Γενιά Ζ

Η Γκρέτα Τούνμπεργκ γεννήθηκε στη Στοκχόλμη, είναι 16 ετών και την ξέρει ήδη όλος ο πλανήτης. Εδώ και 27 εβδομάδες, κάθε Παρασκευή πρωί, διαδηλώνει μπροστά στο σουηδικό Κοινοβούλιο κατά της κλιματικής αλλαγής. Το αίτημά της είναι η Σουηδία να ευθυγραμμιστεί με τη συμφωνία που υπεγράφη στο Παρίσι το 2016. Στην αρχή ήταν μόνη – κυριολεκτικά. Μετά άρχισαν να συγκεντρώνονται δίπλα της δεκάδες, ύστερα εκατοντάδες. Στη συνέχεια έγιναν ανάλογες συγκεντρώσεις σε άλλες πόλεις, σε άλλες χώρες. «Οι ενήλικοι λένε πως θέλουν να δώσουν σ’ εμάς τους νέους ελπίδα», είπε στους πολιτικούς και τους επιχειρηματίες στο Νταβός. «Εγώ δεν θέλω όμως την ελπίδα σας. Δεν θέλω να ελπίζετε. Θέλω να πανικοβληθείτε».

Ο Αλεξ ΜάκΙνταϊρ γεννήθηκε στο Μπράιτον, είναι 19 ετών και δεν τον ήξερε κανείς μέχρι να ασχοληθούν μαζί του οι New York Times. Οταν ήταν δέκα, το κέντρο νέων στο οποίο πήγαινε μετά το σχολείο κατέβασε τα ρολά. Οταν έγινε έντεκα, η μητέρα του έχασε το στεγαστικό της επίδομα. «Η λιτότητα ξέρω τι είναι, είναι η ζωή μου», λέει. «Δεν έχω γνωρίσει μια διαφορετική Αγγλία». Πριν από έξι μήνες εντάχθηκε στο Momentum, ένα ιδεολογικό κίνημα που πρόσκειται στον Κόρμπιν. Τα Χριστούγεννα άρχισε να διαβάζει Μαρξ. Και είναι ακόμη πολύ θυμωμένος που το 2016 ήταν πολύ μικρός για να ψηφίσει στο δημοψήφισμα. Οι Remainers έχασαν μια ψήφο.

Η αμερικανική εφημερίδα χαρακτηρίζει τον Αλεξ «Millennial Socialist». Στην πραγματικότητα, όμως, ανήκει στην επόμενη γενιά, αυτή που οι δημογράφοι αποκαλούν «Γενιά Ζ» και περιλαμβάνει όσους έχουν γεννηθεί μετά το 1997 – δεν έχουν γνωρίσει δηλαδή τον κόσμο χωρίς social media και smartphones. Ο Economist παρουσίασε αυτή την εβδομάδα το πορτρέτο τους. Είναι πιο ευγενικοί, πιο μοναχικοί και πιο απαισιόδοξοι από ποτέ. Δεν πίνουν πολύ. Δεν τους απασχολεί μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Αυτό που κυρίως τους ενδιαφέρει είναι οι βαθμοί στο σχολείο. Κι αυτό που τους ανησυχεί είναι η πνευματική τους υγεία. Σε μια δημοσκόπηση που έκανε πρόσφατα το Pew Research Center σε Αμερικανούς ηλικίας 13-17 ετών, το 70% απάντησε ότι οι μεγαλύτεροί τους φόβοι είναι η κατάθλιψη και το άγχος.

Η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας υπολογίζει ότι οι διαταραχές αυτές κοστίζουν στην παγκόσμια οικονομία ένα τρισεκατομμύριο δολάρια τον χρόνο και προτείνει στις κυβερνήσεις να επενδύσουν περισσότερα χρήματα στην ψυχιατρική θεραπεία. Αυτό δεν λύνει όμως το πρόβλημα, αντίθετα το συγκαλύπτει. Τις αιτίες τις γνωρίζουμε πια, τις βλέπουμε, τις ζούμε. Τις συμπυκνώνει ο Αλεξ σε λίγες λέξεις: «Η αίσθηση του να μην έχεις απολύτως τίποτα». Οπως λέει κι η Γκρέτα, αναφερόμενη στο κλίμα αλλά ισχύει για όλα: «Γιατί να σπουδάσω για ένα μέλλον που σύντομα δεν θα υπάρχει πια, όταν δεν κάνει κανείς τίποτα για να σώσει αυτό το μέλλον;».