Αλλαξε ο Μανωλιός

Κυκλοφορεί μια φήμη ότι ο Αλέξης Τσίπρας έμαθε καλά το μάθημα: προκειμένου να έχεις ελπίδα να γυρίσεις στην κυβέρνηση, δεν αρκεί μια εμπρηστική αντισυστημική αντιπολίτευση χωρίς αρχές. Χρειάζονται προτάσεις και μια εποικοδομητική πολιτική παρουσία, μπορεί να εξασφαλίσει την εκ νέου πρόσβαση στην εξουσία.

Για να το εξασφαλίσει αυτό, ο Αλέξης Τσίπρας προετοιμάζεται για ένα συνέδριο μετασχηματισμού του ΣΥΡΙΖΑ σε κάτι άλλο. Κάτι μεγάλο που, όπως καταλαβαίνω, θα γίνει προσπάθεια να αντλήσει νομιμοποίηση από την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία – που όταν κι αυτή αποδεχτεί στους κόλπους της τον Τσίπρα θα φαντασιώνεται ότι έχει δυναμική ανάκαμψης. Μέσω των ινστρουχτόρων της Γέφυρας, που φιλοδοξούν να παίξουν ρόλο σε αυτή τη μετάλλαξη, διατηρείται η ελπίδα ότι ο μετασχηματισμένος ΣΥΡΙΖΑ θα καταβροχθίσει και το ΚΙΝΑΛ – κατά προτίμηση τα μεσαία στελέχη της αυτοδιοίκησης και των συνδικάτων, όπου η έλλειψη στελεχών είναι μεγάλη. Θα τα καταφέρει ο Τσίπρας;

Η αλήθεια είναι ότι με βάση την έως τώρα πορεία του, έχει παίξει άριστα το παιχνίδι των μεταμορφώσεων – από επαναστάτης χωρίς αιτία σε delivery boy των δανειστών (κατά την έκφραση του Ευάγγελου Βενιζέλου), με πολλά ενδιάμεσα. Ωστόσο, είναι κάτι που κρατά τον τέως πρθυπουργό καθηλωμένο στο ριζοσπαστικό κομμουνιστογενές παρελθόν του: η πολιτική στάση και η ρητορική εκείνων των χρόνων είναι το μόνο πράγμα που έχει κατανοήσει κάπως καλά. Το αποτέλεσμα είναι, στην πορεία, όποια στολή και αν φοράει, όποιο ρόλο και αν μαθαίνει να υποδύεται, η περίοδος εκείνη τον καθορίζει και ιδεολογικά και μορφωτικά και αισθητικά. Κι η περίοδος εκείνη τον τραβά πίσω.

Με τον ίδιο τρόπο που τραβά και το κόμμα του. Ο ΣΥΡΙΖΑ στην αντιπολίτευση το μόνο που μπορεί να κάνει για την ώρα είναι να φτιάχνει φαντασιωτικές έχθρες με τον νεοφιλελευθερισμό και τον υποτίθεται αυταρχικό εκπρόσωπό του, τον Κυριάκο Μητσοτάκη, και να τον καταγγέλλει. Με γελοία έως σήμερα αποτελέσματα – όπως τα πρωτοσέλιδα της κομματικής «Αυγής», και ιδίως εκείνο που (με εικονογράφηση νοτιοκορεατική παγόδα) είχε τίτλο «Βόρεια Κορέα».

Βεβαίως, ο Τσίπρας επιμένει στην αλλαγή. Από τον Καρίτζη, που εμπιστευόταν κάποτε, στον Σακελλαρόπουλο, στον Παππά, στον Τζανακόπουλο, και τώρα στην Αχτσιόγλου και τον Ηλιόπουλο, άλλαξε ο Μανωλιός. Αλλαζαν τα φωτογενή πρόσωπα του στενού του περιβάλλοντος αλλά ένα πράγμα δεν άλλαξε: η διχαστική, διαστρεβλωτική και πολεμική ρητορική. Είτε στο όνομα του ριζοσπαστισμού είτε στο όνομα της σοσιαλδημοκρατίας.