Λύτρωση

Tα στοιχεία είναι συγκλονιστικά και βαθύτατα ανησυχητικά. Οι μισοί ευρωπαίοι ψηφοφόροι, κάπου 241 εκατομμύρια άνθρωποι, ενδέχεται να έχουν εκτεθεί το τελευταίο διάστημα σε παραπληροφόρηση από λογαριασμούς κοινωνικών δικτύων που συνδέονται με τη Ρωσία. Οπως αναφέρει έρευνα της εταιρείας SafeGuard Cyber που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα και αφορά την περίοδο 1-10 Μαρτίου, δεν πρόκειται για παραγωγή πρωτογενούς υλικού, αλλά για ενίσχυση περιεχομένου που προέρχεται από εξτρεμιστικά ή αντιευρωπαϊκά κόμματα.

Το θέμα είναι τεράστιο: ένα ανάλογο κύμα παραπληροφόρησης από την ίδια πηγή επηρέασε, ενδεχομένως καθοριστικά, και το αποτέλεσμα των τελευταίων αμερικανικών εκλογών. Εστω και καθυστερημένα, τόσο οι κυβερνήσεις όσο και οι μεγάλες πλατφόρμες αναλαμβάνουν τις ευθύνες τους για την αντιμετώπιση των fake news. Το Facebook απέκλεισε πρόσφατα διάφορους ακροδεξιούς, όπως ο αμερικανός σχολιαστής Αλεξ Τζόουνς και ο ιδρυτής του Εθνους του Ισλάμ Λούις Φάραχαν. Και την περασμένη εβδομάδα κάλεσε τους δημοσιογράφους και τους παρουσίασε τη νέα «Αίθουσα Πολέμου» που έχει εγκαταστήσει στα γραφεία του στο Δουβλίνο.

Σαράντα 25άρηδες, με δύο οθόνες ο καθένας μπροστά του,  παρακολουθούν εντατικά τη δραστηριότητα τόσο στο Facebook όσο και στους ανταγωνιστές του, κυρίως το Google και το Twitter. Μόλις δει κάποιος κάτι ύποπτο, ενημερώνει τους συναδέλφους του σε όλη την Ευρώπη προκειμένου να αποφασιστεί αν υφίσταται παραβίαση των προδιαγραφών της εταιρείας. Ανάλογα με το αποτέλεσμα, το υλικό διαγράφεται, υποβαθμίζεται ή παραμένει στη θέση του. Σύμφωνα με το Politico, όμως, δεκάδες fake μηνύματα καταφέρνουν και πάλι να περάσουν, καθώς δεν αξιολογούνται σωστά.

Στην Ελλάδα, συγκροτήθηκε τον περασμένο Φεβρουάριο πιλοτικά μια ομάδα ελέγχου στην ΕΡΤ που «θα λειτουργεί ως κόμβος δημιουργίας και εξωστρέφειας και ως δυνητικό σημείο συνάντησης ανεξάρτητων συνιστωσών στο πεδίο της επαλήθευσης ειδήσεων» (;). Και πριν από λίγες ημέρες πληροφορηθήκαμε ότι τα Ellinika Hoaxes συμφώνησαν με το Facebook να αναλάβουν τον έλεγχο περιεχομένου όπως άρθρα, βίντεο και εικόνες που κυκλοφορούν στην πλατφόρμα.

Στο κρατικό κανάλι δεν γνωρίζουμε αν έχουν εξαχθεί κάποια πρώτα συμπεράσματα. Τα Ellinika Hoaxes, πάλι, έχουν αφήσει μέχρι τώρα πολύ καλές εντυπώσεις από τον τρόπο που χειρίζονται διάφορα θέματα και φτάνουν στο συμπέρασμα αν είναι ακριβή ή fake. Αν κρίνουμε μάλιστα και από το βιβλίο του αρχισυντάκτη τους Δημήτρη Αλικάκου, που κυκλοφόρησε πρόσφατα και αποκαλύπτει ότι ο σκευοφύλακας του Παναγίου Τάφου ανάβει το Μεγάλο Σάββατο το Αγιο Φως με αναπτήρα («Λύτρωση – Περί του Αγίου Φωτός», εκδ. Εκκρεμές), μπορούμε να είμαστε αισιόδοξοι για την επιτυχή αντιμετώπιση των ρωσικών τρολ.

Αλλά δεν αρκεί η δουλειά μερικών nerds για να εξασφαλιστεί η έγκυρη ενημέρωση ενόψει των κρίσιμων ευρωεκλογών. Η ευθύνη ανήκει σε όλους, πολιτικούς, δημοσιογράφους και πολίτες. Το Διαδίκτυο είναι ένα πολύτιμο μέσο ενημέρωσης και επικοινωνίας, μπορεί όμως εύκολα να μετατραπεί σε εργαλείο μίσους. Βρισκόμαστε πράγματι σε πόλεμο.