Από τη Λήμνο στο Αγαθονήσι

Ας πούμε πως ο ένας, ο Κυριάκος Μητσοτάκης, έδωσε το περίγραμμα λέγοντας από τη Λήμνο πως η Ελλάδα πρέπει να ξαναπιάσει το νήμα του υγιούς πατριωτισμού. Και πως ο άλλος, ο Αλέξης Τσίπρας, όρισε το περιεχόμενο λέγοντας από το Αγαθονήσι πως πατριωτισμός είναι η μονάδα αφαλάτωσης και το μεταφορικό ισοδύναμο. Αν ο πρωθυπουργός και ο επίδοξος διάδοχός του συμφωνούν πως υγιής πατριωτισμός είναι η προσήλωση στην πρόοδο και την ευημερία της χώρας τους, τότε η μοναδική απόσταση που τους χωρίζει είναι η χιλιομετρική απόσταση που χωρίζει τα δυο νησιά.

Οταν το περιβάλλον δεν είναι εθνικά ουδέτερο, μια τέτοια σύμπτωση απόψεων δεν είναι καθόλου αμελητέα. Τσίπρας και Μητσοτάκης έδωσαν περίγραμμα και περιεχόμενο στον πατριωτισμό σε μια στιγμή που το εθνικό συναίσθημα δείχνει να κινείται στην επικράτεια του πατριωτικού πάθους και να εκδηλώνονται στα ντεσιμπέλ του πατριωτικού ρίγους. Είναι ο Τσίπρας που ενεργοποίησε αυτό το συναίσθημα με τη Συμφωνία των Πρεσπών και ο Μητσοτάκης που το υποδαύλισε με τη διαφωνία του στη Συμφωνία; Θα ήταν έτσι ακριβώς εάν το συναίσθημα βρισκόταν εν υπνώσει εδώ και δεκαετίες. Αλλά δεν βρίσκεται. Το ίδιο πατριωτικό πάθος και το ίδιο πατριωτικό ρίγος είχαν καταλάβει τη χώρα όταν ως απειλή εθνικού αφανισμού δεν φάνταζαν οι Πρέσπες αλλά τα Μνημόνια. Προχθές ήταν η «Μακεδονία ξακουστή». Αλλά και στο Σύνταγμα το συρτάκι τον Ιούλιο του 2015 δεν ήταν παρά ένας απελευθερωτικός χορός.

Το γεγονός πως η επέτειος της 25ης Μαρτίου του 2019 γιορτάστηκε ως χαμηλότερης έντασης déjà vu της 28ης Οκτωβρίου του 2011 σημαίνει πως ο υγιής πατριωτισμός έχει να διανύσει μεγάλη απόσταση για να αποκτήσει υπόσταση εθνικού δόγματος – και πάντως πολύ μεγαλύτερη από αυτή που χωρίζει τα δυο ακριτικά νησιά. Μπορεί να γίνει, αρκεί να μην ξαναφορέσει ο Μητσοτάκης τη στολή του μακεδονομάχου. Και ο Τσίπρας να μη δηλώνει πως εάν χρειαστεί θα πάει ακόμη και κολυμπώντας στο Αγαθονήσι για να αποδείξει πως όταν συγκυβερνάς τέσσερα χρόνια με τους ΑΝΕΛ, κάτι από τους ΑΝΕΛ θα μείνει μέσα σου.