Οι δρόμοι, ευτυχώς

Η ευγένεια, όπως και ο καλός ο λόγος – αν δεν είναι το ίδιο πράγμα – υποχρεώνουν. Η ανταπόκριση στην επιφυλλίδα της περασμένης Τετάρτης που είχε τον τίτλο «Αγρυπνη ανθρωπότητα» και μιλούσε για έναν ηλικιωμένο που έτρεχε ασθμαίνοντας να προλάβει το λεωφορείο, αλλά σταμάτησε να τρέχει προτιμώντας να το χάσει προκειμένου να βοηθήσει έναν ανάπηρο αλλοδαπό, δεν ήταν μόνο μεγάλη αλλά και εξόχως συγκινητική. Γεγονός που αποδεικνύει κάτι που το ξέρουμε πολύ καλά όσοι κυκλοφορούμε πεζή ή με τα μαζικά μέσα μεταφοράς, ότι η καθημερινότητα έχει τους δικούς της «κανόνες» τόσο σε σχέση με την έκφραση της καλοσύνης όσο και της θηριωδίας.

Μπορεί να βλέπουμε στις εφημερίδες και στις τηλεοράσεις πρόσωπα ανθρώπων που επευφημούν πολιτικούς αρχηγούς, ή ζητούν απεγνωσμένα να πιάσουν το χέρι τους σε μια συμπτωματική συνάντηση μαζί τους και να μας πλημμυρίζει αγανάκτηση, έτσι όπως σχηματίζουν ένα πλήθος που μοιάζει να ήρθε σε αυτή τη ζωή για να επευφημεί ή να αποδοκιμάζει – το ίδιο πράγμα είναι – τους αρχηγούς, δεν υπάρχει όμως καμιά αμφιβολία ότι είναι τα ίδια ακριβώς αυτά πρόσωπα που μέσα στην καθημερινότητα, ως μονάδες πια, επιφυλάσσουν την απροσδόκητη έκπληξη. Είναι κρίμα αλήθεια – όπως ο ασθμαίνων ηλικιωμένος – αυτά τα εκφραζόμενα με έναν σκόρπιο τρόπο αισθήματα αλληλεγγύης να μην μπορούν να πάρουν τη μορφή μιας δύναμης υπαρκτής με ευκρινή, παγιωμένα χαρακτηριστικά και με ένα όνομα που θα παρέπεμπε ευθέως, όπως για παράδειγμα γίνεται με τα κόμματα, σε ένα σύνολο ανθρώπων που αισθάνονται να χρεώνονται ως προσωπική τους υπόθεση τον αναγκεμένο, τον ταλαιπωρημένο, τον διωκόμενο. Εύλογα να συμπεράνει κανείς πως εκατό Τραμπ, πεντακόσιες Μέρκελ και χίλιοι Ορμπαν, για παράδειγμα, να προσπαθούν με τις πολιτικές τους να δημιουργούν μια ψυχολογία στους πληθυσμούς ότι δεν υπάρχει άλλη επιλογή παρά το «ο σώζων εαυτό σωθήτω», η καθημερινότητα των ανθρώπων, όπως εξελίσσεται στους δρόμους, μοιάζει να παραμένει εντελώς ανεπηρέαστη.

Σάμπως να μην αντιλαμβάνεται κανείς και να μη συνειδητοποιεί, όπως τουλάχιστον τον προτρέπει η επίσημη πολιτική, ότι θα σωθεί άμα κλειστεί στο καβούκι του. Αλλά αντίθετα μόνον αν ανοιχτεί στον κόσμο και στον βαθμό που του είναι μπορετό συνδράμει όποιον έχει ανάγκη, θα υπάρξει και ο ίδιος. Ενα αίσθημα τόσο πιο παρήγορο καθολικά καθώς εκφράζεται στους δρόμους, που με το να συνιστούν μια δοκιμασία είτε πεζός είτε εποχούμενος είναι κανείς, αντί να αναστέλλουν την έκφραση τού να θέλει να βοηθήσει κανείς, την κάνουν ακόμα πιο επιτακτική. Και πιο ελπιδοφόρα αφού δημιουργείται βάσιμα η υποψία πως μόνο όταν δοκιμάζεσαι έστω και στοιχειωδώς ο ίδιος, μπορείς να συμμεριστείς τον αφαντάστως περισσότερο ταλαιπωρημένο.