Πάρτε {LF}το σχετικό

Υπάρχει η μακιαβελική ανάγνωση, που άλλο θεό δεν αναγνωρίζει εκτός από το στενό κομματικό όφελος – και μάλιστα σε συνθήκες προεκλογικού Μαραθωνίου. Σύμφωνα με αυτήν, ο Βενιζέλος που απομακρύνεται είναι ένας Βενιζέλος περισσότερο «κεντρώος» απ’ όσο μπορεί να αντέξει η σοσιαλιστική ψυχή του πρώην κόμματός του. Εξού και οι «διαφορές στη γραμμή του ΚΙΝΑΛ», φράση την οποία ο ίδιος απέδωσε στη Φώφη Γεννηματά. Αυτός, λοιπόν, είναι ένας Βενιζέλος σχεδόν «δεξιός», με τη ρετσινιά της συγκυβέρνησης του Αντώνη Σαμαρά. Ο πολιτικός που συμμετείχε στις ποσοστώσεις της διοικητικής διάρθρωσης (όσο συμμετείχε και ο Φώτης Κουβέλης, πάντως) και μετέφερε την τεχνογνωσία του «παλιού συστήματος» στο νεότερο. Κατά κάποιον τρόπο, επάνω του έβρισκαν λόγο ύπαρξης όλες οι επιθετικές προβολές του διακομματικού λαϊκισμού, ο οποίος από το 2010 απαιτεί εξιλαστήρια θύματα. Από τις επεξηγηματικές δηλώσεις φαίνεται ότι μαζί του η ηγεσία του ΚΙΝΑΛ δεν μπορούσε να ανοίξει «μια τεράστια πόρτα για όλους τους προοδευτικούς πολίτες που εγκαταλείπουν τον ΣΥΡΙΖΑ».

Υπάρχει φυσικά η ανάγνωση του πολιτικού ρίσκου. Η ομάδα πέριξ της προέδρου του ΚΙΝΑΛ, οι σύμβουλοι και επικοινωνιολόγοι της πιστεύουν προφανώς πως ο καλύτερος κανόνας είναι «να παράγεις πολιτική αντί να την καταναλώνεις». Με την απομάκρυνση Βενιζέλου, τις επιλογές Καμίνη και Μαργαρίτη, το ΚΙΝΑΛ ποντάρει στο ισοζύγιο εντυπώσεων, αλλά και στη διευκόλυνση προσωπικών στρατηγικών εντός του κόμματος. Και εδώ, πάντως, θα ισχύσει ο αμείλικτος κανόνας της πολιτικής, ο οποίος αναγκάζει τους παίκτες να εξαγάγουν τελεσίδικα αποτελέσματα μετά την απομάκρυνση από το ταμείο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, μετά τις 7 Ιουλίου θα φανεί εάν η «πόρτα» για τους ψηφοφόρους άνοιξε από μέσα ή από έξω.

Υπάρχει, όμως, και μια ανάγνωση λιγότερο τεχνική, που οφείλει να πάρει υπόψη της τη συγκυρία και ταυτόχρονα δεν είναι αδιάφορη προς την πολιτική ηθική. Το κεντρικό ερώτημα εδώ είναι πώς συμπεριφέρεσαι σε έναν πολιτικό που έφερε εις πέρας την αποστολή της «δομικής αντιπολίτευσης» απέναντι στο φαινόμενο ΣΥΡΙΖΑ. Εναν πολιτικό απενοχοποιημένο και απελευθερωμένο από τα λάθη του παρελθόντος, ο οποίος αντιτάχθηκε στον επελαύνοντα λαϊκισμό και, συνακόλουθα, την απόπειρα άλωσης του ΚΙΝΑΛ. Ο μόνος που διέθετε, άλλωστε, τα απαραίτητα εφόδια για να αντιπαρατεθεί με πολιτικά επιχειρήματα στην αντίληψη περί «σοσιαλδημοκρατικοποίησης» του Αλέξη Τσίπρα, όταν αυτή διαδιδόταν και σε χώρους εκτός ΣΥΡΙΖΑ. Πώς συμπεριφέρεσαι σε έναν πολιτικό, το όνομα του οποίου αναφέρθηκε στο – πάρτε το σχετικό – «μεγαλύτερο σκάνδαλο από συστάσεως του ελληνικού κράτους»; Σε έναν πολιτικό, τέλος, η κοινοβουλευτική παρουσία του οποίου ήταν δυσανάλογη με το ποσοστό που διαθέτει το κόμμα του στην αντιπροσώπευση (για να μείνουμε μόνο στον δικό του χώρο);

Σε παρόμοια ερωτήματα οι απαντήσεις που δόθηκαν μέχρι στιγμής δεν φαίνονται επαρκείς, ακόμη και αν η σιωπηλή πλειοψηφία – όπως φάνηκε από τη μεγάλη διαφορά των ευρωεκλογών – διψά μονίμως για αυτές. Αντιθέτως, στην πίσω πλευρά της πολιτικής ανάλυσης αχνοφαίνεται ήδη μια ερμηνεία που καλό είναι να μείνει ορφανή. Ο Βενιζέλος είναι ο απαξιωμένος εκπρόσωπος του παλαιού συστήματος μέσα στην κοινωνία, τον οποίο αξίζει να θυσιάσει κανείς για να επιφέρει ειρήνη μέσα στην κομματική κοινότητα. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, θα είναι από τις λίγες φορές που το ΚΙΝΑΛ αποδέχεται την οπτική με την οποία μέχρι σήμερα ανέλυε τις πολιτικές συνθήκες ο ΣΥΡΙΖΑ: με την εργαλειοποίηση της κοινωνικής μνησικακίας. Εν πάση περιπτώσει, δεν διώχνεις τον απουσιολόγο για να βάλεις καινούργιους μαθητές στα ίδια θρανία.