Η Θράκη εκτός οπτικού πεδίου

Εντυπωσιάζει η απουσία ευρύτερου προβληματισμού για τα πρόσφατα εκλογικά αποτελέσματα στη Θράκη. Τα οποία καταδεικνύουν ότι το μειονοτικό κόμμα εμπεδώνει την παρουσία του. Το Κόμμα Ισότητας Ειρήνης και Φιλίας (ΚΙΕΦ) στον Νομό Ροδόπης έλαβε 38% (η ΝΔ έλαβε 20% και ο ΣΥΡΙΖΑ 14%). Στον Νομό Ξάνθης έρχεται δεύτερο με 20,07% (η ΝΔ έλαβε 26,4% και ο ΣΥΡΙΖΑ 20%).

Το ΚΙΕΦ δεν εισέβαλε αναπάντεχα στο πολιτικό προσκήνιο της Θράκης. Ιδρύθηκε το 1991 από τον Αχμέτ Σαδίκ, ο δε διάδοχός του Ισί Αχμέτ εξελέγη βουλευτής με το ΠΑΣΟΚ. Το 2010 το ΚΙΕΦ συνεργάστηκε με το Ουράνιο Τόξο, που επιχειρούσε να εμφανισθεί ως εκπρόσωπος δήθεν σλαβομακεδονικής μειονότητας. Επικεφαλής από τον Ιανουάριο του 2019 είναι η Τσιγδέμ Ασάφογλου.

Η ατελέσφορη και λανθασμένη μεταπολεμική πολιτική της γκετοποίησης της μειονότητας έριξε στην πατερναλιστική αγκάλη του τουρκικού προξενείου Κομοτηνής τους τουρκόφωνους, τους Πομάκους και τους Ρομά συλλήβδην. Τη δεκαετία του ΄90 την πολιτική αυτή διαδέχθηκε η εξίσου λανθασμένη και απατηλή πολιτική ενσωμάτωσης των μουσουλμάνων μέσω των κομμάτων εξουσίας. Το μόνο που κατάφεραν τα κόμματα που ενσωμάτωσαν στους συνδυασμούς τους εκπροσώπους των ριζοσπαστικοποιημένων πλέον μουσουλμανικών κύκλων, ήταν να τους δώσουν την ευκαιρία να διατυμπανίσουν και από επίσημο βήμα την αφοσίωσή τους τουρκική ταυτότητα.

Ο πυρήνας του λάθους, και στις δύο περιπτώσεις, ήταν ότι οι μουσουλμάνοι αντιμετωπίστηκαν ως μειονότητα και όχι ως ισότιμοι πολίτες του ελληνικού κράτους. Κατέστησαν δε αντικείμενο συζήτησης μεταξύ Ελλάδος – Τουρκίας, ως εάν επρόκειτο για ζήτημα εξωτερικής και όχι εσωτερικής πολιτικής του ελληνικού κράτους, όπως θα έπρεπε να είναι. Επί δεκαετίες οι λιγοστές φωνές που έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου αγνοήθηκαν πλήρως. Κυριάρχησαν το κομματικό όφελος, η πελατειακή λογική και ο εφησυχαστικός στρουθοκαμηλισμός έναντι του διογκούμενου προβλήματος.

Σήμερα αναδύονται τα αποτελέσματα των σφαλμάτων δεκαετιών. Οι μουσουλμάνοι πολίτες αφομοιώθηκαν σε μεγάλο βαθμό από την πολιτική του τουρκικού προξενείου, του οποίου απώτεροι και σχεδόν μη αποκρυπτόμενοι στόχοι είναι α) η τουρκοποίηση του συνόλου της μειονότητας και η εμπέδωση τουρκικής εθνικής συνείδησης όχι μόνον στους τουρκόφωνους, αλλά και στους Πομάκους, που δεν έχουν καμία απολύτως ιστορική ή εθνική σχέση με τους Τούρκους, β) την αποκοπή τους από το ελληνικό γίγνεσθαι και την ενσωμάτωσή τους σε μια παντουρκιστική λογική, με σημείο αναφοράς την Αγκυρα και όχι την Αθήνα, γ) τη μετατροπή της (προβλεπόμενης από τη Συνθήκη της Λωζάννης) θρησκευτικής μουσουλμανικής μειονότητας σε εθνική τουρκική και δ) την έγερση (σε πρώτη φάση) μειονοτικών αιτημάτων σε ζητήματα εκπαίδευσης, Τοπικής Αυτοδιοίκησης κ.λπ. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι απώτερος μεσοπρόθεσμος στόχος είναι το αίτημα αυτονομίας, που θα μεταβάλει την ελληνική Θράκη σε τουρκικό προτεκτοράτο.

Μόνο μια προσεκτικά σχεδιασμένη, πολυδιάστατη, νομικά άψογη αλλά και ρηξικέλευθη πολιτική μπορεί να ανακόψει την πορεία προς τα χειρότερα. Εστω και την ύστατη στιγμή.

Ο Μελέτης Η. Μελετόπουλος είναι διδάκτωρ Οικονομικών και Κοινωνικών Επιστημών του Πανεπιστημίου Γενεύης