Από τα πικρά δάκρυα στον κρότο

Φάνηκε έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ 10. Μπορεί να αποχωρήσει κανείς από την εξουσία με έναν λυγμό, με έναν λυγμό πραγματικό, όχι ποιητικό. Με αληθινά δάκρυα, όπως αυτά που έχυσε η Τερίζα Μέι έξω από το πρωθυπουργικό της γραφείο ανακοινώνοντας την αποχώρησή της από την ηγεσία των Τόρις. Μπορεί όμως να αποχωρήσει με έναν κρότο. Με έναν πάταγο που δεν θα είναι ούτε αυτός ποιητικός, δεν θα είναι ο κρότος του Ελιοτ, αλλά πραγματικός.

Είναι ο τρόπος της αποχώρησης, αυτή η επιλογή ανάμεσα στον λυγμό και τον κρότο, που κρίνει την ποιότητα μιας δημοκρατίας. Είναι η επιλογή ανάμεσα στα πικρά δάκρυα της Τερίζα Μέι και την πικρή γεύση που αφήνουν οι προεκλογικές παροχές και τα προεκλογικά ρουσφέτια, αλλά και η απειλή πως με οποιοδήποτε ποσοστό ήττας του κυβερνώντος κόμματος «μπαίνουμε σε μια περιπέτεια», όπως είπε ο έλληνας Πρωθυπουργός σε συνέντευξή του.

Η Μέι δεν έκανε λίγα για να διατηρηθεί στην εξουσία. Τίποτε όμως από αυτά που έκανε δεν είχαν την ισχύ ενός κρότου για τη σταθερότητα της δημοκρατίας. Κανένα σφάλμα από τα άπειρα σφάλματα που διέπραξε αυτά τα τρία χρόνια της πρωθυπουργίας της δεν ήταν μη πολιτικό, κανένα δεν προκάλεσε θεσμική αμηχανία ή, πολύ περισσότερο, θεσμική ανησυχία. Η διακυβέρνησή της δεν ήταν πολιτικά άμεμπτη. Θεσμικά όμως ήταν υπεράνω πάσης υποψίας.

Οι κάλπες παράγουν πολιτικά αποτελέσματα. Σε καμία δημοκρατία όμως το εκλογικό αποτέλεσμα δεν μπορεί να έχει τη δύναμη ενός κρότου. Σε καμία δημοκρατία που δεν φοβάται τον εαυτό της και δεν τρέμει τις κάλπες ως μήτρα ανεξέλεγκτων καταστάσεων και απροσδόκητων εξελίξεων. Σε καμία η ήττα του ενός, ακόμη και η συντριβή, δεν μπορεί να ισοδυναμεί με περιπέτεια όλων. Ο ΣΥΡΙΖΑ έκανε πολλά, όχι πάντα πολιτικά, για να διατηρηθεί στην εξουσία. Οταν έρθει η ώρα όμως, δεν έχει παρά μόνο έναν τρόπο να αποχωρήσει από αυτήν. Δεν έχει παρά να αποχωρήσει κλαίγοντας.