Ακροδεξιά εναντίον Κεντροδεξιάς

Οι εκλογές στο Ισραήλ επιβεβαίωσαν την απόλυτη κυριαρχία της Δεξιάς στο Ισραήλ (και ο Μπένι Γκαντζ κεντροδεξιός είναι). Οι μελλοντικές πολιτικές μάχες στο Ισραήλ δεν θα είναι ανάμεσα στη Δεξιά και την Αριστερά (η οποία εξαϋλώθηκε εκλογικά) αλλά μάλλον ανάμεσα στις παρατάξεις του θρησκευτικού και του κοσμικού κράτους. Ηδη, εδώ και μια δεκαετία περίπου, η κοινωνική αντιπαράθεση των δύο στρατοπέδων βρίσκεται σε πλήρη ανάπτυξη με την παράταξη του θρησκευτικού κράτους να επικρατεί καθαρά στη διεκδίκηση της δημόσιας σφαίρας.

Η εκλογική ισοπαλία Νετανιάχου και Γκαντζ δημιουργεί μια σοβαρή ρωγμή στην πολιτική παντοκρατορία του Μπίμπι και ένα αντίπαλο δέος σε προσωπικό επίπεδο. Ο Γκαντζ βασίστηκε περισσότερο στην αναμφίβολα άψογη καριέρα του στην ισραηλινές Ενοπλες Δυνάμεις και στην «καθαρή» εικόνα του νεοεισερχόμενου στην πολιτική, αλλά το πολιτικό και ιδεολογικό του στίγμα παραμένει μάλλον ασαφές και σε πολλά σημεία συμπίπτει επί της ουσίας με αυτό του δεξιού Λικούντ – αν εξαιρέσουμε τον εθνοθρησκευτικό ρατσισμό που κυριαρχεί σήμερα σε αυτό. Αν το πολιτικό πρόγραμμα του Γκαντζ παραμείνει «σούπα» και δεν αποκτήσει πολιτικο-ιδεολογικό άξονα, η δημοφιλία του θα εξατμιστεί.

Ο Νετανιάχου θα στηριχθεί στα ακροδεξιά και θρησκευτικά κόμματα όχι μόνο για να σχηματίσει νέα κυβέρνηση αλλά, κυρίως, και αυτό είναι που τον καίει, για να επαναφέρει τον νόμο για την ασυλία των εν ενεργεία πρωθυπουργών που θα τον σώσει από το εδώλιο του κατηγορουμένου όπου τον οδηγούν οι κατηγορίες για διαφθορά που έχει απαγγείλει εναντίον του ο γενικός εισαγγελέας. Για να το πετύχει αυτό θα πρέπει να ενδώσει στην ατζέντα της Ακροδεξιάς, που περιλαμβάνει τη θεσμοθέτηση του Ισραήλ ως κράτους μόνο για Εβραίους και την προσάρτηση των παράνομων ισραηλινών εποικισμών στην κατεχόμενη Δυτική Οχθη. Δηλαδή στην οικοδόμηση ενός κράτους απαρτχάιντ. Ηδη μάλιστα αναλυτές αυτού του πολιτικού φάσματος χτίζουν την επιχειρηματολογία για την απόρριψη ακόμη και του σχεδίου Τραμπ για το Παλαιστινιακό, παρά τη δεδομένη μεροληψία της σημερινής αμερικανικής διακυβέρνησης προς την ισραηλινή Δεξιά.

Η αντιπαράθεση με το Ιράν αναμένεται να κλιμακωθεί κυρίως στο συριακό θέατρο, δεδομένης της αμέριστης πολιτικής στήριξης από τη διακυβέρνηση Τραμπ. Ο Νετανιάχου θα επιμείνει στην πολιτική περιφερειακής συνεννόησης με τη Ρωσία, παρά τις διαφορές τους για τη Συρία. Αδιατάρακτη θα παραμείνει και η προσπάθεια για προσέγγιση με τις μοναρχίες του Κόλπου σε έναν αντι-ιρανικό άξονα. Η εμμονή, όμως, της θρησκευτικής Ακροδεξιάς εναντίον του status quo των μουσουλμανικών τεμένων στην Ιερουσαλήμ ίσως δημιουργήσει κάποια, παροδικά πάντως, προβλήματα, μιας και το Ριάντ θεωρεί την ιρανική απειλή πολύ πιο σημαντική προτεραιότητα.

Η συμμαχική συνεργασία με Ελλάδα και Κύπρο θα συνεχιστεί αδιατάρακτη και επωφελής μιας και τα ακροδεξιά/θρησκευτικά κόμματα είναι εχθρικά προς οποιαδήποτε προσέγγιση με την ερντογανική Τουρκία. Οι ελληνικές κυβερνήσεις, που εδώ και δεκαετίες έχουν κάνει τη στρατηγική επιλογή να «παίζουν» στο γήπεδο της διεθνούς νομιμότητας σε σχέση με το Κυπριακό και τα ελληνοτουρκικά θα πρέπει να προβούν σε δύσκολες ακροβασίες για να συνδυάσουν μια προς το παρόν επωφελή γεωπολιτική συνεργασία με την πιθανή οικοδόμηση κράτους-απαρτχάιντ από τη συμμαχική κυβέρνηση.

Ο Σωτήρης Ρούσσος είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Πελοποννήσου και υπεύθυνος του Κέντρου Μεσογειακών, Μεσανατολικών και Ισλαμικών Σπουδών www.cemmis.edu.gr