Περί όνου σκιάς

Η τηλεμαχία σε επίπεδο πολιτικών αρχηγών ή αλλιώς debate, όπως συνηθίσαμε να την αποκαλούμε, είναι ένα ζήτημα που απασχολεί δυσανάλογα ΜΜΕ, social media και κομματικά επιτελεία σε σχέση με την επιρροή που αυτή ασκεί στη διαμόρφωση του εκλογικού αποτελέσματος.

Ο ισχυρός μύθος που το συνοδεύει εκκινεί από τηλεμαχίες που συνέβησαν κυρίως σε εκλογικές αντιπαραθέσεις άλλων χωρών (ΗΠΑ, Γαλλία κ.α.) και πάνω από όλα άλλων εποχών. Γέννημα της επαναστατικής εφεύρεσης του 20ού αιώνα, της τηλεόρασης, υπήρξε κορυφαίο γεγονός καθώς έφερνε τους απρόσιτους ηγέτες στα σαλόνια και στις τραπεζαρίες των πολιτών και εύλογα κέντριζε το ενδιαφέρον των τηλεθεατών – ψηφοφόρων αφού δημιουργούσε μια ψευδαίσθηση γνώσης και οικειότητας.

Η αξία της εικόνας στη διαμόρφωση των πολιτικών επιλογών από το σημείο εκείνο, που σηματοδότησε την είσοδό μας στην εποχή της τηλεοπτικής δημοκρατίας, το γνωρίζουμε όλοι πως υπήρξε και καταλυτική και καταχρηστική. Αυτά με όρους του περασμένου αιώνα.

Γιατί ενώ η σημασία της εικόνας στις μέρες μας εξακολουθεί να είναι κυρίαρχη, δεν συμβαίνει το ίδιο και με την τηλεόραση που η επίδρασή της ως μέσου φθίνει. Ο ψηφιακός κόσμος του Διαδικτύου και των μέσων κοινωνικής δικτύωσης δομεί, αποδομεί και αναδομεί με ασύλληπτη ταχύτητα, ένταση και έκταση κόμματα, πολιτικές και πρόσωπα που ουδέποτε στο παρελθόν γνωρίσαμε. Η πολιτική αντιπαράθεση και οι καμπάνιες επηρεασμού της κοινής γνώμης διεξάγονται πλέον με νέες τεχνικές, πολυσύνθετες παραμέτρους και εν πολλοίς σε αχαρτογράφητα νερά, καθώς πομποί και δέκτες αποκτούν υβριδικούς χαρακτήρες.

Συνεπώς, το debate, και μάλιστα στην απονευρωμένη και αποστειρωμένη ελληνική εκδοχή του, είναι πλέον ένα αποτυχημένο τηλεοπτικό προϊόν που διασφαλίζει τη μη ήττα για όλους τους πολιτικούς αρχηγούς και την ανία για όσους τηλεθεατές το επιλέξουν, αφού μηδενίζεται όχι μόνο η περίπτωση λάθους αλλά ακόμη και η πιθανότητα ενός ξαφνιάσματος. Ακόμη και σε επίπεδο πληροφορίας δεν υπάρχει τίποτε που δεν έχει λεχθεί. Είναι συνήθως η απέλπιδα προσπάθεια του δεύτερου μήπως κάνει το λάθος ο πρώτος.

Οι απογοητευτικές τηλεθεάσεις των τηλεμαχιών που έχουν προηγηθεί πιστοποιούν του λόγου το αληθές. Οπως και η ανεπαίσθητη επίδρασή τους στις προσλαμβάνουσες της κοινής γνώμης. Για αυτόν τον λόγο το χθεσινό ναυάγιο για την πραγματοποίηση του debate έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον και από τη διεξαγωγή του στο παιχνίδι στη μάχη των εντυπώσεων και θα απασχολήσει έτσι πολύ περισσότερους. Θα δώσει καύσιμη ύλη στα κομματικά trolls για να αντιπαρατεθούν στην επίρριψη ευθυνών και στη διεκδίκηση εικονικών επιτυχιών.

Στην πραγματικότητα και η εμπειρία όλων των εκλογικών αναμετρήσεων μας το διδάσκει, η προοπτική της νίκης δίνει στον υποψήφιο φτερά και η ήττα βαρίδια. Και οι ρόλοι σε αυτή την αναμέτρηση είναι γνωστοί.

Ο Γρηγόρης Τσιμογιάννης είναι σύμβουλος Στρατηγικής Επικοινωνίας στην Precise Strategy