O Ταλαντούχος {LF}κ. Τάνταλος{CR}

Tα ψηφοδέλτια εντόπισαν πλήθος συμπολιτών οι οποίοι (σε πείσμα του βιογραφικού τους) παρέμειναν προσηλωμένοι σε ακλόνητες αξίες. Κάποιους που μοιράζονται εμπειρία δεκαετιών, στις οποίες, εκείνοι ειδικά, δεν έλαβαν καμιά απόφαση που επιβάρυνε τη χώρα. Κάποιους άλλους, τέλος, οι οποίοι μεταφέρουν ανιδιοτελώς την αναγνωρισιμότητά τους  από το ποδόσφαιρο, το παλκοσένικο, τα πλατό της τηλεόρασης.

Ο φέρελπις υποψήφιος είναι ήρωας της εποχής.

Ο ιδανικός υποψήφιος συνδυάζει χαρακτηριστικά από δύο άλλους ήρωες.

Πρώτον, από τον εισαγόμενο «Ταλαντούχο κ. Ρίπλεϊ» της Πατρίσια Χάισμιθ. O Τομ Ρίπλεϊ γοητεύεται από τη ζωή άλλων και τη διεκδικεί ανενδοίαστα, χωρίς ηθική αναστολή. Ως χαρακτήρας είναι σε όλους συμπαθής, καλλιεργημένος, ενώ ζει την πλαστή του ζωή με ένα μπρίο που δεν είχαν τα θύματά του. Το μυστικό της επιτυχίας του είναι η παντελής απουσία ενδοσκόπησης και ενοχών^. είναι πάντα έτοιμος για το επόμενο βήμα.

Δεύτερον, από τον δικό μας Τάνταλο. Αυτόν που οι Θεοί δεν άφησαν να ξεχάσει το έγκλημά του. Μαζί με τον Σίσυφο ο Τάνταλος ήταν ο διασημότερος τρόφιμος του Αδη. Η τιμωρία του συνίστατο στο να περιτριγυρίζεται από άφθονο νερό, το οποίο όμως υποχωρούσε μόλις προσπαθούσε να δροσιστεί. Η κατάρα του ήταν η ακόρεστη δίψα, η οποία όμως, ό,τι και να έκανε, δεν μπορούσε να ικανοποιηθεί.

Ο Ταλαντούχος κ. Τάνταλος διακατέχεται από δίψα για εξουσία. Τη δίψα αυτή προσπαθεί να ικανοποιήσει με κάθε δυνατό τρόπο, κοιτώντας πάντα προς την επόμενη βουλευτική περίοδο. Η τιμωρία του συνίσταται ότι αυτή η δίψα δεν ικανοποιείται. Οσο το «ταλέντο» τον ωθεί συνεχώς μπροστά και τον εξοπλίζει προεκλογικά, ο στόχος βρίσκεται πάντα πίσω από την επόμενη γωνία.

Σίγουρα, τα χαρακτηριστικά του ή της κ. Ταντάλου δεν είναι αποκλειστικά ελληνικά. Το πλήθος υποψήφιων πρωθυπουργών της Μεγάλης Βρετανίας πείθει ότι πρόκειται για οικουμενικό φαινόμενο. Παντού σε δημοκρατικά συστήματα η επιλογή υποψηφίων χτίζει πάνω στη ματαιοδοξία. Το δύσκολο είναι να βρεθεί τρόπος που εντάσσει την ατομική φιλοδοξία στο γενικό καλό.

Η δικλίδα ασφαλείας έγκειται στον τρόπο επιλογής Ταντάλων. Αν δηλαδή, εκτός από τη δική τους δίψα για εξουσία οφείλουν να καταθέσουν και άλλες δεξιότητες ή ίσως και προτάσεις. ‘Η πιθανώς μια αντιπαράθεση όπου το εκλογικό σώμα μπορεί να συγκρίνει για να διαλέξει όσους ενοχλούν λιγότερο^. σε ευλογημένες καταστάσεις ακόμη ίσως ακόμη και κάποιους που πείθουν ότι ξέρουν τι λένε.

Το πρόβλημα στην Ελλάδα είναι ότι οι κανόνες – οι σταυροί, οι λίστες, το εκλογικό σύστημα, ο τρόπος αντιπαράθεσης – μοιάζουν να φτιάχτηκαν από παλαιότερους «Ταλαντούχους Ταντάλους» με στόχο να διαιωνίσουν το σύστημα που τους συντηρεί.

Ο Πλάτων Τήνιος είναι οικονομολόγος, επίκουρος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πειραιά