Πώς να δημιουργηθεί μια αποτελεσματική επενδυτική τράπεζα

Στη Σκωτία, το 2017, η επικεφαλής («πρώτη υπουργός») Νίκολ Στέρτζον ανακοίνωσε σχέδια για την ίδρυση μιας Εθνικής Τράπεζας Επενδύσεων της Σκωτίας. Η Σκωτία είναι ήδη παγκόσμιος ηγέτης στη μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και στην προώθηση της ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς και η κυβέρνηση έχει αναγνωρίσει την ανάγκη για νέες επενδύσεις για να βοηθήσει στην επίτευξη αυτών των στόχων.

Πώς όμως μπορεί να δημιουργηθεί μια σωστή επενδυτική τράπεζα;

Πρώτον, η εντολή που θα έχει η τράπεζα είναι κρίσιμη. Ενώ ορισμένες δημόσιες τράπεζες επενδύσεων έχουν περιορισμένη αρμοδιότητα για την υποστήριξη συγκεκριμένων τομέων, πελατών ή δραστηριοτήτων, πολλές από τις πιο επιτυχημένες έχουν ευρύτερες εντολές που τους επιτρέπουν να στηρίξουν ένα ευρύτερο φάσμα οικονομικών στόχων και να ανταποκριθούν στις αναδυόμενες προτεραιότητες.

Δεύτερον, οι δημόσιες επενδυτικές τράπεζες χρειάζονται νέα πλαίσια παρακολούθησης και αξιολόγησης που να καταγράφουν επαρκώς τις δυναμικές συνέπειες που δημιουργούνται από τολμηρές, καταλυτικές επενδύσεις. Αντί να επικεντρωθούν σε «αποσαφήνιση» των αδυναμιών της αγοράς, αυτά τα πλαίσια θα έπρεπε να μετρήσουν την επιτυχία των δημόσιων επενδυτικών τραπεζών στην κατανομή νέων δραστηριοτήτων. Τρίτον, οι εργαζόμενοι σε δημόσιες επενδυτικές τράπεζες έχουν γενικά ευρύτερη συλλογική εμπειρογνωμοσύνη και ικανότητες από ό,τι αυτοί σε χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Το προσωπικό έχει σημαντική τεχνογνωσία και επιστημονική γνώση. Ως αποτέλεσμα, οι τράπεζες αυτές μπορούν να βασίζουν τις επενδυτικές τους αποφάσεις σε ευρύτερο σύνολο κριτηρίων. Η αποτελεσματική διακυβέρνηση είναι το τελικό βασικό στοιχείο. Πολλά από τα προβλήματα που συνήθως συνδέονται με τις δημόσιες τράπεζες, όπως η κακοδιοίκηση και η συλλογή ομάδων συμφερόντων, οφείλονται σε κακή διακυβέρνηση. Για να αποφευχθεί αυτό, οι τράπεζες αυτές πρέπει να βρουν τη σωστή ισορροπία μεταξύ πολιτικής εκπροσώπησης και ανεξάρτητης λήψης αποφάσεων.

Αποφασίζοντας να δημιουργήσει μια τέτοια τράπεζα, η Σκωτία έκανε ένα σημαντικό βήμα προς την επίτευξη της τολμηρής φιλοδοξίας της να γίνει μια δυναμική οικονομία χωρίς αποκλεισμούς και χαμηλών εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα. Αλλες χώρες θα πρέπει να παρακολουθούν προσεκτικά και να παίρνουν παράδειγμα.

Η Μαριάνα Ματσουκάτο είναι καθηγήτρια και διευθύντρια στο UCL Institute for Innovation & Public Purpose (IIPP).
Ο Λόρι ΜακΦάρλεϊν είναι επικεφαλής χρηματοπιστωτικής (Patient Finance) στο Institute for Innovation and Public Purpose στο University College London.