Ρόλος «ρυθμιστή» {CR}μέσω εκλογικού νόμου

Σε μια κοινοβουλευτική δημοκρατία η κυβερνητική πλειοψηφία έχει τον πρώτο λόγο. Καμιά φορά, όμως, η τύχη (και τα εκλογικά αποτελέσματα) τα φέρνουν έτσι που ένα κόμμα που πέτυχε 8% στις τελευταίες εκλογές κρατά στα χέρια του την επόμενη μέρα. Το «κλειδί» για το Κίνημα Αλλαγής, αυτό που μπορεί να αναδείξει τη χρησιμότητά του και τη δομική του διαφορά από τον έτερο μνηστήρα της Κεντροαριστεράς, δεν είναι άλλο από τον εκλογικό νόμο. Και είναι ένα χαρτί που στη Χαριλάου Τρικούπη δεν φαίνονται έτοιμοι να παραδώσουν εύκολα.

ΤΟ ΝΟΥΜΕΡΟ 180. Η αριθμητική είναι λίγο περίπλοκη, όμως είναι σαφής: η πλειοψηφία της ΝΔ εντός του νέου Κοινοβουλίου αριθμεί 158 βουλευτές. Από κοινού με τους 22 που αντιστοιχούν στο Κίνημα Αλλαγής φτάνουν το μαγικό 180, το όριο της αυξημένης πλειοψηφίας. Μαζί, οι δύο κοινοβουλευτικές ομάδες δεν αγγίζουν τους 200 – τον αριθμό ψήφων που σήμερα απαιτείται, έτσι ώστε η αλλαγή του νόμου να ισχύει από τις επόμενες και όχι από τις μεθεπόμενες εκλογές. Σε οποιαδήποτε άλλη περίπτωση, ακόμα κι αν ΝΔ και Κίνημα Αλλαγής άλλαζαν τον νόμο, η επόμενη εκλογική αναμέτρηση θα γινόταν αναπόφευκτα με απλή αναλογική. Αυτή η Βουλή, όμως, είναι αναθεωρητική. Μέσα στα συνταγματικά άρθρα που τέθηκαν προς αναθεώρηση το περασμένο φθινόπωρο ήταν και η παράγραφος που προβλέπει τον κανόνα που απαιτεί 200 ψήφους για την άμεση αλλαγή του εκλογικού νόμου. Το Κίνημα Αλλαγής, λοιπόν, μπορεί να μην έχει τη δύναμη να αλλάξει απευθείας τον νόμο, μπορεί όμως να αλλάξει την κανονιστική διάταξη που δρα περιοριστικά. Μαζί με τη ΝΔ, έχουν αρκετούς βουλευτές έτσι ώστε να αλλάξουν το όριο των 200 σε 180 -εξασφαλίζοντας και την ψήφιση και την άμεση εφαρμογή του νέου εκλογικού συστήματος.

Μια τέτοια πιθανότητα απαιτεί συναινέσεις, τόσο από τους μεν όσο και από τους δε. Το Κίνημα Αλλαγής έχει προτείνει ήδη έναν πιο αναλογικό νόμο από τον ισχύοντα και τάσσεται εναντίον του μπόνους των 50 εδρών. Η Φώφη Γεννηματά έχει πολλές φορές δηλώσει διατεθειμένη να μπει σε διάλογο για την αλλαγή της απλής αναλογικής, θεωρώντας τον εκλογικό νόμο σημείο ομαλότητας του πολιτικού συστήματος. «Δεν θα δώσουμε λευκή επιταγή στον Κυριάκο Μητσοτάκη», ανέφερε χθες ο Χρήστος Πρωτόπαπας (24/7), μέλος του Πολιτικού Συμβουλίου, όταν ρωτήθηκε για το θέμα. Αφήνοντας να εννοηθεί ότι πρέπει να ξεκινήσει ανοιχτή συζήτηση για τον εκλογικό νόμο και μετά να προχωρήσει η αναθεώρηση, με σκοπό ο επόμενος νόμος να είναι αποτέλεσμα ευρύτερης αποδοχής. Ετσι, το Κίνημα Αλλαγής θα αγκαλιάσει για πρώτη φορά έναν νέο ρόλο – αυτόν του ρυθμιστή.