Από την κωμωδία στο δράμα

Δέκα χρόνια μετά, μπορεί να το πει κανείς με βεβαιότητα: Δανία του Νότου δεν έγινε ποτέ η Ελλάδα. Αλλά πόσο πιθανό ήταν να γίνει Ουκρανία του Νότου; Πόσο εύκολα θα μπορούσαν οι έλληνες ψηφοφόροι, απογοητευμένοι και θυμωμένοι με την πολιτική τους τάξη, να ψηφίσουν έναν κωμικό για πρωθυπουργό της χώρας τους; Πόσο παράδοξο θα ήταν να εμπιστευτούν τις τύχες τους σε έναν χιουμορίστα με μεγάλο τηλεοπτικό εκτόπισμα, όπως φαίνεται να εμπιστεύονται οι Ουκρανοί τις δικές τους στον Βολοντίμιρ Ζελένσκι; Αν δεν θα ήταν και τόσο παράδοξο, τότε το ερώτημα μπορεί να επαναδιατυπωθεί ως εξής: Πώς γλιτώσαμε τον Λάκη Λαζόπουλο;

Την πρωτιά του Ζελένσκι στην Ουκρανία μπορεί να τη δει κανείς ως φαινόμενο των καιρών. Ως την ιστορία ενός ηθοποιού που υποδύθηκε στην τηλεόραση έναν δάσκαλο που γίνεται πρόεδρος και αντέγραψε το τηλεοπτικό σενάριο στην πραγματική ζωή κάνοντας ό,τι δεν κάνουν οι κανονικοί πολιτικοί. Αντί να προσφέρει λύσεις για τα πάντα, δήλωσε άγνοια. Αντί για τις παραδοσιακές πολιτικές συγκεντρώσεις, προτίμησε τα σόσιαλ μίντια. Τη νίκη του Ζελένσκι όμως μπορεί να τη δει κανείς και κάτω από ένα άλλο πρίσμα. Κάτω από το πρίσμα μιας θεσμικής κρίσης, η έκταση της οποίας πιστοποιείται από το γεγονός ότι το ποσοστό των ουκρανών πολιτών που δηλώνουν ότι εμπιστεύονται τους θεσμούς είναι μόλις 9%.

Ακόμη και αν στην Ελλάδα δεν καταγράφηκαν αυτά τα ποσοστά βύθισης, η δυσπιστία απέναντι στο πολιτικό σύστημα παραμένει – λίγοι εμπιστεύονται τα κόμματα ως θεσμούς της δημοκρατίας, ενώ οι αρνητικές γνώμες για τους πολιτικούς αρχηγούς είναι μονίμως περισσότερες τα τελευταία χρόνια από τις θετικές. Αν εδώ όμως δεν εξελέγη ένας Ελληνας Ζελένσκι δεν είναι επειδή δεν υπήρχε ένας Ελληνας Ζελένσκι. Είναι επειδή ο τηλεοπτικός λαϊκισμός εξέβαλλε στον πολιτικό λαϊκισμό. Επειδή οι δυο λαϊκισμοί είχαν κοινή έκφραση με μία και μόνο διαφορά: Ο ένας, ο τηλεοπτικός λαϊκισμός, ήταν και παρέμεινε κωμικός. Αντίθετα με τον πολιτικό λαϊκισμό που αποδείχθηκε τραγικός.