Οι τρεις κύκλοι

Μερικές εβδομάδες μετά τις ευρωεκλογές και τις αυτοδιοικητικές και μερικές πριν από τις εθνικές, απαιτούνται ορισμένες παρατηρήσεις για όσους ακόμη αντιλαμβάνονται την πολιτική με όρους προγραμματικής αντιπαράθεσης – και όχι λούμπεν αρλουμπολογίας.

Επιμέρους ρεύματα δυσαρέσκειας ενώθηκαν και έφτιαξαν ένα ενιαίο ρεύμα καταδίκης και τιμωρίας του ΣΥΡΙΖΑ και του Αλέξη Τσίπρα. Αυτό δεν φαίνεται να μπορεί να ανατραπεί ως τάση και απλώς θα εκβάλει στο νέο πολιτικό σκηνικό.

Αν από το 2009 και μετά μπορούμε να οριοθετήσουμε με κάποιους κύκλους τον πολιτικό βίο, αυτοί θα ήταν: εκείνος της κοινωνικής ανυπακοής (2009-2014) με επιταχυντή τις πλατείες και την τελική υποδοχή του ρεύματος από τον ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα, εκείνος της θεσμικής ενσωμάτωσης (2014-2019) με τη διακυβέρνηση Τσίπρα και τις αντιφάσεις της, και τώρα, όπως όλα δείχνουν, μπαίνουμε στον τρίτο κύκλο που οι συλλογικές προσδοκίες τον θέλουν ενάρετο και με όρους επιστροφής στο 2009 – κάτι αδύνατον βέβαια λόγω πολλών και υλικών παραγόντων.

Σε αυτόν τον τρίτο κύκλο οι δύο μονομάχοι θα έχουν δύο αγκάθια. Ο Μητσοτάκης θα έχει τη «γαλάζια ανυπακοή». Αυτή είναι το ρεύμα αντιπαράθεσης στη Συμφωνία των Πρεσπών που δεν έχει καταλαγιάσει στη Βόρεια Ελλάδα και που καραδοκεί για τη στάση της Νέας Δημοκρατίας στο εν λόγω θέμα. Προφανώς κανείς σοβαρός παρατηρητής δεν βλέπει ακύρωση της Συμφωνίας ή εν μέρει αναδιαπραγμάτευσή της.

Επομένως, και καθόλου τυχαία, η ΝΔ επιλέγει ήδη να ρίξει τους τόνους και για έναν ακόμη λόγο: η Συμφωνία βασικά είναι συμφωνία διεύρυνσης του ΝΑΤΟ και άρα γεωστρατηγικά είναι συμβολή στην πολιτική που και η ιστορική αστική παράταξη υπηρετεί. Κι όμως, η αναδίπλωσή της, δεδομένης της πριμοδότησης της «γαλάζιας ανυπακοής» στη Συμφωνία, θα δίνει τον χώρο σε άλλες δεξιότερες δυνάμεις να επανέρχονται στο πεδίο.

Υπάρχει ένα ακόμη αγκάθι για τη ΝΔ. Η δρομολόγηση ενός νέου νεοφιλελεύθερου προγράμματος με όρους ξεχαρβαλώματος του κοινωνικού κράτους δεν θα είναι σε ρόδινο και ευπρόσδεκτο διάδρομο από την κουρασμένη ελληνική κοινωνία. Μπορεί, ας πούμε, αρχικά να υπάρξει ανοχή σε νέες τομές, αυτές όμως θα έχουν όριο (π.χ. ιδιωτικοποίηση του Νερού ή μια νέα φυσική καταστροφή που θα αναδείξει το διαχρονικό θέμα της πολιτικής προστασίας).

Εδώ ωστόσο κρύβεται και το αγκάθι για τον μετεκλογικό ΣΥΡΙΖΑ. Πώς, αλήθεια, θα ηγηθεί μιας νέας ανυπακοής στα επικείμενα μέτρα μια πολιτική δύναμη που τα προετοίμασε; θα αναρωτηθεί ένας καλοπροαίρετος. Κι όμως, αν η λογική Μητσοτάκη είναι επιθετική ή οικοδομείται με όρους ρεβάνς και φαστ τρακ, θα υπάρχει χώρος γι’ αυτό. Οχι όμως απ’ τον ίδιο ΣΥΡΙΖΑ που ζούμε σήμερα. Προφανώς ο Αλέξης Τσίπρας θα οδηγήσει το κόμμα του σε ιδρυτικό συνέδριο και νέα πορεία, όπου και θα δοκιμαστούν οι δύο βασικές τάσεις: η Προοδευτική Συμμαχία που θα ήθελε ένα νέο Επινέ και οι υπόλοιποι που θέλουν μια νέα Αριστερά.

Το αγκάθι για τον ΣΥΡΙΖΑ ωστόσο θα λέγεται πάντα «πρότερος βίος» και απαιτείται χρόνος. Σε αυτόν τον νέο κύκλο θα έχουμε και νέους επισκέπτες. Το κόμμα Βαρουφάκη (MέΡΑ25) θα υπενθυμίζει ενοχλητικά το μακρινό 2015 και με επιτυχία θα κατορθώνει συγκερασμό των πιο ετερόκλητων τάσεων (από τη νέα οικολογία του Κρίτωνα Αρσένη ή του Ανδρέα Ρουμελιώτη μέχρι τους πιο παραδοσιοκράτες Σοφία Σακοράφα και Στάθη Σταυρόπουλο).

Οι παραπάνω πολιτικές δυνάμεις, μαζί με ΚΚΕ και ΚΙΝΑΛ, θα οδηγήσουν τη χώρα στο 2021, στην επέτειο των 200 ετών από το 1821, ελπίζουμε ολόκληρη.