Κοιτώντας πιο πέρα από την απασχόληση

Στις σύγχρονες οικονομίες οι προκλήσεις της απασχόλησης είναι πολυδιάστατες, καθώς οι εργαζόμενοι έχουν πολλές ανησυχίες, όπως η ασφάλεια, η υγεία και η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής, το εισόδημα και η διανομή του, η κατάρτιση, η κινητικότητα και οι ευκαιρίες. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα πρέπει επομένως να εξετάζουν πέρα από τα απλά μέτρα ανεργίας και τις υπόλοιπες διαστάσεις της απασχόλησης που επηρεάζουν την ευημερία. Σε περιόδους ταχείας διαρθρωτικής αλλαγής δημιουργούνται, καταστρέφονται και μετασχηματίζονται θέσεις εργασίας. Ακόμη και με υποστηρικτικές πολιτικές και προγράμματα, αυτό δημιουργεί ανασφάλεια. Τα πράγματα γίνονται πολύ χειρότερα όταν η κυβέρνηση δεν αναλαμβάνει δράση. Ακόμη και όταν οι εργαζόμενοι δεν έχουν χάσει τη δουλειά τους, βλέπουν ότι η ευημερία τους μπορεί να υπονομευθεί από τον φόβο ότι μπορεί τελικά να τη χάσουν.

Στο πλαίσιο αυτό, ο σχεδιασμός και η κάλυψη των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και των κοινωνικών υπηρεσιών γίνονται ακόμη πιο σημαντικοί. Κι όμως ορισμένες κυβερνήσεις προσπαθούν να εξοικονομήσουν χρήματα αναθέτοντας σε άλλους φορείς και εταιρείες λειτουργίες που σχετίζονται με παροχές όπως η υγειονομική περίθαλψη, οι συντάξεις και η ασφάλιση ανεργίας. Μια άλλη διάσταση της πρόκλησης της απασχόλησης είναι το εισόδημα και πώς αυτό διαμορφώνεται.

Μια ακόμη διάσταση της πρόκλησης της απασχόλησης είναι η δικαιοσύνη. Οι περισσότεροι άνθρωποι κατανοούν ότι οι σύγχρονες οικονομίες δεν προσφέρουν πάντα ισότητα. Η ακραία ανισότητα που βασίζεται σε προνομιούχες, μη βασισμένες στην αξία, πρόσβαση σε ευκαιρίες και αποδοχές – κάτι που μπορεί να διαπιστωθεί σε πολλές χώρες σήμερα – είναι κοινωνικά επιζήμιο.

Δεν υπάρχουν απλές λύσεις. Το να υπολογίζεται μόνο στοιχείο για την ευημερία μιας οικονομίας – το μερίδιο των ατόμων με θέσεις εργασίας – δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί επαρκές για τη μέτρηση της υγείας της οικονομίας αυτής, πόσο μάλλον της ευημερίας του εργατικού της δυναμικού. Για να γίνει αυτό θα πρέπει να συνυπολογιστούν σειρά από παράγοντες που θα καλύπτουν τις πολλές διαστάσεις της απασχόλησης όπως αυτές επηρεάζουν την ανθρώπινη ευημερία.

Ο Μάικλ Σπενς είναι κάτοχος Νομπέλ Οικονομικών και καθηγητής Οικονομικών στη Stern School of Business