Απλή… παραλογική

Η διεξαγωγή των ερχόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών με απλή αναλογική απειλεί να πλήξει ουσιαστικά τη λειτουργία των Δήμων και Περιφερειών. Να οδηγήσει σε μια πρωτοφανή διοικητική παραλυσία και να μετατρέψει τη λήψη αναγκαίων αποφάσεων σε τοπικό επίπεδο σε μία διαδικασία αέναης πολιτικής συναλλαγής.

Ας παραβλέψουμε τον πειρασμό να σχολιάσουμε ότι η κυβέρνηση επιχειρηματολογεί υπέρ των συνεργασιών στην Αυτοδιοίκηση, την ώρα που σε κεντρικό πολιτικό επίπεδο κινείται απολύτως συγκρουσιακά. Ας παραβλέψουμε επίσης τις επικρίσεις ότι ο ΣΥΡΙΖΑ επιδιώκει την ακυβερνησία προκειμένου να ενισχυθεί ο δικός του ρυθμιστικός ρόλος στην Αυτοδιοίκηση, όπου έχει μειωμένες δυνάμεις, σε μια εφαρμογή του δόγματος «μεγάλη αναταραχή υπέροχη κατάσταση». Και ας εστιάσουμε αποκλειστικά στις συνέπειες που ήδη επιφέρει ή εικάζεται ότι θα επιφέρει το νέο εκλογικό σύστημα.

Οσοι παρακολουθούν τα δημοτικά πράγματα, γνωρίζουν ότι ο αριθμός των υποψηφίων δημάρχων και δημοτικών συνδυασμών έχει αυξηθεί σε σχέση με το 2014. Οχι επειδή φυσάει κάποιος «άνεμος συμμετοχής» στα κοινά, αλλά επειδή το νέο εκλογικό σύστημα ενθαρρύνει τη δημιουργία σχημάτων χωρίς ρεαλιστικές πιθανότητες εκλογικής νίκης, αλλά με βασική φιλοδοξία να καταστούν στη συνέχεια «ρυθμιστές» στη λήψη αποφάσεων.

Ετσι, αντί για συντεταγμένες συμπαγείς παρατάξεις με ενιαίο πρόγραμμα, προκύπτουν ευκαιριακά σχήματα που μετά τις εκλογές απλώς θα διαπραγματεύονται την ψήφο τους, καθιστώντας τους εκλεγμένους με +50% δημάρχους όμηρους μικρών μειοψηφιών. Κάποιος καλοπροαίρετος θα ρωτήσει, «κακό είναι να υπάρχουν πολλές υποψηφιότητες και συνεχής επαφή διοίκησης και αντιπολίτευσης;». Θεωρητικώς όχι.

Ολα τα λουλούδια έχουν δικαίωμα να ανθίσουν. Οσοι όμως γνωρίζουν τα της Αυτοδιοίκησης, επίσης ξέρουν καλά ότι πολλές από τις κινήσεις αυτές δεν έχουν προγραμματικό περιεχόμενο, αλλά εκκινούν από απολίτικους τοπικούς ή προσωπικούς ανταγωνισμούς ή άλλης λογής συμφέροντα.

Η πιθανότερη εξέλιξη είναι ότι τα Δημοτικά Συμβούλια θα μετατραπούν σε χώρους απροσχημάτιστης συναλλαγής προκειμένου ο εκάστοτε δήμαρχος να διαμορφώνει τις αναγκαίες πλειοψηφίες. Συμμαχίες σε τοπικό επίπεδο υπήρχαν πάντα. Ηταν αναγκαίος όρος εξάλλου για να μπορέσει μια δημοτική παράταξη να έχει πιθανότητες εκλογικής νίκης.

Η απλή αναλογική δεν ενθαρρύνει τις συνεργασίες. Απλώς τις μεταθέτει από την προεκλογική περίοδο, όπως συνέβαινε μέχρι τώρα, στη μετεκλογική, καθώς όλοι θα επιδιώκουν να μπουν σε διαπραγματεύσεις μετά τις εκλογές όταν θα έχουν  καταγεγραμμένες δυνάμεις. Κάτι, όμως, που νομοτελειακά οδηγεί σε κατακερματισμό τα Δημοτικά Συμβούλια και στη συνακόλουθη δυσκολία στη λήψη αποφάσεων.

Μόνο που αν οι Δήμοι περιέλθουν σε ακυβερνησία, θα επηρεαστούν αρνητικά οι βρεφονηπιακοί και παιδικοί σταθμοί, οι χώροι πρασίνου και αναψυχής, οι κοινωνικές δομές κάθε Δήμου, η διαχείριση των απορριμμάτων, πολλά από όσα σχετίζονται με την ποιότητα ζωής των κατοίκων του. Πέραν της απλής αναλογικής, η δυνατότητα ανάδειξης τοπικών συμβουλίων με χωριστά ψηφοδέλτια, αναμένεται να δυσκολέψει περαιτέρω την άσκηση διοίκησης, καθώς είναι πιθανό ένα τοπικό συμβούλιο να αντιτίθεται στην εφαρμογή μιας εγκεκριμένης από το Δημοτικό Συμβούλιο απόφασης, με καθαρά τοπικιστικά ή μικροπολιτικά κριτήρια.

Ετσι, ένα εκλογικό σύστημα του οποίου η θεωρητική θεμελίωση εδράζεται στην προώθηση των συνεργασιών, ουσιαστικά ενθαρρύνει τον κατακερματισμό. Αντί να συμβάλλει στη σταθερότητα, ουσιαστικά αποδυναμώνει την εκλεγμένη διοίκηση. Και αντί να ενισχύει τη διαφάνεια, μετατρέπει την Αυτοδιοίκηση σε μια μόνιμη εστία πολιτικής συναλλαγής.

Ο Ευτύχης Βαρδουλάκης είναι σύμβουλος στρατηγικής και επικοινωνίας