Επινοώντας έναν δεύτερο εαυτό

Τη συμφωνία για τα πλεονάσματα; Φυσικά και δεν θα την παραβιάσουμε, θα παραμείνουμε προσκολλημένοι στον στόχο του 3,5% έως το 2022. Το πιο ζωτικής σημασίας ζήτημα; Να ανακτήσουμε την αξιοπιστία μας στην Ευρώπη και με τους δανειστές μας. Προεκλογικές παροχές; Ποτέ, εμείς δεν θα δώσουμε ελεημοσύνη για να κερδίσουμε τις εκλογές. Το ευρώ δεν είναι φετίχ; Α όχι, η σκληρή εμπειρία δίδαξε ότι είναι προς το εθνικό συμφέρον της χώρας να παραμείνει η Ελλάδα στην ευρωζώνη και την Ευρωπαϊκή Ενωση κι έπειτα βλέπετε τι τραβάει η Βρετανία με το Brexit…

Μοιάζει με πλήρης μεταμόρφωση. Και δεν πέρασε απαρατήρητη από τους «Financial Times» όπου παραχώρησε συνέντευξη ο Αλέξης Τσίπρας – «Ηρθε στην εξουσία τον Ιανουάριο του 2015 ως ένας ριζοσπάστης αριστερός που ήταν αντίθετος στις απαιτήσεις των δανειστών, όμως λιγότερο από ένα χρόνο μετά αποδέχθηκε το τρίτο ευρωπαϊκό πρόγραμμα διάσωσης της Ελλάδας, με όρους πιο αυστηρούς από εκείνους που του προσφέρονταν αρχικά» γράφουν οι δύο δημοσιογράφοι.

Προσαρμογή

Αλλά υπάρχει πραγματικά μεταμόρφωση; Και τελέστηκε πράγματι τότε, το καλοκαίρι του 2015, όταν ο Αλέξης Τσίπρας βρέθηκε «μπροστά στο μεγαλύτερο δίλημμα που θα μπορούσε ποτέ να βρεθεί Πρωθυπουργός» για να λάβει τελικά την απόφαση να κρατήσει τη χώρα στην ευρωζώνη με τη βοήθεια του «καθαρού μυαλού» του, όπως είχε πει ο ίδιος στο συνέδριο των γερμανών σοσιαλδημοκρατών; Η αλήθεια είναι πως περισσότερο από μεταμόρφωση μοιάζει με δαρβινική προσαρμογή. Ο Τσίπρας δεν μεταμορφώθηκε τότε. Προσαρμόστηκε κατασκευάζοντας έναν Τσίπρα εξωτερικού για τις ανάγκες του αλλοδαπού κοινού, ενώ συνέχισε να συνομιλεί με το εγχώριο κοινό ως Τσίπρας εσωτερικού. Δεν εγκατέλειψε τον λαϊκιστή και δημαγωγό εαυτό του. Επινόησε έναν δεύτερο με μετριοπαθή λόγο για να συστηθεί εκτός συνόρων ως ευρωπαίος ρολίστας.

Είναι κάτι που εξηγεί γιατί ο Πρωθυπουργός ανέλαβε την ιδιοκτησία του προγράμματος διάσωσης όσο κανένας από τους προκατόχους του – γιατί έγινε αυτό το βενιζελικής έμπνευσης «delivery boy των δανειστών». Εξηγεί επίσης γιατί προσαρμόστηκε προσαρμόζοντας και τον μεγαλοϊδεατισμό του. Δεν είναι πια ο ριζοσπάστης Πρωθυπουργός που θα αλλάξει την Ευρώπη της λιτότητας με την απειλή ακόμη και της κατάρρευσης, είναι ο μετριοπαθής που μπορεί στο μέλλον να αναλάβει ρόλο περιωπής στη διεθνή σκηνή ως σάρκα από τη σάρκα του ευρωπαϊκού οικοδομήματος.

Από αυτήν την άποψη, δεν ήταν άσχετη κάποτε η νουθεσία προς την κυβέρνηση των ιταλών λαϊκιστών να προσαρμοστεί στις απαιτήσεις των Βρυξελλών. Οπως δεν είναι τώρα η σύνδεση του Brexit με τη «σοβινιστική ρητορική και την εθνικιστική προσέγγιση» που έκανε στους FT. Είναι άραγε το καθαρό μυαλό που μιλάει πια κι όχι εκείνο της εθνικολαϊκιστικής ρητορικής και προσέγγισης που απειλούσε ακόμη και με Grexit; Οχι είναι ο Τσίπρας εξωτερικού…

ΤΟ ΤΙΜΗΜΑ

Δεν το ξέρουν μόνο οι βιολόγοι και οι οπαδοί της εξελικτικής θεωρίας, το ξέρουν οι πάντες: Δεν υπάρχει προσαρμογή χωρίς κόστος, πάντα καταβάλλεται κάποιο τίμημα. Το τίμημα που καταβάλλει ήδη ο Αλέξης Τσίπρας στο εσωτερικό είναι το τίμημα της αναξιοπιστίας. Γιατί η προσαρμογή δεν είναι μόνο δαρβινική, είναι και μαρξιστική με τον τρόπο του Γκράουτσο Μαρξ: Αυτές είναι οι απόψεις μου, αλλά αν δεν σας αρέσουν, έχω κι άλλες…