Θα έχει ο Ερντογάν {LF}την τύχη {CR}των κεμαλιστών;

Η εκλογική νίκη του Εκρέμ Ιμάμογλου στην Κωνσταντινούπολη, το μεγαλύτερο αστικό κέντρο της Τουρκίας και με ισχυρούς συμβολισμούς για τον τούρκο πρόεδρο, δείχνει ότι η πλειοψηφία του εκλογικού σώματος εκφράζει την αντίθεσή της στη συντηρητική στροφή της Τουρκίας και τα καθεστωτικά χαρακτηριστικά που διέπουν το μοντέλο διακυβέρνησης της χώρας.

Δεδομένων των εξελίξεων στο μέτωπο της οικονομίας, οι νέοι ψηφοφόροι, οι οποίοι δεν έχουν ζήσει τα χρόνια προ Ερντογάν και γαλουχήθηκαν σε μια περίοδο οικονομικής ευμάρειας, εκφράζουν τώρα μεγάλη ανησυχία για τη βιωσιμότητα του οικονομικού μοντέλου της χώρας.

Μετά τα αποτελέσματα των δημοτικών εκλογών της 31ης Μαρτίου, ο πρόεδρος Ερντογάν έχασε μια ευκαιρία να προχωρήσει στα απαραίτητα ανοίγματα ώστε να προετοιμάσει μια διαδικασία σύνθεσης στην τουρκική κοινωνία. Ενδέχεται λοιπόν να αναζητήσει τώρα διεξόδους στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής προκειμένου να τονώσει το εθνικιστικό αίσθημα και να κεφαλαιοποιήσει τα όποια οφέλη. Ο εθνικισμός στην Τουρκία αγκαλιάζει άλλωστε οριζόντια το πολιτικό της σύστημα και σε μια κοινωνία βαθιά διχασμένη εμφανίζεται ως ενοποιητικός παράγων. Ως εκ τούτου θα συνεχίσει να αποτελεί τον κοινό παρονομαστή για όλους τους δρώντες στο πολιτικό της σύστημα.

Λαμβάνοντας υπόψη πως δεν υπάρχουν μεγάλα περιθώρια στο συριακό μέτωπο, απαιτείται μεγαλύτερη προσοχή στον χώρο της ανατολικής Μεσογείου. Ο Ερντογάν θα δεχθεί πίεση προς αυτή την κατεύθυνση και από τον εταίρο του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, καθώς το Κόμμα της Εθνικιστικής Δράσης έχει αποκτήσει ισχυρά ερείσματα στη νομή εξουσίας τα τελευταία χρόνια και εκφράζει την πλέον αντιδυτική και αναθεωρητική πτέρυγα των κεμαλιστών.

Αν ο Ερντογάν χάσει τον έλεγχο της οικονομίας – καθώς ακόμη υπάρχουν περιθώρια διορθωτικών κινήσεων – θα συνεχίσει να αποξενώνεται από ένα διευρυνόμενο τμήμα της τουρκικής κοινωνίας και πιθανόν να έχει την τύχη που είχαν οι κεμαλιστές στις αρχές του 2000. Οταν δηλαδή ξεκινούσε η δική του ηγεμονική παρουσία στην Τουρκία.

Ο Σωτήρης Σέρμπος είναι επίκουρος καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης και ερευνητικός εταίρος στο Jean Monnet European Centre of Excellence, ΕΚΠΑ