Το μυστικό της ελευθερίας

Τρία ήταν τα γεγονότα που σημάδεψαν αυτή την εβδομάδα. Το ένα ήταν η κατακραυγή από τη δήλωση του προέδρου Τραμπ ότι τέσσερις έγχρωμες αριστερές γερουσιαστές που τον επικρίνουν καλά θα κάνουν να γυρίσουν στην πατρίδα τους (μόνο η μία, η Ιλχάν Ομάρ, δεν έχει γεννηθεί στην Αμερική). Το Κογκρέσο καταδίκασε αυτή τη δήλωση ως ρατσιστική, o φιλελεύθερος Tύπος επισήμανε ότι πρόκειται για την επιτομή του λευκού εθνικισμού, αλλά ο αμερικανός πρόεδρος έδειξε με τι τρόπο θα διεκδικήσει την επανεκλογή του. Και τα πλήθη τον επιδοκιμάζουν με την ανατριχιαστική κραυγή «Send her back!»

Το δεύτερο ήταν η δύσκολη εκλογή της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν στην προεδρία της Κομισιόν. Στην παρθενική της ομιλία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο επικαλέστηκε τον Θουκυδίδη: «Το μυστικό της ευτυχίας είναι η ελευθερία και το μυστικό της ελευθερίας είναι το θάρρος». Αλλά οι λέξεις έχουν αλλάξει περιεχόμενο στην εποχή μας. Οι πολωνοί και οι ούγγροι λαϊκιστές για παράδειγμα, χωρίς τη στήριξη των οποίων η Ούρσουλα θα δυσκολευόταν ακόμη περισσότερο, θεωρούν ότι ελευθερία είναι να αποφασίζουν οι πολλοί πώς θα ζουν, πώς θα συμπεριφέρονται και πώς θα μιλούν οι λίγοι.

Το τρίτο γεγονός ήταν η ορκωμοσία των τριακοσίων ελλήνων βουλευτών και η τοποθέτηση των νέων γενικών γραμματέων. Οι γενικές εντυπώσεις είναι θετικές, η διεύρυνση του κυβερνώντος κόμματος προς τα αριστερά αναγκαία, τα περισσότερα από τα στελέχη που καλούνται να σηκώσουν το βάρος της αποκατάστασης της κανονικότητας είναι έμπειρα και ικανά. Αυτό δεν σημαίνει όμως ότι πρέπει είτε να εκδηλώνεται δυσαρέσκεια για την άσκηση κριτικής είτε να στρογγυλευτούν οι ευθύνες για την προηγούμενη περίοδο.

Ορθώς επισημάνθηκε, για παράδειγμα, ότι από τους 180 βουλευτές του «φιλελεύθερου στρατοπέδου» μόνο μία βουλευτής της ΝΔ (η Φωτεινή Πιπιλή) και δύο βουλευτές του ΚΙΝΑΛ (ο Γιώργος Παπανδρέου και ο Γιώργος Καμίνης) ορκίστηκαν με πολιτικό όρκο. Από τους υπόλοιπους, όλο και κάποιοι θα ήθελαν να κάνουν το ίδιο. Δεν το τόλμησαν όμως για να τα έχουν καλά με την Εκκλησία (και τη σιωπηλή πλειοψηφία). Και η παρατήρηση ότι η εικόνα αυτή δεν παραπέμπει σε μια σύγχρονη φιλελεύθερη χώρα έγινε δεκτή με το ίδιο επιχείρημα που κατά κόρον χρησιμοποίησε τα τελευταία χρόνια ο ΣΥΡΙΖΑ: οι προηγούμενοι ήταν χειρότεροι και, επιπλέον, υποκριτές.

Η τοποθέτηση, επίσης, του Κώστα Τσουβάλα στη θέση του γενικού γραμματέα Δημόσιας Τάξης και οι δηλώσεις του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη για τη Μόρια έδωσαν την ευκαιρία στον ΣΥΡΙΖΑ να βγει στην αντεπίθεση για δύο ζητήματα που στιγμάτισαν τη διακυβέρνησή του: την τραγωδία στο Μάτι και τη διαχείριση του Προσφυγικού.

Ο φιλελευθερισμός έχει ισχυρούς, επίμονους και ύπουλους εχθρούς. Η παραχώρηση εδάφους δεν είναι το καλύτερο όπλο για την αντιμετώπισή τους. Θέλει αποφασιστικότητα, θέλει ειλικρίνεια, θέλει αρετήν και τόλμην.