Γεμάτα ταμεία, υποσχέσεις στον αέρα

Ενα νέο κύκλο προεκλογικών παροχών προετοιμάζεται να ανοίξει η κυβέρνηση με τις «πλάτες» ταμειακών διαθεσίμων που αγγίζουν το ένα τέταρτο του ΑΕΠ και νέα υψηλά υπερπλεονασμάτων, τα οποία αναμένεται να ανακοινώσει η Eurostat την ερχόμενη Τρίτη. Το περίφημο cash buffer προσεγγίζει τα 49 δισ. ευρώ (36 δισ. ευρώ στην ΤτΕ και 13 δισ. ευρώ ταμειακά διαθέσιμα φορέων υπό αναγκαστική κατάθεση) και από αυτά 13 δισ. ευρώ έχουν τη σφραγίδα έξτρα λιτότητας λόγω υπέρβασης των στόχων πρωτογενών πλεονασμάτων. Ενδείξεις για το εύρος των προεκλογικών υποσχέσεων αναμένονται εντός της εβδομάδας με την αποστολή του νέου Προγράμματος Σταθερότητας στην Κομισιόν στο οποίο θα ενσωματώνονται οι νεότερες προβλέψεις.

Την ίδια ώρα, όμως, διεθνείς οίκοι και αναλυτές προειδοποιούν για τον κίνδυνο «τρύπιων» πλεονασμάτων και μια μεγάλη νάρκη στα χέρια της επόμενης κυβέρνησης. Οι προβλέψεις της Κομισιόν και του ΔΝΤ για πλεόνασμα ακριβώς στην κόψη του 3,5% του ΑΕΠ φέτος, την ώρα που ο ρυθμός ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας κατεβάζει ταχύτητα και το ΙΟΒΕ προειδοποιεί – υπό προϋποθέσεις – ακόμα και για τον κίνδυνο ύφεσης σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα έρχονται σε αντιδιαστολή με τα προεκλογικά σχέδια της κυβέρνησης.

Αμέσως μετά το Πάσχα, όπως προανήγγειλε ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, σε σύσκεψη με το οικονομικό επιτελείο θα αναζητηθεί «έξτρα δημοσιονομικός χώρος εντός του 2019» και οι πληροφορίες αναφέρουν σχέδια άμεσης διανομής ενός νέου επιδόματος, μια παραλλαγή 13ης σύνταξης. Προ των πυλών παράλληλα βρίσκεται ένα κύμα νέων υποσχέσεων με προφανή στόχο την άγρα ψηφοφόρων.

Μεταξύ των πιθανών μέτρων, περιλαμβάνονται η μείωση του ΦΠΑ από το 24% στο 22% (από το 2021), μείωση του πρώτου συντελεστή φορολογίας εισοδήματος φυσικών προσώπων από το 22% στο 20%, νέα μείωση του ΕΝΦΙΑ αλλά και κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για φορολογούμενους με εισόδημα έως 30.000 ευρώ. Η κυβέρνηση παράλληλα διαρρηγνύει τα ιμάτιά της ότι δεν πρόκειται να εφαρμόσει τη μείωση του αφορολογήτου, κάνοντας ευρωπαϊκές πηγές να εκφράζουν απορία πώς θα μπορέσει να χρηματοδοτήσει νέες παροχές.

Με την τελευταία έκθεση της Κομισιόν, οι θεσμοί έχουν στείλει προειδοποιητικά σήματα αναφορικά με τις νάρκες στον δρόμο των πλεονασμάτων ιδίως εάν ο ρυθμός ανάπτυξης κατεβάσει περαιτέρω ταχύτητα όπως αναμένεται. Επιπρόσθετα, ο κίνδυνος δημοσιονομικού εκτροχιασμού εξαιτίας των επικείμενων αποφάσεων του ΣτΕ για τα αναδρομικά καραδοκεί.

Σε αυτό το περιβάλλον κινδύνων, οι εντυπώσεις είναι αυτές που επιχειρείται να κλέψουν την παράσταση. Την ερχόμενη Τρίτη η Eurostat αναμένεται να ανακοινώσει για μία ακόμα φορά υπερπλεόνασμα στη ζώνη του για το 4% του ΑΕΠ 2018, μετά και τη διανομή κοινωνικού μερίσματος και την καταβολή αναδρομικών ειδικών μισθολογίων που στοίχισαν περί τα 2 δισ. ευρώ πέρυσι.

Στη βάση αυτής της επίδοσης και «πατώντας» στα στοιχεία εκτέλεσης προϋπολογισμού που δείχνουν τάση νέας υπέρβασης στο πλεόνασμα με τη γνωστή συνταγή της υποεκτέλεσης δημοσίων δαπανών και έχοντας το ταμείο γεμάτο, αναμένεται να στηθεί το νέο γαϊτανάκι παροχών και υποσχέσεων.

Η έλευση των εκπροσώπων των θεσμών στις 6 Μαΐου και κυρίως η έκθεση που αναμένεται μετά τις ευρωεκλογές στις 5 Ιουνίου, θα δείξουν αν η Κομισιόν θα συνεχίσει να διαπνέεται από πνεύμα «ανοχής» στους κυβερνητικούς δημοσιονομικούς πειραματισμούς.