Οι φίλοι {LF}στην πολιτική

Στις 22 Απριλίου του 2012 ένα τηλεοπτικό κανάλι που δεν υπάρχει πια (το Mega) κι ένας δημοφιλής παρουσιαστής που δεν είχε ακόμη δοκιμάσει την τύχη του στην εκλογική αρένα (ο Σταύρος Θεοδωράκης) αποφάσισαν να θίξουν ένα ζήτημα που, αναλόγως της χρονικής συγκυρίας, θα μπορούσε να θεωρηθεί από πικάντικο έως ταμπού: τη φιλία στην πολιτική. Η εκπομπή, ενταγμένη στην πετυχημένη σειρά εκπομπών «Πρωταγωνιστές», έφερε τον εύγλωττο τίτλο «Τρεις φίλοι – Τρία κόμματα», ήταν διανθισμένη με σύντομες παρεμβάσεις της ηθοποιού Ελένης Γερασιμίδου – υποψήφιας με το ΚΚΕ – και της καθηγήτριας Μαρίας Ρεπούση – υποψήφιας με τη ΔΗΜΑΡ -, αλλά ήταν επικεντρωμένη στην κοινή συνέντευξη τριών φίλων που θα κατέβαιναν ως υποψήφιοι στις επικείμενες εθνικές εκλογές με τρία διαφορετικά κόμματα: του σκηνοθέτη/ ηθοποιού Ρένου Χαραλαμπίδη (με τη Νέα Δημοκρατία), του συγγραφέα Θανάση Χειμωνά (με το ΠΑΣΟΚ) κι εμού (με τον ΣΥΡΙΖΑ). Καθώς η εκπομπή προβλήθηκε στο πικ της προεκλογικής περιόδου, μόλις δύο εβδομάδες πριν από την προσφυγή στις κάλπες, ήταν αναμενόμενο να αντιμετωπιστεί – όπως και αντιμετωπίστηκε – με τη μέγιστη δυνατή καχυποψία. «Τι ακριβώς θέλουν να μας πουν αυτά τα τυπάκια;» αναρωτιoύνταν οι πιο καλόπιστοι. «Μήπως ότι η προσωπική φιλία επικρατεί της κομματικής επιλογής; Οτι εάν αύριο βρεθούν πολιτικά αντιμέτωποι με τα φιλαράκια τους, θα πρυτανεύσει η φιλία τους της κομματικής πειθαρχίας; Πώς μπορούν να εύχονται ο ένας στον άλλον “καλή επιτυχία” και να μη συμπεριλαμβάνουν σε αυτήν την “επιτυχία” το αντίπαλο κόμμα; Και αν όλα τα παραπάνω ισχύουν, πόση εμπιστοσύνη μπορεί να τους έχει ο ψηφοφόρος;».

Εύλογα ερωτήματα – και θα τα εύρισκα τακτικά μπροστά μου τα επόμενα χρόνια. Χαρακτηριστικότερο και σίγουρα πιο ευτράπελο είναι ένα επεισόδιο από τη θητεία μου στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Εκεί, στο Στρασβούργο, μακριά από τα κανιβαλιστικά ήθη κι έθιμα της πατρίδας μας, είχα την ευκαιρία να χαρώ την παρέα βουλευτών από όλα τα κόμματα (η απουσία της ναζιστικής Χρυσής Αυγής αναμφίβολα διευκόλυνε τον συγχρωτισμό). Μολαταύτα, ακόμη κι εκεί, το μάτι του Μεγάλου Αδελφού παρέμενε άγρυπνο· δεν μπορούσες εύκολα να υπερβείς ορισμένα κομματικά εσκαμμένα. Μια τέτοια περίπτωση ήταν η βράβευση του Θεόδωρου Πάγκαλου ως διακεκριμένου ευρωπαίου πολιτικού. Συμπαθούσα πάρα πολύ τον Πάγκαλο ως εκρηκτική ιδιοσυγκρασία και τον εκτιμούσα απεριόριστα ως θαρραλέο πολιτικό. Δεν ήμουν διατεθειμένος να χάσω την τελετή βράβευσής του, μολονότι γνώριζα πως για τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν (και είναι) το κόκκινο πανί. Οι άλλοι δύο συριζαίοι στο Συμβούλιο – ο Δραγασάκης και ο Παπαδημούλης – επικαλέστηκαν διάφορες αστείες προφάσεις προκειμένου να μην παραστούν στην τελετή, αλλά εγώ, όχι μόνο προσήλθα, αλλά «τρούπωσα» και στην «οικογενειακή φωτογραφία» που θα βγάζαμε κατόπιν. Μονάχα τελευταία στιγμή, με προτροπή της Ντόρας Μπακογιάννη, πήγα και στάθηκα στην άκρη. Η Ντόρα ψιθύρισε στον γραμματέα της: «Θα τον κόψουμε από το κάδρο· έχει άγνοια κινδύνου».

Είχα, πράγματι – αλλά όχι και τόση όση ο φίλος μου ο Θανάσης Χειμωνάς, που συχνά επιδεικνύει μια σχεδόν αυτοκτονική περιφρόνηση προς τον καθωσπρεπισμό και την υποκρισία, δύο εκ των ων ουκ άνευ γνωρισμάτων της νεοελληνικής κοινωνίας. Απεναντίας, πιάνω συχνά τον εαυτό μου να προσμετράει τις συνέπειες. Τις προάλλες, φερειπείν, με χαροποίησε η κάθοδος στην πολιτική ενός άλλου φίλου μου, του συγκοινωνιολόγου Σταύρου Κωνσταντινίδη (υποψήφιος ευρωβουλευτής με το Κίνημα Αλλαγής), αλλά η κομματική του επιλογή με εμπόδισε να δημοσιοποιήσω την έκταση της χαράς μου δίχως τον κίνδυνο να παρεξηγηθώ. Βλέπετε, στην ενεργό πολιτική -όπως και στην υπόλοιπη κοινωνική μας ζωή – «φίλος» έχει καταντήσει να σημαίνει «εκείνος που μου χρησιμεύει». Δυστυχώς.