«Ξυρίζοντας» τον Πολάκη

Ο Παύλος Πολάκης δεν πρωτοτύπησε ούτε σε αυτό. Η ανάδειξη των ταπεινών καταβολών είτε ως «άλλοθι» για τη διαμόρφωση χαρακτήρων είτε ως απόδειξη ενός προσωπικού success story και μιας αναρρίχησης στην κοινωνική επετηρίδα χωρίς στηρίγματα ή «πάτρονες», αλλά μόνο με τη σκληρή ατομική προσπάθεια, δεν είναι μια ιδέα που έρχεται μαζί με τον νυν αναπληρωτή υπουργό Υγείας. Ερχεται από πολύ μακριά και προφανώς έχει μέλλον. Ο «γιος του βοσκού» μάς στρέφει στις ρίζες του για να εξηγήσει καταστάσεις και κυρίως τις δικές του πρακτικές. Αλλά στον δικό μας πολιτικό μικρόκοσμο της μεταπολιτευτικής περιόδου έχουν προηγηθεί, για παράδειγμα, ο «γιος του αγωγιάτη» ή ο «γιος του ταχυδρόμου» που επέστρεψαν στην αφετηρία για να δώσουν τις δικές τους εξηγήσεις για τον πρωταγωνιστικό ρόλο τους στην πολιτική συγκυρία που τους συμπίεζε. Αυτοί, ωστόσο, έχουν τις υποθέσεις πίσω τους, ενώ ο Πολάκης τις έχει μπροστά του – μέχρι να τον αντικαταστήσει ο επόμενος αυτόφωτος γόνος που, δικαίως ή αδίκως, καλείται να «απολογηθεί».

Ο Πολάκης γνωρίζει καλά ότι, στη βάση της δικής του βουκολικής ορολογίας, πιάστηκε «με τη γίδα στην πλάτη». Πέραν από το σύννομο της δανειοδότησης από την Attica Bank, ανακύπτουν ζητήματα πολιτικής ηθικής που αντιλαμβάνεται ότι δεν είναι εύκολο να διαχειριστεί. Ακόμη και στον συριζαϊκό βιότοπο είναι κατανοητό ότι ένας συντοπίτης τού αναπληρωτή υπουργού από τα Σφακιά δεν θα μπορούσε να πάρει το ίδιο δάνειο. Επί της ουσίας, το πρόβλημα για τον Πολάκη είναι ότι η κίνηση κατεδαφίζει όσα ο ίδιος έχτιζε για τη δική του εικόνα, προκειμένου να δικαιολογήσει ή να καλύψει εμμονές, αγοραίες προσβολές και απειλές και, γενικότερα, μια ασυνήθιστη εικόνα εξουσιαστικού κυνισμού. Αν ο «καθαρός ουρανός» δεν έχει τίποτα να φοβηθεί, μπορεί να λέει κι ό,τι θέλει – με αυτό το αφήγημα πορεύτηκε όλα αυτά τα χρόνια, απαιτώντας από τους απέναντι και τους συντρόφους του τουλάχιστον την ανοχή τους. Εάν, κατά το πολακικό θεώρημα, για τους ηθικούς δεν υπάρχουν φραγμοί, το τραύμα στην αυτοδιαφημιζόμενη πολιτική ηθική του μπορεί να αποδειχθεί καταστροφικό. Για τον ίδιο, αλλά και για την κυβέρνηση. Αυτό προφανώς το αντιλαμβάνεται και ο Τσίπρας, ο οποίος σε μια εικόνα «καθαρότητας και πολιτικής ηθικής» βασίζει τη «μάχη των δύο κόσμων» και το δίλημμα που επιχειρεί να διαμορφώσει πάνω από τις κάλπες. Συνεπώς, το πρόβλημα που αντιμετωπίζει ο Πολάκης είναι ακόμη μεγαλύτερο – από τη στιγμή που ο ίδιος αποτελεί πρόβλημα για την κυβέρνηση, και μάλιστα στην προεκλογική αφετηρία.

Είναι πρόδηλο ότι το ίδιο αντιλαμβάνεται και ο Ανδρέας Ξανθός. Ο υπουργός Υγείας δεν βγήκε τυχαία να διαχωρίσει τη θέση του από τον αναπληρωτή του, καθώς διαβλέπει ότι μια κοινή πορεία από τα φοιτητικά χρόνια τους ίσως βρίσκεται κοντά στο τέλος της. Η ανάγκη να καταστήσει σαφές – και δημόσια – ότι δεν πρέπει κανείς να τον συγκρίνει με τον Πολάκη είναι απόδειξη της τοξικότητας που βλέπει ο Ρεθυμνιώτης στην παρουσία του Χανιώτη. Τον Πολάκη ας τον κρίνουν οι ψηφοφόροι, ο κόσμος παρακολουθεί, οι μεταξύ μας διαφορές είναι προφανείς. Αν ο Ξανθός ασφυκτιά πλέον από την παρουσία ή τη σκιά του Πολάκη στο υπουργείο Υγείας, το ζήτημα δεν αποκλείεται να φτάσει για τελική επίλυση στο γραφείο του Τσίπρα – αν δεν έχει ήδη φθάσει. Το μήνυμα είναι ότι πριν από τον κόσμο ίσως χρειαστεί και πρωθυπουργική παρέμβαση, από τη στιγμή που οι νουθεσίες εντός του Υπουργικού Συμβουλίου δεν πιάνουν τόπο ή δεν γίνονται κατανοητές. Κάπως έτσι, άλλωστε, το ερμηνεύει πια και «Η Αυγή», καλώντας τον αναπληρωτή υπουργό να δει τα πράγματα αλλιώς. Αν για τον Τσίπρα ο Πολάκης είναι χρήσιμος επειδή «έχει δική του κερκίδα», πέριξ του Μαξίμου είναι ήδη αρκετοί εκείνοι που ανησυχούν ότι για την κερκίδα του Πολάκη θα αδειάσει το γήπεδο…