Ηταν κάποτε η μακεδονική σαλάτα

Hταν φυσικό να εξάψει τα συνωμοσιολογικά πάθη το δημοσίευμα του BBC περί καταπιεσμένης μακεδονικής μειονότητας. Ηταν θέμα χρόνου, ας πούμε, να δηλώσει ο Πάνος Καμμένος ότι το δημοσίευμα συνδέεται με τον Νίκο Κοτζιά, να αφήσει να εννοηθεί πως ο αφανής συντάκτης του δημοσιεύματος είναι ο πρώην υπουργός Εξωτερικών με την υποψία της προδοσίας να πλανάται στον αέρα. Αλλά είναι φυσικό να πυροδοτεί όλη αυτή την εθνική ανασφάλεια ένα δημοσίευμα, να γίνεται πολιτικό θέμα, να ζητούνται εξηγήσεις από την κυβέρνηση ή να αποδίδεται η ευθύνη στη Συμφωνία των Πρεσπών;

Θα έκανε λάθος να ψάξει κανείς την πολιτική απάντηση στην Ιστορία. Μάλλον δυστυχώς, η Ιστορία στα Βαλκάνια είναι πιο σύνθετη από την επιγραμματική αφήγηση της καταπιεσμένης μακεδονικής μειονότητας. Μπορεί η μακεδονική σαλάτα να ήταν και αυτό, αλλά δεν ήταν ποτέ μόνο αυτό, ήταν πολύ περισσότερα πράγματα. Αλλά σε κάθε περίπτωση, είναι παρελθόν. Αν κάποτε υπήρξαν άνθρωποι που εξορίστηκαν ή υποχρεώθηκαν να ξεχάσουν τη γλώσσα τους, σήμερα δεν υπάρχουν. Είναι κομμάτι του ιστορικού χρόνου πια, όχι του πραγματικού. Το θύμα και μάρτυρας της καταπίεσης που μιλάει στο BBC είναι σήμερα 92 χρονών. Είναι ένας από τους τελευταίους επιζώντες. Ενας από τους τελευταίους επιζώντες ανάμεσα σε τελευταίους επιζώντες σε ολόκληρο τον πλανήτη των οποίων η γλώσσα φθίνει μέχρι να χαθεί εντελώς.

Το ελληνικό κράτος κατάφερε να γίνει εθνικά ομοιογενές με τρόπους που δεν ήταν πάντα ειρηνικοί. Δεν απορρόφησε μόνο, δεν ενσωμάτωσε πάντοτε τους μη ελληνικούς πληθυσμούς του. Καταπίεσε με τρόπους που εκτός από μη ειρηνικοί αποδείχθηκαν πολλές φορές και εθελότυφλοι. Ολα αυτά αποτελούν παρελθόν. Αλλά αυτός θα ήταν ο κίνδυνος σήμερα: η εθνική ανασφάλεια να προκαλέσει μια νέα εθελοτυφλία που, αλίμονο, δεν θα ανακαλύψει έναν εχθρό στα φαντάσματα του παρελθόντος, αλλά και σε όποιον ανακατεύει τις ρίζες του πολιτισμικού του παρελθόντος για να πάρει μια γεύση από αυτό που ήταν κάποτε η μακεδονική σαλάτα.