας

Στην υγεία των επόμενων γενεών… επενδύει το υπουργείο Υγείας. Και αυτός είναι ο λόγος που η πρόληψη δεν περιορίζεται μόνο στην καθολική εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου, αλλά και στην καταπολέμηση της παιδικής παχυσαρκίας, η οποία αποτελεί (και) παγκόσμιο πρόβλημα. Επιπλέον, κατά το υπουργείο, η πρόληψη οδηγεί σε ένα βιώσιμο σύστημα περίθαλψης, γεγονός που επιβεβαιώνεται και από τα οικονομικά της Υγείας, τα οποία εντούτοις προς το παρόν περιγράφουν ακόμη μία… παθογένεια της χώρας μας.

Ειδικότερα, σήμερα η Ελλάδα κατευθύνει μόλις το 1,3% των δαπανών υγείας στην πρόληψη, ποσοστό χαμηλότερο από όλες τις ανεπτυγμένες χώρες, με τις συνέπειες της δυστοκίας αυτής να αποτυπώνονται στις χρόνιες και σοβαρές παθήσεις – όπως είναι ο διαβήτης, ο καρκίνος κ.ο.κ. Ακόμη ένα οξύμωρο είναι ότι η χώρα που συνέβαλε μέσα από τις παραδοσιακές, διατροφικές συνήθειές της στη μεσογειακή διατροφή, μεγαλώνει τα πλέον παχύσαρκα παιδιά στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την έκθεση για την παιδική παχυσαρκία που εξέδωσε το Κοινό Ερευνητικό Κέντρο (Joint Research Centre – JRC) της Ευρωπαϊκής Ενωσης, 39% των παιδιών ηλικίας 11 ετών στην Ελλάδα είναι παχύσαρκα ή υπέρβαρα. Εξίσου δυσάρεστη είναι η εικόνα σε όλες τις ηλικίες του παιδικού πληθυσμού, γεγονός που οδηγεί σε μια ακόμη ανησυχητική πραγματικότητα: υπολογίζεται ότι 120 ανήλικοι ετησίως διαγιγνώσκονται με διαβήτη στη χώρα μας.

Πολυπαραγοντική νόσος. Στην πραγματικότητα η παχυσαρκία είναι μια χρόνια πολυπαραγοντική νόσος, αλλά και ένας από τους βασικότερους προδιαθεσικούς παράγοντες εμφάνισης σοβαρών νοσημάτων, όπως είναι το μεταβολικό σύνδρομο, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, το λιπώδες ήπαρ και τα αναπνευστικά προβλήματα. Το ερώτημα λοιπόν που τίθεται είναι εάν η χώρα μας μπορεί να γυρίσει σελίδα επενδύοντας σε ένα πρόγραμμα πρόληψης από την παιδική ηλικία, προσδοκώντας στη μελλοντική αποσυμφόρηση των δομών υγείας αλλά και στην εξασφάλιση πόρων για τη βελτίωση των υπηρεσιών υγείας. Η απάντηση που δίνει ο διεθνώς αναγνωρισμένος καθηγητής και διευθυντής της Α’ Παιδιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Χρούσος, είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντική. «Το μυστικό είναι η επιμόρφωση του πληθυσμού. Οπου υπάρχει παιδεία δεν υπάρχει παχυσαρκία» διαπιστώνει ο ίδιος.

Οι συντονισμένες καμπάνιες και το πρόγραμμα επιμόρφωσης είναι συνεπώς το ζητούμενο σύμφωνα με τον ειδικό, ο οποίος μάλιστα θέτει και τους πληθυσμούς – στόχους, από τους οποίους θα ξεκινήσει η αλλαγή νοοτροπίας. «Η ενημέρωση πρέπει να ξεκινήσει από τις εγκύους, ώστε να αποκτήσουν την κατάλληλη γνώση για το πώς θα μεγαλώσουν ένα υγιές παιδί».

«Παράλληλα είναι αναγκαίο να επιμορφωθούν οι μαίες, οι νηπιαγωγοί, οι δασκάλες και οι καθηγήτριες, αναλαμβάνοντας τον ρόλο να μεταφέρουν τη γνώση που αποκτούν στις νέες μητέρες, στα μικρά παιδιά, στους μαθητές. Αντίστοιχα, όπως αποκάλυψε έρευνα του Χαροκόπειου Πανεπιστήμιου, και οι παππούδες άθελά τους συμβάλλουν στο πρόβλημα της παιδικής παχυσαρκίας όταν γίνονται υποχωρητικοί με τα εγγόνια τους» σημειώνει ο Γεώργιος Χρούσος.

ΣΧΕΔΙΟ. Αξίζει να σημειωθεί ότι στο παίδων Αγία Σοφία λειτούργησε το πρώτο ιστορικά ιατρείο Παιδικής Παχυσαρκίας που πλέον εντάσσεται στη Μονάδα Αναπτυξιακής και Συμπεριφορικής Παιδιατρικής. Παράλληλα, εν λειτουργία βρίσκεται η Μονάδα Ενδοκρινολογίας, Μεταβολισμού και Διαβήτη.

Οι επιστήμονες που εργάζονται δε στον ευαίσθητο αυτόν τομέα επισημαίνουν ότι η παχυσαρκία δεν αντιμετωπίζεται μόνο με δίαιτα. «Εχουμε διαπιστώσει ότι όσο αυξάνεται ο Δείκτης Μάζας Σώματος, αυξάνονται και τα ψυχολογικά προβλήματα. Γι’ αυτό και η παρέμβαση πρέπει να είναι ολιστική – είναι αναγκαία η ψυχολογική υποστήριξη, η εκπαίδευση διαχείρισης του στρες, η ένταξη της γυμναστικής στην καθημερινότητα,» εξηγεί ο ειδικός. Οταν λοιπόν οι συνθήκες ευνοούν τη σημαντική αυτή προσπάθεια του παιδιού, τότε το ποσοστό επιτυχίας σκαρφαλώνει στο 35%, δεδομένου ότι μία ακόμη σημαντική παράμετρος που κρίνει το τελικό αποτέλεσμα είναι η διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους στα επόμενα χρόνια. «Η γνωσιακή – συμπεριφορική θεραπεία, η πλέον διαδεδομένη ψυχολογική προσέγγιση σε ατομικό επίπεδο, εστιάζει στο να κάνει τα παιδιά να καταλάβουν το πρόβλημα και τις παραμέτρους του, ώστε να αλλάξουν συμπεριφορά» καταλήγει ο καθηγητής. Στόχος της ηγεσίας στην οδό Αριστοτέλους, που επεξεργάζεται ένα εθνικό σχέδιο, είναι σε μία πενταετία να έχει μειωθεί η παιδική παχυσαρκία κατά 50%. Η αισιοδοξία τους αυτή εδράζεται σε καλές πρακτικές που έχουν υλοποιηθεί σε άλλες χώρες με θεαματικά αποτελέσματα.