«Tα λάφυρα της ειρήνης δεν έφτασαν στο Ντέρι»

H δημοσιογράφος Λάιρα Μακί έγραψε το 2016 ένα άρθρο για τους νέους της Βόρειας Ιρλανδίας που αποδείχθηκε ακριβές και προφητικό. «Είμαστε η γενιά της συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής, προορισμένοι να μη γνωρίσουμε ποτέ τη φρίκη του πολέμου αλλά να δρέψουμε τα λάφυρα της ειρήνης» έγραψε. «Απλά φαίνεται ότι τα λάφυρα ποτέ δεν έφθασαν σ’ εμάς». Αυτή τη φράση θυμήθηκαν οι κάτοικοι του Ντέρι της Βόρειας Ιρλανδίας αφότου έγινε γνωστή η δολοφονία της 29χρονης Μακί το βράδυ της Πέμπτης. Ποιος πιο βίαιος τρόπος να τονίσει αυτά που πίστευε από το να χάσει τη ζωή της στην 21η επέτειο της συμφωνίας που υποτίθεται ότι θα ήταν το τέλος της αιματοχυσίας μεταξύ των δύο κοινοτήτων – καθολικών και προτεσταντών. Τα λόγια της Λάιρα θα μπορούσαν να περιγράφουν τους δολοφόνους της. Η περιοχή στην οποία δέχθηκε τις σφαίρες είναι μία από τις πιο υποβαθμισμένες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Εδώ σχεδόν τα 2/3 των παιδιών γεννιούνται μέσα στη φτώχεια – πολλά μεγαλώνουν οργισμένα και αποξενωμένα -, εύφορο έδαφος για τον νέο ΙRΑ που δείχνει να σηκώνει κεφάλι.

Η Λάιρα, βραβευμένη δημοσιογράφος που είχε γράψει ένα βιβλίο για την εξαφάνιση νέων στη διάρκεια δεκαετιών βίας στη Βόρεια Ιρλανδία, δέχθηκε πυρά καθώς παρακολουθούσε νεαρούς ιρλανδούς εθνικιστές να επιτίθενται στην αστυνομία έπειτα από επιδρομή. Ο θάνατός της, έπειτα από την έκρηξη βόμβας που είχε σημειωθεί σε παγιδευμένο με εκρηκτικά αυτοκίνητο στο Λοντοντέρι τον Ιανουάριο, προξενεί φόβους ότι μικρές περιθωριακές ομάδες προσπαθούν να εκμεταλλευθούν την πολιτική ένταση που προκαλείται από την απόφαση της Βρετανίας να αποχωρήσει από την Ευρωπαϊκή Ενωση.

«Οι νέοι αυτοί δεν έχουν καμία ελπίδα. Στρέφονται στις παραστρατιωτικές ομάδες» λέει η 49χρονη Σάρον Μακλόσκι, κάτοικος της περιοχής όπου σημειώθηκε η δολοφονία, αφήνοντας ένα μπουκέτο λουλούδια. «Είναι εύκολοι στόχοι». Το πρωί του Σαββάτου η αστυνομία ανακοίνωσε τη σύλληψη δύο νεαρών, ηλικίας 18 και 19 ετών, που θεωρείται ότι ανήκουν στην ομάδα που άνοιξε πυρ εναντίον αστυνομικών, δίπλα στους οποίους στεκόταν η δημοσιογράφος. Πιστεύεται ότι ανήκουν σε μία από τις μικρές ομάδες που παραμένουν ενεργές και αντιτίθενται στην ειρηνευτική συμφωνία του 1998, με την οποία θεωρείται ότι έληξαν οι τρεις δεκαετίες βίας στην περιοχή, στη διάρκεια των οποίων περισσότερα από 3.600 άτομα έχασαν τη ζωή τους. «Πιστεύω ότι βλέπουμε μια νέα γενιά τρομοκρατών, έναν νέο IRA να μεγαλώνει» λέει εκπρόσωπος της αστυνομίας. Ο υπουργός Δικαιοσύνης της Ιρλανδίας Τσάρλι Φλάναγκαν προειδοποίησε για την «επικίνδυνη ριζοσπαστικοποίηση» των νέων ανθρώπων.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο νέος IRA (Ιρλανδικός Δημοκρατικός Στρατός), που πρωτοπαρουσιάστηκε το 2012 μέσω της ένωσης ομάδων διαφωνούντων με την ειρηνευτική διαδικασία, δημιούργησε προπύργιο στο Ντέρι. Οταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπιλ Κλίντον επισκέφθηκε την πόλη το 1995, υπήρχε κλίμα ευφορίας. Ο IRA είχε ανακοινώσει κατάπαυση του πυρός και υπήρχαν συζητήσεις για μια ειρηνευτική συμφωνία και τα οικονομικά οφέλη της.

Η συμφωνία επετεύχθη τρία χρόνια αργότερα και λόγω αυτής κάποια μέρη της Βόρειας Ιρλανδίας γνώρισαν πραγματική οικονομική ανάπτυξη – όπως το Μπέλφαστ όπου άνθησαν οι τεχνολογικές εταιρείες και τα νέα ξενοδοχεία. Το Ντέρι, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Βόρειας Ιρλανδίας, ακόμα περιμένει τα οφέλη – τα «λάφυρα» όπως τα περιέγραψε η Μακί.