Παγκόσμια φρενίτιδα με το FaceApp

Διαψεύδοντας τον Κλάιβ Λιούις και την περίφημη φράση του «Μέλλον: εκείνο στο οποίο ο καθένας μας πλησιάζει με ταχύτητα 60 λεπτών την ώρα», η παγκόσμια κοινότητα έδειξε τα τελευταία 24ωρα να δελεάζεται ιδιαίτερα από τη δυνατότητά της να σπάσει το φράγμα του χρόνου. Και να αποκτήσει πρόσβαση σε ένα είδωλό της βγαλμένο από το μέλλον: Μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα περισσότεροι από 100 εκατομμύρια χρήστες έχουν κατεβάσει την εφαρμογή FaceApp στις συσκευές τους και «γερασμένες» φωτογραφίες γνωστών και φίλων κατακλύζουν μαζικά χιλιάδες timeline… Η φρενίτιδα που έχει επικρατήσει τις τελευταίες μέρες σε ολόκληρο τον δυτικό κόσμο για το FaceApp δεν είναι παρά η περίτρανη απόδειξη μιας νέας πραγματικότητας – σαγηνευτικής για κάποιους, ανατριχιαστικής για αρκετούς άλλους: Ποτέ άλλοτε στην ανθρώπινη ιστορία δεν είχε φτιαχτεί ένα τόσο ανεπτυγμένο δίκτυο πληροφοριών, μια βάση εκατομμυρίων προσωπικών δεδομένων, σε χρόνο ρεκόρ και κυρίως με την οικειοθελή συγκατάθεση των στόχων παρακολούθησης, όσο με τα social media…

Το FaceApp έζησε την πρώτη του έκρηξη δημοφιλίας το 2017, όταν μας συστήθηκε ως μία εφαρμογή που παρέχει στους χρήστες τη δυνατότητα να αλλάζουν το χρώμα των ματιών τους, των μαλλιών τους ή άλλων χαρακτηριστικών του προσώπου τους μέσα από ένα αυτόματο σύστημα επεξεργασίας φωτογραφιών. Τις τελευταίες ημέρες η εφαρμογή πρόσθεσε τη δυνατότητα αλλαγής… ηλικίας γεγονός που έγινε δεκτό με μεγάλο ενθουσιασμό. Και ταυτόχρονα με φόβο. Παράλληλα με τη λατρεία για το FaceApp αναπτύχθηκε με ιλιγγιώδη ταχύτητα και η ανησυχία για την ασφάλεια των προσωπικών δεδομένων όσων κατεβάζουν την εφαρμογή.

ΡΩΣΙΚΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ. Η ανησυχία διογκώθηκε τόσο, ώστε ο Τσακ Σούμερ, ένας αμερικανός γερουσιαστής από το κόμμα των Δημοκρατικών, έδωσε στο FaceApp διαστάσεις «διακρατικής κατασκοπείας» ζητώντας δημοσίως να διενεργηθεί σχετική έρευνα. Εφορμώντας από το γεγονός ότι η μητρική εταιρεία της εφαρμογής είναι ρωσική, ο Σούμερ επεσήμανε ότι «τον ανησυχεί τρομερά το ότι τα δεδομένα πολιτών των ΗΠΑ μπορεί να καταλήξουν στα χέρια της Ρωσίας».

Οι υπεύθυνοι της εταιρείας, από την πλευρά τους, έσπευσαν να διευκρινίσουν ότι η εφαρμογή δεν έχει πρόσβαση στο σύνολο των φωτογραφιών του χρήστη. Σύμφωνα με δηλώσεις του Γιαροσλάβ Γκοντσάροφ, CEO της FaceApp, στην εφημερίδα Guardian, η εφαρμογή έχει πρόσβαση μόνο στη φωτογραφία που επιλέγεται προς τροποποίηση και όχι σε όλες τις φωτογραφίες και τα βίντεο της συσκευής. Σε ανακοίνωσή του το FaceApp επεσήμανε ότι «η ομάδα research&development της εταιρείας βρίσκεται στη Ρωσία αλλά τα δεδομένα χρηστών δεν μεταφέρονται στη Ρωσία» και ότι «δεν έχει λάβει καμία χρηματοδότηση από κονδύλια που σχετίζονται με κυβερνήσεις».

Πόσα από αυτά ανταποκρίνονται στην αλήθεια; Παρά το γεγονός ότι κατά πάσα πιθανότητα ελάχιστοι έχουν διαβάσει τους όρους χρήσης της εφαρμογής σε αυτούς αναφέρεται ρητά ότι ο χρήστης παραχωρεί στην εταιρεία την άδεια για απεριόριστη χρήση, αναπαραγωγή, τροποποίηση, προσαρμογή, δημοσίευση κ.λπ. του περιεχομένου του λογαριασμού του και οποιουδήποτε ονόματος ή ονόματος χρήστη παρέχεται μαζί με το εν λόγω περιεχόμενο, σε όλες τις μορφές media και όλα τα κανάλια που είναι ήδη γνωστά ή θα αναπτυχθούν στο μέλλον, χωρίς υποχρέωση αποζημίωσής του. Δηλαδή επιτρέπει τη χρήση τους για κάθε σκοπό, ακόμη και για λόγους που ενδεχομένως δεν μπορούμε καν να φανταστούμε.

Το αυξημένο ενδιαφέρον για πρόσβαση σε τέτοιου είδους δεδομένα βάζει ακόμη και τους πιο συγκρατημένους σε σκέψεις. Πολύ περισσότερο όταν είναι ακόμη νωπό στις μνήμες όλων το τεράστιο σκάνδαλο διαρροής προσωπικών πληροφοριών τουλάχιστον 87 εκατομμυρίων χρηστών του Facebook προς την Cambridge Analytica η οποία είχε αναπτύξει με την ανάλυσή τους τεχνικές υποστήριξης του Ντόναλντ Τραμπ το 2016…