Εκλογικά παιχνίδια με την πρώτη κατοικία

Απειλή αντάρτικου στον δρόμο προς την κάλπη, επιστρατεύει η κυβέρνηση αναφορικά με το νέο πλαίσιο προστασίας της πρώτης κατοικίας. Στις ισχυρές ενστάσεις των θεσμών για τα νέα κριτήρια, τη διατήρηση της δυνατότητας δικαστικού μπλόκου σε πλειστηριασμούς, το φρένο σε ρευστοποιήσεις λοιπών περιουσιακών στοιχείων για τους έχοντες, το δημοσιονομικό κόστος της επιδότησης και την ένταξη των επιχειρηματικών δανείων στο προστατευτικό δίχτυ, η κυβέρνηση απάντησε με προαναγγελία κατάθεσης νομοσχεδίου στη Βουλή, στη βάση της συμφωνίας με τις τράπεζες (και όχι με τους θεσμούς), αύριο Παρασκευή.

Αν το αντάρτικο κρατήσει μέχρι τέλους και ψηφιστεί τελικά ένας νόμος τον οποίο οι θεσμοί δεν εγκρίνουν, η ζημιά για τη χώρα προδιαγράφεται σε τρία μέτωπα: το 1 δισ. ευρώ της «δόσης» δεν εκταμιεύεται από το Eurogroup στέλνοντας αρνητικό σήμα στις αγορές, ο ESM δεν δίνει «άδεια» πρόωρης αποπληρωμής του ΔΝΤ όπως διακαώς φέρεται να επιθυμεί η κυβέρνηση και η ΕΚΤ κατά τη δεδομένη αξιολόγηση του νόμου προειδοποιεί για τις επιπτώσεις στο εγχώριο τραπεζικό σύστημα. Παράλληλα, καραδοκεί ο κίνδυνος το όλο αφήγημα της ενίσχυσης των ευάλωτων νοικοκυριών να παραμένει στον αέρα εάν η DG Comp, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή Ανταγωνισμού, κρίνει ότι η επιδότηση της δόσης στεγαστικού δανείου συνιστά κρατική ενίσχυση.

ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ… Ολοι αυτοί οι κίνδυνοι φαίνεται να ζυγίζουν λιγότερο μπροστά στην ανάγκη του Μεγάρου Μαξίμου να υλοποιήσει μέχρι τέλους το κρεσέντο «παροχών» πριν από τις κάλπες. Δεν θα προκαλούσε καμία εντύπωση εάν ακολουθούσε – όπως αναμένεται – τις επόμενες ημέρες και η κατάθεση των διατάξεων για τις 120 δόσεις σε Εφορία και ασφαλιστικά Ταμεία έναντι των οποίων οι δανειστές επίσης έχουν δείξει κόκκινη κάρτα.

Ο Ντέκλαν Κοστέλο, επικεφαλής του κλιμακίου της Κομισιόν, κατά τη διάρκεια ομιλίας του σε χθεσινό συνέδριο στην Αθήνα εμφανίστηκε συγκρατημένα αισιόδοξος για τη δυνατότητα επίτευξης συμφωνίας ώς το Eurogroup της 5^ης Απριλίου. Η ομιλία του προηγήθηκε των κυβερνητικών διαρροών για ενδεχόμενη μονομερή ενέργεια (καθώς η συμφωνία συνεχίζει να αναζητείται σε αλλεπάλληλες τηλεδιασκέψεις), ενώ οι Βρυξέλλες εμφανίζονται ενήμερες για την πρόθεση της κυβέρνησης να καταθέσει νομοσχέδιο.

Οι τόνοι προς το παρόν συντηρούνται χαμηλά. Η Κομισιόν, σύμφωνα με πληροφορίες, περιμένει να δει αφενός τι θα κατατεθεί στη Βουλή, αφετέρου τι θα ψηφιστεί και επιπλέον τι τελικά θα εφαρμοστεί, καθώς από το περίγραμμα του νόμου έως την εφαρμογή μεσολαβεί μια σειρά δευτερογενών αποφάσεων οι οποίες ενδεχομένως θα αργήσουν να λάβουν σάρκα και οστά. Στα σενάρια επίσπευσης των εκλογών, δεν αποκλείεται οι κάλπες να προλάβουν την πρακτική εφαρμογή των υποσχέσεων συντηρώντας το κυβερνητικό αφήγημα ζωντανό.

Σε ένα σενάριο συμβιβασμού, μάλιστα, πληροφορίες αναφέρουν πως οι θεσμοί δεν θα προκαλούσαν «φασαρία» εάν η κυβέρνηση δια του νομοσχεδίου προχωρούσε σε δύο απλές κινήσεις: εάν έκλεινε την πόρτα των προσφυγών στη Δικαιοσύνη για όσους δανειολήπτες επιχειρούσαν να μπλοκάρουν πλειστηριασμό ύστερα από απόρριψή τους από το νέο πλαίσιο προστασίας ή εάν διατηρούσε μόνο την επιδότηση της δόσης στεγαστικού δανείου για όσους πληρούν τα κριτήρια ξηλώνοντας τις υπόλοιπες διατάξεις μέσω των οποίων οι τράπεζες υποχρεώνονται να προχωρήσουν σε παράλληλες επιμηκύνσεις των δανείων σε συνδυασμό με αναγκαστικό «κούρεμα». Μέχρι σήμερα η κυβέρνηση δεν έχει δείξει τέτοια δείγματα συμβιβασμού.

Το δημοσιονομικό κόστος, των 800 εκατ. ευρώ σε ορίζοντα τετραετίας για το οποίο προειδοποίησε ο Ντέκλαν Κοστέλο από το βήμα του συνεδρίου, κρίνεται ότι στο συμβιβαστικό σενάριο δεν θα αποτελούσε αιτία ρήξης, ενώ πέντε πάνω – πέντε κάτω κυβέρνηση και θεσμοί θα μπορούσαν να καταλήξουν σε συμφωνία και για τα όρια αξίας της πρώτης κατοικίας, δανείου, εισοδηματικών και περιουσιακών κριτηρίων τα οποία θα άνοιγαν την πόρτα της προστασίας. Αδιαπραγμάτευτη όμως από την πλευρά των θεσμών φαίνεται η ανάγκη να επιτρέπεται η ρευστοποίηση λοιπών περιουσιακών στοιχείων (δευτερεύουσες κατοικίες, αυτοκίνητα, σκάφη αναψυχής, καταθέσεις, ομόλογα, μετοχές) για όσους προστατεύονται βάσει εισοδηματικών ορίων αλλά παράλληλα ανήκουν στην κατηγορία των «εχόντων».

Το περιεχόμενο του νομοσχεδίου είναι ικανό να φέρει ρήξη στο Eurogroup. Τους υπόλοιπους ανοιχτούς λογαριασμούς με τους θεσμούς, όπως όλα δείχνουν, θα τους διαχειριστεί η επόμενη κυβέρνηση.

ΤΟ ΑΦΟΡΟΛΟΓΗΤΟ. Ο Ντέκλαν Κοστέλο επέμεινε χθες στην ανάγκη διεύρυνσης της φορολογικής βάσης (μείωση αφορολογήτου) από το 2020 ώστε να ανοίξει ο δρόμος μείωσης των φορολογικών συντελεστών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Εξέφρασε παράλληλα απορία, γιατί το Δημόσιο ενώ έχει ένα μαξιλάρι διαθεσίμων 34 δισ. ευρώ χρωστά 2 δισ. ευρώ στους ιδιώτες, επισήμανε τη διαρκή υποεκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων η οποία τρέφει τα πλεονάσματα αλλά αφαιρεί πόντους από την ανάπτυξη και ζήτησε εφαρμογή και συνέχεια στις συμφωνημένες μεταρρυθμίσεις. Η προειδοποίηση ότι το «σταμάτα – ξεκίνα» στην υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων έχει ήδη αποδειχθεί καταλυτικά επιζήμια από τα χρόνια των Μνημονίων, μπορεί να ερμηνευτεί και σαν προειδοποίηση για το άμεσο μέλλον, ενώ υπενθύμισε ότι η εφαρμογή των δεσμεύσεων που έχουν αναληφθεί απέναντι στους δανειστές μπορεί να απαιτήσει χρονικό διάστημα 5 – 10 ετών.