Πρωθυπουργός εν αναμονή

Τα ερωτήματα για την επόμενη τετραετία στην Ελλάδα έχουν τεθεί εδώ και καιρό και είναι βασικά δύο. Δεν αφορούν το ποιος θα κρατά το τιμόνι, αυτό είναι δεδομένο. Αλλά το κατά πόσον ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έχει αυτοδυναμία. Και το τι είδους αντιπολίτευση θα ασκήσει ο ΣΥΡΙΖΑ.

Η καθαρή έως συντριπτική νίκη της Νέας Δημοκρατίας στις χθεσινές ευρωεκλογές, σε συνδυασμό με τη μέτρια έως κακή εικόνα του κυβερνώντος κόμματος στις δημοτικές και περιφερειακές εκλογές, επιβεβαιώνει το κύμα απογοήτευσης και οργής που σαρώνει τη χώρα. Ο Μητσοτάκης ελπίζει να επαναλάβει την επιτυχία του στις βουλευτικές εκλογές ώστε να μπορέσει να εφαρμόσει απερίσπαστος τις μεταρρυθμίσεις που έχει ανάγκη ο τόπος. Οι αυτοδύναμες κυβερνήσεις δεν είναι κάτι συνηθισμένο στη σημερινή Ευρώπη. Αλλά και η Ελλάδα δεν είναι μια συνηθισμένη χώρα.

Η απόφαση του Αλέξη Τσίπρα να προκηρύξει πρόωρες εκλογές ήταν επιβεβεβλημένη μετά τις δηλώσεις που έκανε την περασμένη Παρασκευή στην ΕΡΤ ότι αν έχανε δεν θα μπορούσε να συνεχίσει να σφυρίζει αδιάφορα. Η προεκλογική περίοδος θα είναι χωρίς αμφιβολία φορτισμένη. Αλλά είναι πια σαφές σε όλα τα κομματικά επιτελεία ότι η χώρα ανυπομονεί να γυρίσει σελίδα. Ο ΣΥΡΙΖΑ θα καταβάλει έτσι το επόμενο διάστημα μεγαλύτερη προσπάθεια να κατακτήσει τον κεντρώο χώρο παρά να κρατήσει μια εξουσία που του γλιστράει από τα χέρια. Η ικανοποιητική επίδοση του ΚΙΝΑΛ, σε συνδυασμό με την καλή εμφάνιση πολλών σοσιαλδημοκρατικών κομμάτων στην Ευρώπη, καθιστά αυτό το εγχείρημα ακόμη πιο κρίσιμο.

Πολλά θα εξαρτηθούν από τις διαδικασίες που θα δρομολογηθούν τώρα στο εσωτερικό του ΣΥΡΙΖΑ και το είδος της αυτοκριτικής που θα ασκηθεί. Η ήττα φέρνει γκρίνια. Η βέβαιη προοπτική της απώλειας της εξουσίας προκαλεί διαλυτικά φαινόμενα. Αποφασιστική σημασία θα παίξουν εδώ, όπως έπαιξαν και το 2015 μετά το δημοψήφισμα, οι επιλογές που θα κάνει ο ίδιος ο πρωθυπουργός, ο οποίος προς το παρόν δεν φαίνεται να αμφισβητείται. Αν επικρατήσει η μεταρρυθμιστική και φιλοευρωπαϊκή του πλευρά (;), η διαδικασία της εναλλαγής θα είναι ομαλή. Αν πάλι αρχίσει να κινδυνολογεί και να παίζει με τους θεσμούς, θα χάσει την ευκαιρία να αποχωρήσει αξιοπρεπώς. Σε περιπέτειες πάντως η χώρα δεν θα μπει, η δημοκρατία είναι ισχυρή και δεν έχει ποτέ αδιέξοδα.

Οι προβολείς στρέφονται σήμερα στον πρωθυπουργό εν αναμονή. Ο αρχηγός της ΝΔ, ο οποίος κάποια στιγμή φάνηκε να πέφτει στην παγίδα του λαϊκισμού που του έστησε ο αντίπαλός του, καλείται να επιδείξει ψυχραιμία το επόμενο διάστημα και να αποφύγει την αλαζονεία και τον ρεβανσισμό όταν αναλάβει την εξουσία. Οι πρώτες του δηλώσεις μετά τη νίκη ήταν επίμονα ενωτικές. Οι προκλήσεις στη συνέχεια θα είναι μεγάλες, οι κίνδυνοι σοβαροί, η ανάγκη ενός ευρέος φιλελεύθερου μετώπου επιτακτική.