Σαν τηλεοπτικός παιδονόμος

Μοιάζει με επίδειξη αρχηγικής πυγμής από έναν αρχηγό που ανέχτηκε και δικαιολόγησε πολλά. Ανέχτηκε και δικαιολόγησε τις αψάδες του ενός, τις σκαφάτες διακοπές του άλλου, τις δελφινικές φιλοδοξίες του τρίτου. Αλλά όχι αυτό. Αυτό ούτε δικαιολογείται ούτε αντέχεται. Πώς μπορεί να ανεχθεί τον Σάκη Παπαδόπουλο στο παράθυρο του Σκάι; Πώς μπορεί να δικαιολογήσει την παρουσία του Δημήτρη Σεβαστάκη στο στούντιο του επάρατου καναλιού; Πώς να μη στηλιτεύσει αυτά τα «κρούσματα απειθαρχίας» ακόμη και σε αυτήν τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ; Σε αυτό το κομματικά θεσμικό περιβάλλον, λέει το ρεπορτάζ κυβερνητικής εφημερίδας, έστειλε ο Αλέξης Τσίπρας ένα «ξεκάθαρο μήνυμα», το οποίο αποτελούσε και την «τελευταία προειδοποίηση» πως όποιος αγνοήσει στο εξής το εμπάργκο στο τηλεοπτικό δίκτυο του Φαλήρου θα θέσει αυτομάτως τον εαυτό του εκτός ψηφοδελτίων του κόμματος.

Αμετακίνητος

Μοιάζει κάπως κωμικό το ξεκάθαρο μήνυμα και η τελευταία προειδοποίηση να αφορούν τις γκεστ εμφανίσεις στην τηλεόραση του Σάκη Παπαδόπουλου. Ακούγεται αστείο ένας πολιτικός που υποχώρησε σχεδόν στα πάντα, έκανε εκπτώσεις σε άλλα τόσα, προσέφερε στη διεθνή αρθρογραφία τον όρο kolotoumba και χάρισε στη σάτιρα τη στροφή των 360 μοιρών, να μένει αμετακίνητος στην απόφαση του εμπάργκο σαν να κατατρύχεται κάθε μέρα από το ίδιο υπαρξιακό ερώτημα: σε ποια εκπομπή θα βγει απόψε ο Σεβαστάκης; Αλλά δεν είναι καθόλου αστείο. Δεν είναι επειδή ο ίδιος ο Τσίπρας δείχνει να έχει υποταχθεί στην τηλεοπτική δημοκρατία και να αναγνωρίζει στους κανόνες της μια πολιτική ισχύ που κανένας πολιτικός δεν έχει διανοηθεί να αναγνωρίσει πριν από αυτόν – ποιος άλλος πρωθυπουργός προσφέρθηκε να μετρηθεί πολιτικά με τα νούμερα τηλεθέασης; Ποιος άλλος μετέτρεψε μια εταιρεία μετρήσεων σε κάλπη;

Ελευθεροτυπία

Είναι η αναγνώριση αυτής της ισχύος, αυτή η θεοποίηση, που εξηγεί τη σχέση του Αλέξη Τσίπρα με τα μέσα ενημέρωσης γενικότερα. Εξηγεί γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ επένδυσε τόσο πολλά στη δημιουργία ενός φιλικού μιντιακού περιβάλλοντος είτε προσπαθώντας να φτιάξει κανάλια με βοσκοτόπια είτε πριμοδοτώντας άλλα είτε, τέλος, επιχειρώντας να κλείσει εφημερίδες που δεν μπόρεσε να ελέγξει παρά τις προθέσεις του. Το εμπάργκο συγκριτικά δεν είναι παρά ένα ανώδυνο κατασταλτικό μέτρο, μια σχεδόν πλάκα προς τους συριζαίους υποψηφίους για να φοβούνται ότι θα χάσουν τη θέση τους στα κομματικά ψηφοδέλτια. Αλλά δεν παύει να είναι ξένο προς τον δυτικό κανόνα της ελευθεροτυπίας. Προς τον κανόνα που λέει πως μια κυβέρνηση δεν χωρίζει τα μέσα ενημέρωσης σε φιλικά και εχθρικά ούτε μετατρέπεται σε αρχισυντάκτη και εκπομπάρχη. Ακόμη περισσότερο, δεν παίρνει τηλεοπτικές παρουσίες σαν τηλεοπτικός παιδονόμος. Και ούτε φυσικά ενδιαφέρεται να μάθει πού ήταν χθες το βράδυ και τι έκανε ο Σάκης Παπαδόπουλος.

ΕΠΟΧΕΣ

Ηταν ο Ουμπέρτο Εκο που έλεγε πως δεν χρειάζεται να καταλάβει κάποιος με τα τανκς μια χώρα, αρκεί να ελέγξει τα μέσα ενημέρωσης για να την κάνει δική του. Αλλά η εποχή της τηλεοπτικής παντοκρατορίας του Μπερλουσκόνι έχει περάσει πια. Αυτή είναι η εποχή των σόσιαλ μίντια, των τρολ, των φέικ νιουζ που μεταδίδονται με αστραπιαία ταχύτητα. Κάτι που σημαίνει πως δεν αρκεί η μπερλουσκονοποίηση για τον έλεγχο μιας χώρας. Εκτός δυτικού υποδείγματος, ελέγχεται μόνο με την ορμπανοποίησή της. Αλλά αυτό είναι ένα εντελώς διαφορετικό υπόδειγμα.