Δικαιοσύνη και πολιτική

Το Κράτος Δικαίου, ως έννοια και ως πράξη, σχηματοποιήθηκε στις σύγχρονες δημοκρατίες προκειμένου να επιβληθεί ο ορθολογικός τρόπος επίλυσης των συγκρούσεων, η υπεράσπιση των δικαιωμάτων, η τήρηση των υποχρεώσεων και η προστασία των εννόμων αγαθών μέσω κανόνων που πρέπει να εφαρμόζονται, κατ’ απαίτηση των θεσμικών φορέων και των πολιτών.

Τις τελευταίες δεκαετίες παρακολουθούμε στη Χώρα γεγονότα που άπτονται της αρμοδιότητας της Δικαιοσύνης και σχετίζονται με την πολιτική. Η έκδοση δικαστικών αποφάσεων, η κριτική τους και η μεταφορά των πολιτικών αντιπαραθέσεων στα ανακριτικά και εισαγγελικά γραφεία και στις δικαστικές αίθουσες και η ποινική αξιολόγηση πολιτικών ενεργειών είναι πεδία όπου καταγράφονται σφοδρές αντιπαραθέσεις.

Εσχάτως, παρατηρούμε προσωπικές επιθέσεις κατά μελών του δικαστικού σώματος από επώνυμους και ανώνυμους παράγοντες, δημοσιεύματα, κριτικές δικαστικών αποφάσεων χωρίς ίχνος επιστημονικότητας ή δεοντολογίας, ακόμα και οργανωμένες διαμαρτυρίες που υπηρετούν συγκεκριμένη στόχευση: την άσκηση πίεσης ώστε να επιτευχθεί ή να αποτραπεί ένα αποτέλεσμα. Η μέθοδος είναι πλέον κραυγαλέα εμφανής. Οταν δεν αρέσει η δικαστική απόφαση απαξιώνεται το δικαστικό σύστημα.

Εύλογα ο πολίτης, ανησυχεί για τη λειτουργία του Κράτους Δικαίου μέσα σε αυτό το ακραίο από άποψη αντιπαράθεσης περιβάλλον. Επιθυμεί οι διαδρομές της Δικαιοσύνης και της πολιτικής να είναι παράλληλες, ώστε η πρώτη να παρακολουθεί το έργο της δεύτερης και όπου χρειάζεται να κάνει τις απαραίτητες διορθωτικές κινήσεις κάτω από έναν συγκεκριμένο όρο: την αποδοχή από όλους της προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών. Μέσω αυτής επιτυγχάνεται η προστασία της Δικαιοσύνης, η ανεξαρτησία της και η μη εργαλειοποίησή της. Η τήρηση του όρου αυτού είναι υποχρέωση όλων των παραγόντων της δημόσιας ζωής, της κοινωνίας συνολικά, μη εξαιρουμένων και των ίδιων των δικαστικών και εισαγγελικών λειτουργών. Η προσωπική και λειτουργική ανεξαρτησία είναι πρώτα απ’ όλα προσωπική υπόθεση και κατάκτηση του καθενός μας. Ακόμα και αν δεν προβλεπόταν θα έπρεπε να την έχουμε εφεύρει εμείς οι ίδιοι οι δικαστές και εισαγγελείς.

Ο συνδυασμός της με τους θεσμοθετημένους μηχανισμούς αυτοελέγχου είναι εξασφαλιστικός της αποτελεσματικότητας του δικαστικού συστήματος και συστατικό στοιχείο της λειτουργίας του Κράτους Δικαίου. Αν η Χώρα παλεύει να ξεπεράσει την κρίση, το μερίδιο που μας αναλογεί στην προσπάθεια είναι να εκτελούμε τα καθήκοντά μας σύμφωνα με το Σύνταγμα, τον Νόμο και τη Συνείδησή μας.

Ο Παναγιώτης Λυμπερόπουλος είναι εφέτης, α’ αντιπρόεδρος της Ενωσης Δικαστών και Εισαγγελέων