Για να μην πάρετε {CR}τα παπούτσια στο χέρι

Αν αποφασίσει κανείς να ξεκινήσει τρέξιμο, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να προμηθευτεί απαραιτήτως είναι δρομικά παπούτσια (οι εταιρείες τώρα τα λένε «running» αλλά εμείς προτιμούμε τον ελληνικό όρο)· όλα τα υπόλοιπα δρομικά αξεσουάρ έπονται στη σειρά προτεραιότητας. Η επιλογή παπουτσιού όμως μπορεί να αποδειχθεί για κάποιους δύσκολη διαδικασία, καθώς η τεχνολογία που εφαρμόζουν οι εταιρείες κάθε χρόνο εξελίσσεται: υπάρχουν συνεχώς αλλαγές σε σχέδια και καινοτομίες. Τα λάθη στην αγορά του σωστού παπουτσιού είναι συχνό φαινόμενο για όσους ξεκινούν τρέξιμο για πρώτη φορά. Παράλληλα, πολλοί είναι οι δρομείς που παρότι βρίσκονται σε προχωρημένο επίπεδο, επιλέγουν λάθος παπούτσι κάνοντας τη ζωή τους (και την προπόνησή τους) πιο δύσκολη. Ας δούμε κάποια από τα σημαντικότερα ζητήματα που θέλουν ιδιαίτερη προσοχή στην επιλογή παπουτσιού, προκειμένου αυτά να γίνουν εργαλείο για καλύτερα αποτελέσματα.

Η σωστή μέτρηση του ποδιού

Οπως σημειώνουν προπονητές, φυσικοθεραπευτές και ιδιοκτήτες εξειδικευμένων καταστημάτων πώλησης παπουτσιών για τρέξιμο, το πρώτο πράγμα που θα πρέπει να κάνουν οι δρομείς προτού αγοράσουν ένα ζευγάρι παπούτσια είναι να μετρήσουν σωστά το πόδι τους. Μέσω μιας συσκευής Μπράνοκ (Brannock Device), ο πωλητής μπορεί μετρήσει σωστά το μήκος από το πέλμα μέχρι το μεγάλο δάχτυλο, καθώς και το πλάτος του ποδιού, όπως και το μήκος της καμάρας, προκειμένου να προτείνει το κατάλληλο μέγεθος στον πελάτη, ειδικότερα με βάση το τελευταίο χαρακτηριστικό του ποδιού. Ωστόσο, είναι συχνό φαινόμενο οι δρομείς να επιλέγουν το νούμερο του δρομικού τους παπουτσιού ανάλογα με το νούμερο των υπόλοιπων παπουτσιών τους, κάνοντας ένα σημαντικό λάθος. Παράλληλα, αυτό που θα πρέπει να προσέξει κάποιος στην επιλογή παπουτσιού είναι ο όγκος του εσωτερικού του μέρους, ούτως ώστε να μη σφίγγει το πόδι όταν θα δένονται τα κορδόνια, αλλά ούτε και να είναι αρκετά χαλαρό με κίνδυνο τραυματισμού. Επίσης δεν πρέπει να θεωρεί απαγορευτικό το γεγονός να αλλάξει προς τα πάνω το νούμερο του παπουτσιού του, προκειμένου να αποκτήσει περισσότερη άνεση. Οι περισσότεροι έμπειροι δρομείς συνηθίζουν να αγοράζουν τα δρομικά τους παπούτσια 1-1,5 νούμερο μεγαλύτερα π.χ. από τα «πολιτικά».

Φθηνό ή ακριβότερο παπούτσι;

Είναι συχνό φαινόμενο οι νέοι δρομείς να επιλέγουν ένα φθηνό παπούτσι για να ξεκινήσουν τη δραστηριότητά τους, θέλοντας να μειώσουν το αρχικό κόστος. «Να δω πώς θα πάει και αν είναι αγοράζω κάτι πιο ακριβό» είναι η συνηθέστερη φράση που λέει ένας νέος δρομέας πριν αγοράσει ένα φθηνό μοντέλο δρομικού παπουτσιού που έχει βρει σε προσφορά, πιθανόν σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα. «Οι δρομείς αυτοί δεν έχουν αναλύσει τις ανάγκες τους, ενώ δεν έχουν γνώση των χαρακτηριστικών του παπουτσιού που έχουν επιλέξει: είναι για δρόμο αντοχής ή μήπως cross training;» λέει στο περιοδικό «Runner’s World» ο Κεν Λάρσιντ, ιδιοκτήτης καταστήματος υποδημάτων αποκλειστικά για τρέξιμο στο Πίνκνεϊ του Μίσιγκαν. «Η επιλογή του παπουτσιού θα πρέπει να γίνεται ανάλογα με τον τύπο της δρομικής άσκησης που θα πραγματοποιηθεί» σημειώνει στο «Τρέχω» ο φυσικοθεραπευτής Μιχάλης Μαντούβαλος, τονίζοντας πως είναι διαφορετικά τα παπούτσια που απαιτούνται για δρόμο αντοχής σε ταρτάν από αυτά για τρέξιμο σε ανώμαλο έδαφος. «Χρησιμοποιήστε τα παπούτσια αυστηρά μόνο για τη συγκεκριμένη δραστηριότητα και όχι γενικά στην καθημερινότητά σας» συμπληρώνει ο Μιχάλης Μαντούβαλος.

^{Εξειδίκευση στους δρόμους}

Οπως υποστηρίζει ο φυσικοθεραπευτής, για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα πρέπει πριν από την ενασχόληση με τη δρομική δραστηριότητα να προηγείται φυσικοθεραπευτική αξιολόγηση της στάσης και της κίνησης του δρομέα και να γίνει σύσταση για χρήση κατάλληλου ορθωτικού βοηθήματος (πάτου) εφόσον υπάρχει κάποιο πρόβλημα. Παράλληλα, η επιλογή παπουτσιού θα πρέπει να γίνει αφότου έχει προηγηθεί δοκιμαστικό σε διάδρομο φορώντας τις κάλτσες που θα χρησιμοποιείτε στο τρέξιμο. Είναι σημαντικό τα τεστ αυτά να γίνονται απογευματινές ώρες που τα πόδια είναι ελαφρώς πρησμένα.

^{Οι λανθασμένες συμβουλές}

Οπως παρατηρεί ο Ερικ Σαχ, ιδιοκτήτης καταστήματος υποδημάτων στην Ουάσιγκτον, τις περισσότερες φορές οι δρομείς πάνε να αγοράσουν παπούτσια με κάποιον φίλο τους για να έχουν μια δεύτερη γνώμη. Ωστόσο, ο Σαχ τονίζει πως το δεύτερο άτομο δεν κρίνει το παπούτσι με βάση την αίσθησή του και τη λειτουργικότητά του, αλλά με το αν είναι όμορφο σε σχεδιασμό και σε χρώμα. «Δυστυχώς, τις περισσότερες φορές οι νέοι δρομείς θα εμπιστευτούν την κρίση του δεύτερου ατόμου, ακόμα και αν το παπούτσι ταιριάζει απόλυτα σε αυτό που επιθυμούν να πετύχουν» υπογραμμίζει ο Σαχ, προσθέτοντας ότι πολλές φορές το δεύτερο άτομο πιέζει τον υποψήφιο αγοραστή να επιλέξει το ίδιο παπούτσι που φοράει εκείνο. «Η επιλογή παπουτσιού θα πρέπει να γίνεται με μόνο κριτήριο την άνεση κατά το τρέξιμο και όχι το μάρκετινγκ και τη μόδα της κάθε σεζόν» λέει ο Μιχάλης Μαντούβαλος. Ενα ακόμα λάθος που κάνουν όσοι δρομείς θέλουν να αγοράσουν ένα νέο παπούτσι είναι να διαβάζουν σχόλια και κριτικές για συγκεκριμένα μοντέλα παπουτσιών, αγνοώντας αν πρόκειται για ασφαλείς κριτικές ή διαφημιστικές καταχωρίσεις. Οι ειδικοί στην επιλογή παπουτσιών τονίζουν πως ο υποψήφιος αγοραστής θα πρέπει να αναρωτηθεί: «Πόσο εξοικειωμένος είναι ο συγγραφέας της κριτικής με ολόκληρη την γκάμα παπουτσιών στην αγορά; Τι είδους πόδι έχει; Είναι ο κριτής πραγματικά δρομέας;».

^{Είστε μίνιμαλ ή… μάξιμαλ τύπος;}

Ενα από τα μεγαλύτερα διλήμματα στην επιλογή παπουτσιού, ιδιαίτερα για αθλητές σε προχωρημένο στάδιο, είναι η επιλογή ενός μίνιμαλ ή ενός μάξιμαλ, συνηθισμένου, παπουτσιού. Η βασική διαφορά στην κατασκευή τους είναι ότι το πρώτο θυμίζει το «γυμνό» τρέξιμο, ενώ το δεύτερο δημιουργεί ένα πλαίσιο προστασίας του ποδιού. Οπως τονίζει ο Μιχάλης Μαντούβαλος, «όλο και περισσότερες έρευνες υποδεικνύουν την επιλογή των μίνιμαλ παπουτσιών ως καλύτερη για την πρόληψη τραυματισμών». Ωστόσο, τονίζει πως αν κάποιος θελήσει να αλλάξει από τα συνηθισμένα παπούτσια επιλέγοντας ένα μοντέλο μίνιμουμ, «απαιτείται ένα μεταβατικό διάστημα 10-12 εβδομάδων για να επιτευχθεί το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και να μην υπάρξει κάποιος τραυματισμός».

^{Η ηλικία ζωής του παπουτσιού}

Ενα από τα βασικά χαρακτηριστικά ενός παπουτσιού που αγνοούν πολλοί δρομείς είναι ο κύκλος ζωής του, καθώς τα παπούτσια έχουν κατασκευαστεί για έναν καθορισμένο αριθμό χιλιομέτρων. «Θέλει προσοχή η χρήση των παλαιών παπουτσιών που έχουν οι δρομείς. Τα παπούτσια δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται πέραν από το χιλιομετρικό όριο αντοχής τους, που είναι συνήθως 600 με 800 χλμ. Από εκεί και πέρα υπάρχει κίνδυνος τραυματισμών» επισημαίνει ο Μιχάλης Μαντούβαλος. Κάποιοι θα διαφωνήσουν με αυτή την απόλυτη – αλλά δημοφιλή είναι η αλήθεια – άποψη, όμως έχει μια βάση. Σε γενικές γραμμές, τη φθορά στα παπούτσια ένας δρομέας την καταλαβαίνει στο πάτημά του. Οσο κι αν είστε συναισθηματικά δεμένοι με κάποια ζευγάρια (επειδή π.χ. τρέξατε με αυτά τον πρώτο σας Μαραθώνιο) μην τα λυπάστε. Αποσύρετέ τα όταν δείτε ότι έχουν φθαρεί σημαντικά. Αν αυτό θα γίνει στα 600 χλμ. ή στα 1.200 είναι κάτι που έχει σχέση με τα δικά σας πόδια.