Ο αμερικανικός σκεπτικισμός για την Τουρκία

Ουάσιγκτον

Οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις διέρχονται εξαιρετικά δύσκολη φάση. Η επιθυμία του προέδρου της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, για στενή συνεργασία με τη Ρωσία κάθε άλλο παρά περνά απαρατήρητη στις Ηνωμένες Πολιτείες. To Στέιτ Ντιπάρτμεντ, το Πεντάγωνο και πολλοί γερουσιαστές και αντιπρόσωποι στο Κογκρέσο εκφράζουν την ανησυχία τους. Αν η Αγκυρα προχωρήσει στην αγορά των πυραυλικών συστημάτων S-400 από τη Μόσχα, όπως ο Ερντογάν συχνά τονίζει δημοσίως, η εμπιστοσύνη για την πρώτη θα κλονιστεί ακόμα περισσότερο στην Ουάσιγκτον.

Οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις αναπτύχθηκαν λόγω ανάγκης –  εντός ΝΑΤΟ – κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Μετά το 1989 η συνεργασία συνεχίστηκε σχετικά αρμονικά μέχρι το 2013, όταν οι διαφορετικές προσεγγίσεις των δύο χωρών για το συριακό ζήτημα ήλθαν στο προσκήνιο. Με την πάροδο του χρόνου οι εντάσεις αυξήθηκαν, καθώς η Ουάσιγκτον υποστήριξε ενεργά τους κούρδους μαχητές στην προσπάθειά της να καταπολεμήσει το ισλαμικό κράτος. Η απόφαση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τη Συρία τον περασμένο Δεκέμβριο ακόμα δεν έχει υλοποιηθεί οριστικά, με αποτέλεσμα ο μελλοντικός ρόλος της Τουρκίας στη χώρα να παραμένει ασαφής.

Τα προβλήματα για τις αμερικανοτουρκικές σχέσεις δεν σταματούν εδώ. Το ζήτημα της έκδοσης τους Φετουλάχ Γκιουλέν αποτελεί αγκάθι. Το ίδιο ισχύει για τη αδιαφορία της Τουρκίας να σεβαστεί την πολιτική των κυρώσεων έναντι της Τεχεράνης και για την ανοχή της απέναντι στη Χαμάς, που στοχεύει στην καταστροφή του Ισραήλ. Την τρέχουσα περίοδο ακόμα ένα ζήτημα που ενοχλεί την Ουάσιγκτον είναι η διαρκής στήριξη που παρέχει η Αγκυρα στον Νικολάς Μαδούρο. Εν μέσω αρνητικού κλίματος για την Τουρκία στις Ηνωμένες Πολιτείες, εντείνονται οι συζητήσεις για αναγνώριση της γενοκτονίας των Αρμενίων.

Ανήκει, άραγε, η Τουρκία ακόμα στη Δύση; Απάντηση δεν μπορεί να δοθεί εύκολα. Το σίγουρο, πάντως, είναι πως η χώρα απομακρύνεται ολοένα και περισσότερο από τις δυτικές αξίες, αυξάνοντας τον αμερικανικό σκεπτικισμό.

Ο Δρ. Γιώργος Ν. Τζογόπουλος είναι επιστημονικός συνεργάτης στο Begin Sadat Centre for Strategic Studies (Ισραήλ) και διδάσκων διεθνών σχέσεων στο Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης