Χωροθετώντας {LF}την ανάπτυξη

Αφού έφυγα από την Goldman Sachs τον Μάιο του 2013, είχα το προνόμιο να προεδρεύσω στην ανεξάρτητη Επιτροπή Ανάπτυξης του Σίτι για να μελετήσω τις γεωγραφικές ανισορροπίες της βρετανικής οικονομίας. Στόχος μας ήταν να ερευνήσουμε γιατί το Λονδίνο και οι νοτιοανατολικές επαρχίες έχουν αποκτήσει τόσο δεσπόζουσα θέση και πώς μπορούν να βελτιωθούν οι οικονομικές επιδόσεις άλλων μεγάλων αστικών κέντρων.

Το μείζον συμπέρασμα που εξαγάγαμε ήταν ότι οι πόλεις-κλειδιά της Βόρειας Αγγλίας δεν ήθελαν πολύ να ενωθούν σε μια ενιαία αγορά μεγέθους ανάλογου με τη μητροπολιτική περιοχή του Λονδίνου. Αν καταφέρναμε να πετύχουμε την οικονομική και εμπορική ενοποίηση – περιφερειοποίηση που οραματιζόμασταν, το Ηνωμένο Βασίλειο θα μπορούσε να γίνει ο τόπος που φιλοξενεί όχι μόνο ένα αλλά δύο διεθνώς ανταγωνιστικά αστικά εμπορικά κέντρα.

Το μοντέλο του ισχυρού βόρειου εμπορικού κέντρου, όπως ονομάστηκε, σχεδιάστηκε έτσι ώστε να λειτουργεί συμπληρωματικά στο Λονδίνο. Οχι για να μπει σε ανταγωνισμό μ’ αυτό. Ο στόχος ήταν να αποκαταστήσουμε μια γεωγραφική ισορροπία και ταυτόχρονα να ενισχύσουμε τις συνολικές αναπτυξιακές επιδόσεις της Βρετανίας. Το σχέδιο υιοθέτησε ο τότε υπουργός Οικονομικών Τζορτζ Οσμπορν και εγώ μπήκα στην κυβέρνηση του Ντέιβιντ Κάμερον για να βοηθήσω στην εφαρμογή του. Αλλά τον Ιούνιο του 2016 έγινε το δημοψήφισμα για το Brexit, τον επόμενο μήνα έφυγαν από την κυβέρνηση οι Κάμερον και Οσμπορν και τον Σεπτέμβριο έφυγα κι εγώ.

Θα έλεγε κανείς ότι, ενόψει μάλιστα του Brexit, το όλο σχέδιο αποσύρθηκε από την κυβερνητική ατζέντα. Και όμως, τον περασμένο μήνα ο διάδοχος του Οσμπορν, Φίλιπ Χάμοντ, προανήγγειλε τη χρηματοδότηση ενός σχεδίου Βόρειου Σιδηροδρομικού Δικτύου Ισχύος με 39 δισ. στερλίνες (44,6 δισ. ευρώ). Η σκέψη είναι ότι μειώνοντας τον χρόνο των μεταφορών μεταξύ των κυριότερων πόλεων του Βορρά θα τονωθεί η παραγωγικότητα ολόκληρης της περιοχής. Ελάχιστοι προέβλεπαν προ 25ετίας ότι η Amazon και η Apple θα βρίσκονταν σήμερα εκεί που βρίσκονται. Από τις εταιρείες, όμως, οι πόλεις και οι γεωγραφικές περιοχές έχουν μεγαλύτερες προοπτικές ανάπτυξης. Διότι μπορούν μεν να παρακμάσουν, αλλά ουδέποτε  εξαφανίζονται.

Ο Τζιμ Ο’ Νιλ είναι πρόεδρος της ΜΚΟ Chatham House, πρώην πρόεδρος της Goldman Sachs Asset Management και πρώην υπουργός Οικονομίας της Βρετανίας.