Τα μυστικά και οι κίνδυνοι του… οβελία

Το Πάσχα, η μεγαλύτερη γιορτή της Χριστιανοσύνης, είναι μια ακόμη ευκαιρία για να ενωθούν τα μέλη της οικογένειας και οι φίλοι γύρω από το εορταστικό τραπέζι. Η ευδιάθετη αυτή ατμόσφαιρα που συνδυάζεται με «βαριές» παραδοσιακές συνταγές, αποτελεί όμως μία δοκιμασία για εκείνους που αντιμετωπίζουν χρόνιες νόσους όπως είναι ο διαβήτης γι’ αυτό χρειάζεται προσοχή και σωστή ενημέρωση.

Ο βαθμός δυσκολίας τις ημέρες αυτές έγκειται άλλωστε και στο γεγονός ότι πολλοί ακολουθούν την πολυήμερη νηστεία έως και την Κυριακή του Πάσχα. Συνεπώς τα άτομα με διαβήτη πρέπει αφενός να προσέξουν το διαιτολόγιό τους, το οποίο κατά την περίοδο της νηστείας στηρίζεται σχεδόν αποκλειστικά σε τροφές που αποτελούν πλούσιες πηγές υδατανθράκων (εκτός από τα θαλασσινά), ώστε να μην επιβαρύνον τα ζάχαρά τους.

ΗΜΕΡΕΣ ΥΠΕΡΦΑΓΙΑΣ. Και έπειτα, οφείλουν να διασχίσουν μία ισορροπημένη διατροφική «γέφυρα», καθώς μετά τους αυστηρούς διατροφικούς περιορισμούς ακολουθούν μία με δύο ημέρες υπερφαγίας, με το κρέας να εντάσσεται και πάλι στο καθημερινό διαιτολόγιο και μάλιστα να προσφέρεται σε γενναίες ποσότητες, συνοδευόμενο και από άλλες νόστιμες αμαρτίες.

«Λόγω αυτής ακριβώς της συνύπαρξης του υγιεινού αλλά και του «ανθυγιεινού» τρόπου διατροφής μέσα σε λίγες μέρες πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί με το τι, πότε και πώς θα φάμε αυτή την εβδομάδα, αλλά κυρίως με το πόσους υδατάνθρακες θα καταναλώσουμε και το πώς θα αποφύγουμε επιβαρυντικά λιπαρά», σημειώνει ο κλινικός διαιτολόγος – βιολόγος, Χάρης Δημοσθενόπουλος.

Σειρά μελετών καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι καλύτερες διατροφικές συνήθειες που υιοθετούν εκείνοι που κάνουν νηστεία, συνδράμουν σημαντικά στη μείωση των λιπιδίων του αίματος (ιδίως σε εκείνους που έχουν υψηλή χοληστερόλη), στη μείωση του ουρικού οξέος (γεγονός που αποδίδεται στη μη κατανάλωση ζωικών τροφών) και στην καλύτερη ρύθμιση της γλυκόζης του αίματος.

Αρκεί οι επιλογές των τροφών να γίνονται σωστά: «Εκείνοι που προσέχουν πρέπει να εντάξουν περισσότερα λαχανικά και φρούτα, ξηρούς καρπούς, σουσάμι, ταχίνι και σούπες με βάση τα λαχανικά (π.χ. ντοματόσουπα). Επίσης, ένα λαδερό γεύμα με λαχανικό εποχής, ελαιόλαδο και ψωμί ολικής είναι σίγουρα μία καλή πρόταση, όπως και ο συνδυασμός τροφών φυτικής προέλευσης που λειτουργούν ως συμπληρωματικές πρωτεΐνες – δηλαδή, ο συνδυασμός ρύζι με όσπρια», προσθέτει ο ειδικός.

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΗ ΓΕΦΥΡΑ. Η μαγειρίτσα, που σερβίρεται παραδοσιακά αμέσως μετά την Ανάσταση, αποτελεί, σύμφωνα πάντα με τον Χάρη Δημοσθενόπουλο, «το ενδιάμεσο διατροφικό στάδιο ανάμεσα στη νηστεία και τα φαγητά του Πάσχα». Παρ’ όλα αυτά, η μαγειρίτσα που περιλαμβάνει εντόσθια και συκωταριά, φρέσκα κρεμμυδάκια, ρύζι, αυγά, άνηθο και ελαιόλαδο είναι πλούσια σε θερμίδες (580 θερμίδες ανά μερίδια) και χοληστερόλη.

Αυτός είναι και ο λόγος που συνιστάται η κατανάλωση μιας μέτριας μερίδας που θα συνοδεύεται από σαλάτα. «Για πολλούς η εναλλακτική με μανιτάρια ή και κοτόπουλο είναι η ιδανική λύση», προσθέτει ο ίδιος.

Την Κυριακή πάλι, «πρωταγωνιστής» του εορταστικού τραπεζίου είναι το αρνί ή το κατσίκι, που είναι δύο πηγές πρωτεΐνης υψηλής βιολογικής αξίας και πλούσιες σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β, σιδήρου και φωσφόρου.

«Επειδή, όμως, είναι νεαρά ζώα έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε πουρίνες, από τις οποίες παράγεται ποσοστό του ουρικού οξέος, το οποίο προκαλεί την ουρική αρθρίτιδα», προειδοποιεί ο κ. Δημοσθενόπουλος.

ΧΟΛΗΣΤΕΡΟΛΗ. Προσοχή επίσης συνιστά και στην κατανάλωση των αυγών, τα οποία έχουν μεν απενοχοποιηθεί σε μεγάλο βαθμό για την επίδρασή τους στη χοληστερόλη, όμως την ίδια ημέρα στο τραπέζι υπάρχουν και άλλα πιάτα που αποτελούν υψηλές πηγές χοληστερόλης και λίπους, όπως είναι για παράδειγμα τα συκώτια και τα εντόσθια που μαγειρεύονται σε διάφορες μορφές.

«Τα άτομα με διαβήτη πρέπει να προσέξουν επιπλέον: τα πασχαλινά κουλούρια, που περιέχουν ζάχαρη, αβγά αλλά και λίπος (60 γραμμάρια δίνουν περίπου 230 θερμίδες) και το πασχαλινό τσουρέκι, που είναι επίσης πηγή υδατανθράκων και λίπους (τα 70 γραμμάρια δίνουν 68 θερμίδες, με 44 γραμμάρια υδατανθράκων). Σε κάθε περίπτωση, η δυσπεψία και η υπεργλυκαιμία σε συνδυασμό με την υπέρμετρη κατανάλωση αλκοόλ είναι από τα σημαντικότερα προβλήματα που πρέπει να αποφύγουμε ώστε οι εορταστικές ημέρες να μη διαταράξουν την υγεία μας και τη γλυκαιμική ρύθμιση», καταλήγει ο ειδικός.

Οι παρενέργειες
Δυσπεψία, έλκος και τριγλυκερίδια
Η δυσπεψία είναι ίσως από τα πρώτα προβλήματα που πολλοί θα βιώσουν, εάν ξεπεράσουν το μέτρο, ακόμη κι αν έχουν «λευκό» ιατρικό ιστορικό. «Είναι ίσως η πιο ήπια επιπλοκή που μπορεί να εμφανιστεί και πρέπει να αντιμετωπιστεί με ήπια αφεψήματα όπως χαμομήλι, ελαφριά άσκηση π.χ. περπάτημα και αποφυγή κατάκλισης αμέσως μετά το φαγητό» εξηγεί ο Χάρης Δημοσθενόπουλος.
Επιπλέον, όσοι αντιμετωπίζουν προβλήματα στομάχου όπως είναι το έλκος ή το ιστορικό γαστρίτιδας μπορούν επίσης να βρουν εξαιρετικά δύσκολο να πέψουν τις παραδοσιακές τροφές του πασχαλινού τραπεζιού. «Οι ενοχλήσεις της χολής είναι επίσης πιθανές, ιδιαίτερα σε άτομα με ιστορικό λιθίασης. Η μεγάλη συσσώρευση λίπους και κυρίως η παρουσία ποσοτήτων κορεσμένων λιπών και χοληστερόλης μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία της χολής, με καταστάσεις όπως οξεία χολοκυστίτιδα, οξεία παγκρεατίτιδα ή και κωλικούς. Σε αυτές τις καταστάσεις που είναι σαφώς πιο σοβαρές από τη δυσπεψία, είναι συχνά απαραίτητη η μετακομιδή στο νοσοκομείο», υπογραμμίζει ο ειδικός.
Τέλος, το αλκοόλ επιβαρύνει τα τριγλυκερίδια, το ουρικό οξύ και την αρτηριακή πίεση όταν υπερβούμε τις συνιστώμενες ποσότητες. «Επομένως, καλό είναι να μην υπερβαίνουν, ιδίως αυτές τις ημέρες, το ένα ποτηράκι κρασί (ή ένα μέτριο ποτήρι μπίρα) την ημέρα οι γυναίκες και τα δύο οι άνδρες, αν έχουν συσσωρευμένα προβλήματα υγείας». Βέβαια, η πλήρης αποχή από το αλκοόλ είναι πάντα η καλύτερη σύσταση υγείας για όσους μπορούν να την εφαρμόσουν, καταλήγει ο ειδικός.