Οταν οι ακτιβιστές κυβερνούν

Η συμπεριφορά του Πρωθυπουργού κ. Τσίπρα και των μελών της κυβέρνησής του (με λίγες εξαιρέσεις) φαίνεται εν πολλοίς ακατανόητη και ως προς τα λόγια τους και ως προς τις πράξεις. Οι περισσότεροι παρατηρητές και αναλυτές των πολιτικών πραγμάτων της χώρας μας αποδίδουν αυτήν τη φαινομενικά ακατανόητη συμπεριφορά στην προσπάθεια του κ. Τσίπρα να μεγιστοποιήσει τον χρόνο παραμονής του στην εξουσία. Και τούτο διότι η εξουσία είναι γλυκιά (και προσφέρει οφέλη, οικονομικά και άλλα) και διότι μπορεί να εμφανισθεί κάποιος από μηχανής θεός και να σωθεί από τον εκλογικό και πολιτικό καταποντισμό.

Η ερμηνεία αυτή είναι λογική και δεν απορρίπτεται από την παρατηρούμενη συμπεριφορά του κ. Τσίπρα και της κυβέρνησής του. Νομίζω, όμως, ότι υπάρχει μια άλλη γενικότερη ερμηνεία που ανάγεται στο παρελθόν της κυβερνητικής παρέας. Η παρέα αυτή δεν είναι μια οργανωμένη συμπαγής πολιτική ομάδα, είναι, απλούστατα, μία δυναμική παρέα ακτιβιστών. Αρκεί να θυμηθούμε τον κ. Τσίπρα και τους επιτελείς του στη Γένοβα, στο Ρίο ντε Ζανέιρο και στο Σιάτλ. Βέβαια, πίσω από τον  ακτιβισμό κρύβεται πάντα μια πολιτική στάση, αλλά δεν είναι απαραίτητο η στάση αυτή να είναι συνεπής ή σωστή ή καλά οργανωμένη ως πολιτική πρόταση.

Ποιος πρωθυπουργός που έχει συγκροτημένη πολιτική σκέψη θα άφηνε τον εγωπαθή Βαρουφάκη να φέρει τη χώρα στο χείλος μιας παταγώδους χρεοκοπίας; Ποιος  αριστερός πρωθυπουργός που ετοιμάζεται να αλλάξει την Ευρώπη θα πήγαινε κρουαζιέρα, μερικές εβδομάδες μετά την τραγωδία στο Μάτι, φιλοξενούμενος από μέλη της επάρατης, κατά τον ίδιο, ελίτ του πλούτου;  Ποιος υπουργός, καθηγητής της Νομικής, θα έλεγε ότι δεν υπάρχουν νόμοι παρά μόνον κοινωνία, όπως ο κ. Κατρούγκαλος ( συνταγματολόγος); Ποιος υπουργός Παιδείας θα έλεγε ότι η αριστεία είναι ρετσινιά, όπως ο κ. Μπαλτάς; Ποιος υπουργός Παιδείας θα έλεγε ότι οι καταλήψεις στα πανεπιστήμια δεν είναι παρανομίες, όπως είπαν ο κ. Φίλης και η κ. Αναγνωστοπούλου; Ποιος υπουργός Παιδείας θα ονόμαζε  πανεπιστήμια ΤΕΙ χωρίς προηγούμενη αξιολόγηση και κρίση, όπως ο κ. Γαβρόγλου; Ποιος υπουργός θα άφηνε παράνομους μετανάστες να λιάζονται στην Ομόνοια, όπως η κ. Τασία Χριστοδουλοπούλου; Ποιος υπουργός θα έβγαζε από τις φυλακές εγκληματίες με το ηλίθιο επιχείρημα ότι δεν χωρούν στις φυλακές, όπως ο κ. Παρασκευόπουλος;

Να συνεχίσω; Ποια κυβέρνηση θα άφηνε ομάδες αναρχικών, κατ΄ άλλους μπαχαλάκηδες, σαν τον Ρουβίκωνα να αναστατώνουν ανενόχλητοι υπουργεία, πρεσβείες και οργανισμούς; Ποιος βουλευτής, δηλαδή νομοθέτης, θα έλεγε ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα με τις ρίψεις μολότοφ εφόσον δεν σκοτώνεται κανένας, όπως ο κ. Κυρίτσης (αυτός με το σκουλαρίκι); Ποιος βουλευτής θα δήλωνε ότι το Καστελλόριζο δεν είναι στο Αιγαίο, όπως ο κ. Τσιρώνης;

Θα έλεγε κανείς ότι η κυβέρνηση πάσχει από «διαλειπτική» ηλιθιότητα. Κι όμως, οι παραπάνω αναφερόμενοι δεν είναι ανόητοι. Μάλιστα μερικοί έχουν σπουδάσει και σε αξιοπρεπή πανεπιστήμια, ακόμη κι αν δεν καταλάβαιναν τι διάβαζαν. Η συμπεριφορά (δεν λέω πολιτική διότι δεν πρόκειται περί πολιτικής με τη συνήθη έννοια του όρου) των κυβερνώντων σήμερα τη χώρα μας δεν είναι αποτέλεσμα μιας επιθυμίας για εξουσία, στην οποία επιθυμία δεν μπορούν να αντισταθούν. Είναι αποτέλεσμα συμπεριφοράς ακτιβιστών. Η πολιτική που ασκεί η κυβέρνηση του κ. Τσίπρα δεν είναι αποτέλεσμα μιας συγκροτημένης πολιτικής σκέψης και ενός αντιστοίχου προγράμματος. Απλούστατα, είναι αποτέλεσμα του τρόπου συμπεριφοράς ανωρίμων ακτιβιστών.

Τώρα είναι η κατάλληλη στιγμή να απαντήσει κανείς στο ερώτημα που έθεσε διαμαρτυρόμενη η κ. Θεανώ Φωτίου, όταν έλεγε «δηλαδή, απατεώνες είμαστε;». Ασφαλώς, όχι κ. Φωτίου. Δεν είστε ούτε απατεώνες, ούτε ψεύτες. Απλώς, ακτιβιστές χωρίς πολιτική πυξίδα. Πώς αλλιώς να ερμηνεύσει κανείς την ξαφνική μετατροπή του ΟΧΙ σε ΝΑΙ, του «Gobackμαντάμ Μέρκελ» σε γλυκά χαμόγελα, την κυβερνητική συνεργασία με ακροδεξιούς και γενικά μια συμπεριφορά που φαίνεται να προσδιορίζεται από τις ιδιοτροπίες της ημέρας και την τροπή του ανέμου;

Οταν ήταν πρόεδρος των ΗΠΑ ο Ρίτσαρντ Νίξον είχε κυκλοφορήσει ένα βιβλίο με τίτλο «Η σκέψη του Νίξον», το οποίο είχε μόνο άδειες λευκές σελίδες. Ενα τέτοιο βιβλίο είναι και η πολιτική σκέψη του ΣΥΡΙΖΑ.

Ο Θεόδωρος Λιανός είναι ομότιμος καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών