«Τι είναι η πατρίδα μας;»{CR}

Οι Γάλλοι λένε πως «η μια φορά δεν αποτελεί συνήθεια». Μάλλον. Αλλά αυτή τη φορά διαισθάνομαι ότι ο Πρωθυπουργός τουλάχιστον υπήρξε ειλικρινής.

Μιλώντας προ εβδομάδων στο Γαλάτσι είπε:

«Πατρίδα δεν είναι οι κραυγές των πατριδοκάπηλων. Πατρίδα είναι οι άνθρωποι που ζουν σε αυτή την πατρίδα. Πατρίδα είναι εκεί που οι πολλοί μπορούν να ζουν με αξιοπρέπεια.

Πατρίδα είναι εκεί όπου οι εργαζόμενοι έχουν δικαιώματα, όχι εκεί που ξεζουμίζονται με 12ωρα και 300 ευρώ. Πατρίδα είναι εκεί όπου Υγεία και Παιδεία είναι καθολικό δικαίωμα, όχι εκεί που είναι προνόμιο των λίγων. Εκεί όπου η νέα γενιά έχει προοπτική, που μπορεί να ονειρεύεται μια καλύτερη ζωή».

Η ρητορική παραφορά άρεσε τόσο πολύ στους επιτελείς του ΣΥΡΙΖΑ που την έκαναν προεκλογικό σποτ!

Να συνοψίσω. Στο μυαλό τους λοιπόν πατρίδα είναι κάπου όπου υπάρχουν ισχυρά εργασιακά δικαιώματα, μεγάλοι μισθοί, ξεκούραστη δουλειά, καλή περίθαλψη, ικανοποιητική Παιδεία και σοβαρή αντιμετώπιση της ανεργίας των νέων.

Ενας τόπος δηλαδή στον οποίο συμφέρει να ζεις ή θα σου αρέσει ενδεχομένως να ζεις. Εκεί που περνάς καλά.

Οι προλετάριοι μπορεί να μην έχουν πατρίδα, αλλά αποκτούν μόλις κολλήσουν ένσημα.

Φυσικά υπάρχει κι άλλη άποψη. Οτι η πατρίδα δεν συγκροτήθηκε με συλλογικές συμβάσεις, ούτε σαν σωματείο δικαιωμάτων ΛΟΑΤΚΙ, αλλά διαμορφώθηκε στο βάθος του χρόνου και στην κορυφογραμμή της Ιστορίας με αίμα, πόνο και θυσίες.

Οτι την κληρονόμησες από τους γονείς σου και θα την κληροδοτήσεις στα παιδιά σου.

Οτι η σχέση μαζί της είναι αδιαπραγμάτευτη κι αδιαμεσολάβητη. Δεν μετριέται σε 300 ευρώ (μεικτά ή καθαρά) αλλά σε πίστη, ταύτιση, συναίσθηση, καθήκον.

Οτι την πατρίδα την κουβαλάς μέσα σου πλούσιος ή άφραγκος, ασφαλισμένος ή ανασφάλιστος, μορφωμένος ή αμόρφωτος, εργαζόμενος ή άνεργος, νέος ή γέρος.

Οτι δηλαδή (και για να το πω απλά) δεν υπάρχει πατρίδα με προϋποθέσεις, ούτε με αντιπαροχή, ούτε με κοινωνικά κριτήρια. Ο πατριωτισμός είναι ανιδιοτελής κι ανεπίστρεπτος.

Είναι η γνωστή φράση του J.F. Kennedy την ημέρα της ορκωμοσίας του «μη ρωτάς τι μπορεί να κάνει η χώρα σου για σένα, αλλά τι μπορείς να κάνεις εσύ για τη χώρα σου».

Η συνεισφορά του Πρωθυπουργού στη συζήτηση είναι ότι ανέδειξε πεντακάθαρα τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα σε δύο αντιλήψεις που πάντα σέρνονται ανάμεσά μας. Σέρνονται συνήθως υπόγεια κι ανομολόγητα, αλλά εσχάτως συγκρούστηκαν ανοιχτά στο Σκοπιανό.

Μη γελιέστε. Είναι μια θεμελιώδης αντίθεση που αφορά την ίδια την έννοια της πατρίδας. Και η οποία, όπως ήταν λογικό, έφερε αντιμέτωπους την κυβέρνηση και τους «Πρεσπαδόρους» με τις πατριωτικές παραδόσεις της λαϊκής ή φιλελεύθερης Δεξιάς και της βενιζελογενούς Δημοκρατικής Παράταξης.

Με τις παρατάξεις δηλαδή που είναι βουτηγμένες στην ιστορία του τόπου.

Διότι η γενική ιδέα του Τσίπρα περί πατρίδας παρουσιάζει μερικά πραγματολογικά κενά.

Ομολογώ ότι δεν ξέρω πόσα κέντρα υγείας του ΕΣΥ, ούτε πόσα ΤΕΙ υπήρχαν στον Μοριά ή τη Ρούμελη το 1821, αλλά απλοί άνθρωποι ξεσηκώθηκαν κι έδωσαν το αίμα τους για κάτι που το έλεγαν πατρίδα. Χωρίς περίθαλψη.

Δεν ξέρω τους μισθούς, ούτε τα ωράρια εργασίας στον Μακεδονικό Αγώνα, τους Βαλκανικούς ή τη Μικρασία, αλλά απλοί άνθρωποι πολέμησαν εκεί για κάτι που το έλεγαν πατρίδα. Χωρίς πληρωμένες υπερωρίες.

Δεν ξέρω τι επαγγελματικές προοπτικές, ούτε τι δικαιώματα είχαν οι νέοι το 1940, αλλά ανέβηκαν στην Πίνδο «με το χαμόγελο στα χείλη» για κάτι που το έλεγαν πατρίδα.

Ο, τι κι αν εννοούσε με αυτό ο καθένας. Ο,τι κι αν είχε ο καθένας στο μυαλό του.

Πολύ φοβούμαι δηλαδή ότι η Ιστορία λύνει τις απορίες του Πρωθυπουργού με περιπαικτικό αλλά τελεσίδικο τρόπο.

Διότι σε όλες τις οριακές στιγμές του γένους κι απέναντι σε κάθε αντιξοότητα ορθώθηκε μια μυστηριώδης κοινή βούληση, ένα ανεξήγητο πάθος που δεν έχει καμία σχέση με την αύξηση του κατώτατου μισθού. Ενας πατριωτισμός που δεν προκύπτει από την τσέπη ή τη μόρφωση κάθε πατριώτη, ακόμη λιγότερο από την πρόσβασή του στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων.

Μίλησα προηγουμένως για το Σκοπιανό. Ξέρετε τι μου έχει κάνει εντύπωση;

Πως όσοι (ακόμη και καλοπροαίρετα) υποστήριξαν τη συμφωνία των Πρεσπών το έκαναν με επιχειρήματα ρεαλισμού ή πραγματισμού του τύπου «χρειάζεται λύση» επειδή το ΝΑΤΟ ή η Ευρώπη ήθελαν μια λύση. Καμία αντίρρηση.

Κανείς τους όμως δεν σκοτίστηκε να εμβαπτίσει τη «λύση» (που όλοι θα συμφωνήσουμε ότι χρειάζεται…) στο εθνικό αφήγημα που αποτυπώθηκε στο πρόβλημα. Υποθέτω ότι θεωρούν το πρόβλημα ενοχλητικό επειδή κατά βάθος κρίνουν το αφήγημα ξεπερασμένο.

Αλλά στον σύγχρονο κόσμο πατρίδα χωρίς εθνικό αφήγημα δεν υπάρχει. Ακόμη και ο Στάλιν το κατάλαβε όταν τα Πάντσερ έφτασαν στα περίχωρα της Μόσχας.

Στο μυαλό τους τελικά η λύση προέχει του προβλήματος. Και με αυτήν την έννοια προκρίνουν «να λυθεί» το Σκοπιανό και το Κυπριακό ή «να τα βρούμε» στην ΑΟΖ της Κύπρου και στο Αιγαίο με τους Τούρκους.

Σωστό ή λάθος, δεν θα το κρίνω. Είναι σίγουρα όμως μια αλλαγή ιεράρχησης των κριτηρίων και των προτεραιοτήτων της εθνικής πολιτικής που δεν θυμάμαι να έχει επιχειρηθεί άλλη φορά στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Και μάλιστα τόσο αυθαίρετα ή επιτακτικά.

Διότι αν «πατρίδα είναι οι άνθρωποι που ζουν στην πατρίδα» (όπως διακήρυξε μεγαλοφώνως ο Πρωθυπουργός Τσίπρας…) τότε πώς δικαιολογείται ότι ο ίδιος Πρωθυπουργός Τσίπρας ανέλαβε αυτοβούλως να υποδύεται την πατρίδα ερήμην των ανθρώπων «που ζουν στην πατρίδα»;

Μάλλον κάτι δεν πάει καλά στη λογική του.