Η άνοδος και η πτώση

Η διάλυση των ΑΝΕΛ του Πάνου Καμμένου ήταν προδιαγεγραμμένη. Και αυτό όχι διότι ο πρώην υπουργός Αμυνας διαφώνησε με τη Συμφωνία των Πρεσπών, κάτι που οδήγησε τυπικώς στο «διαζύγιο» με τον ΣΥΡΙΖΑ, ούτε διότι ο άλλοτε συγκυβερνήτης «αποψίλωσε» το κόμμα του, προσφέροντας έστω για λίγο ακόμα τη χαρά της εξουσίας σε κάποιους προερχόμενους από τους ΑΝΕΛ υπουργούς, αλλά κυρίως διότι με ανορθόδοξο τρόπο συγκυβέρνησε με τον ΣΥΡΙΖΑ στο όνομα της κατάργησης των Μνημονίων, συνυπογράφοντας με τον Αλέξη Τσίπρα το τρίτο Μνημόνιο.

Το κόμμα του Καμμένου δεν ήταν «τέκνο της ανάγκης» αλλά προϊόν της συγκυρίας των Μνημονίων και του εγκλωβισμού του πολιτικού συστήματος στις δεσμεύσεις των δανειστών. Προήλθε από τα σπλάχνα της δεξιάς παράταξης εκφράζοντας τον εθνικο-πατριωτικό λόγο που την περίοδο εκείνη δέσποζε στις πλατείες και τους δρόμους όπου μια μεγάλη μάζα πολιτών ζητούσε την απεμπλοκή από τα Μνημόνια και «τους προδότες στο Γουδή». Η άρνησή του να ψηφίσει τις προγραμματικές δηλώσεις της κυβέρνησης υπό τον Λουκά Παπαδήμο τον Νοέμβριο του 2011 τον οδήγησε εκτός της ΚΟ της ΝΔ, ενώ τον Φεβρουάριο του 2012 οδηγήθηκε και εκτός κόμματος διότι καταψήφισε το δεύτερο Μνημόνιο μαζί με άλλους βουλευτές της ΝΔ. Ακολούθησε η ίδρυση των Ανεξάρτητων Ελλήνων και η πρώτη επιτυχημένη εκλογική παρουσία τους στις εκλογές της 6ης Μαΐου 2012, όπου έλαβαν 670.329 ψήφους, ποσοστό 10,6% που στις εκλογές του Ιουνίου του ίδιου έτους έπεσε στο 7,5%.

ΚΑΤΑΦΥΓΙΟ. Οι εσωτερικοί τριγμοί δεν άργησαν να κάνουν την εμφάνισή τους στο κόμμα του Καμμένου. Οι διαφοροποιήσεις, οι ενστάσεις, οι γκρίνιες και οι διαφωνίες με τον αρχηγό, οδήγησαν σταδιακά σε αποχωρήσεις που συμπληρώνονταν από προσχωρήσεις. Ηταν ακόμα η περίοδος που το αντιμνημονιακό αφήγημα συντηρείτο από την ηγεσία και οι ΑΝΕΛ ήταν ένα «καταφύγιο» για διάφορους «γυρολόγους» της πολιτικής. Δίπλα στη γαλανόλευκη, τους φουστανελάδες, τις δηλώσεις πίστης στην Ορθοδοξία και τα μαγνητοσκοπημένα μηνύματα του… Νάιτζελ Φάρατζ και του Πέπε Γκρίλο προς τους «ευρωσκεπτικιστές» των ΑΝΕΛ που μεταδόθηκε στο 2ο Συνέδριο του κόμματος το 2014, ο Καμμένος έχτιζε τη συμμαχία με τον ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος αναζητούσε κυβερνητικά στηρίγματα εν όψει της διαφαινόμενης εκλογικής του νίκης που δεν άργησε.  Τον Ιανουάριο του 2015 όλα ήταν έτοιμα. Η συμφωνία Τσίπρα – Καμμένου ήταν προειλημμένη και ο συγκυβερνήτης έπαιρνε τον δρόμο για το «Πεντάγωνο». Η κυβερνητική συγκατοίκηση με τον ΣΥΡΙΖΑ έδειχνε αδιατάρακτη. Οι δεσμοί μεταξύ των δύο ανδρών ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο ιδεολογικό εμπόδιο. Τόσο που ο Καμμένος ανενδοίαστα συνυπέγραψε τη δέσμευση της χώρας στο πλαίσιο του τρίτου Μνημονίου, συνεργώντας στην ιστορική «κωλοτούμπα» του καλοκαιριού του 2015, διατηρώντας έτσι το χαρτοφυλάκιό του. Αλλά ακόμα και όταν χρειάστηκε να συγκρουστεί ενδοκυβερνητικά, πάλι κερδισμένος ήταν, όπως στην περίπτωση της σύγκρουσης με την Εκκλησία, αξιώνοντας την αποπομπή του Νίκου Φίλη από την κυβέρνηση τον Νοέμβριο του 2016.

ΠΟΝΟΚΕΦΑΛΟΣ. Η ετερόκλητη αυτή συνεργασία δύο κομμάτων διαμετρικά αντίθετων πολιτικο-ιδεολογικών καταβολών και αναφορών, ήρθε αρκετές φορές στην επιφάνεια λόγω των αντιρρήσεων των ΑΝΕΛ (ιθαγένεια, σύμφωνο συμβίωσης, αναδοχή από ομόφυλα ζευγάρια κ.λπ.), ενώ  η εμπλοκή του Καμμένου στην υπόθεση του ισοβίτη Γιαννουσάκη και στην υπόθεση της πώλησης αμυντικού υλικού στη Σαουδική Αραβία αν και προκάλεσε «πονοκέφαλο» στο Μέγαρο Μαξίμου, ουδόλως διατάραξε τις σχέσεις του Πρωθυπουργού με τον υπουργό του που κάποιες φορές, είναι αλήθεια, έπαιξε με τα νεύρα του Τσίπρα (όπως με το ταξίδι του στις ΗΠΑ όπου μίλησε περί εναλλακτικού σχεδίου της Συμφωνίας των Πρεσπών, αλλά και περί ενίσχυσης της στρατιωτικής παρουσίας των ΗΠΑ στην Ελλάδα) αλλά και των βουλευτών του ΣΥΡΙΖΑ (όπως με τη συμφωνία για την αναβάθμιση των F-16) που στο πρόσωπό του έβλεπαν έναν Ελληνα Σαλβίνι.

Αλλά ακόμα και όταν καταφέρθηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο κατά του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Κοτζιά, ο Τσίπρας δεν τον «κρέμασε». Επέλεξε τις «ίσες αποστάσεις» ανάμεσα στον υπουργό που υπέγραψε τη Συμφωνία των Πρεσπών για την οποία ο Πρωθυπουργός επαίρεται και τον υπουργό που την κατήγγειλε ως προδοτική. Η Συμφωνία των Πρεσπών έμελλε να «σφραγίσει» την ιδιότυπη αυτή κυβερνητική συγκατοίκηση. Ο Καμμένος επιχείρησε ηρωική έξοδο, «πληγωμένος» από τον Τσίπρα που τον άφησε χωρίς κοινοβουλευτική ομάδα και απαξιωμένος από τους πολίτες που του γύρισαν οριστικά την πλάτη δίνοντάς του στις ευρωεκλογές το ταπεινωτικό ποσοστό 0,80% που οδήγησε και στην απόφαση των ΑΝΕΛ να μη συμμετέχουν στις εθνικές εκλογές της 7ης Ιουλίου. Το ότι δηλώνει «πολιτικά ενεργός», από τους περισσότερους ακούγονται ως λόγια παρηγοριάς στον εαυτό του…