Η πρόκληση των καλών θέσεων εργασίας

Σε όλο τον κόσμο σήμερα η βασική πρόκληση για την επιτυχία οικονομικής ευημερίας για όλους είναι η δημιουργία αρκετών «καλών θέσεων εργασίας».

Υπάρχουν τρεις τρόποι για να μειωθεί η αναντιστοιχία μεταξύ της δομής των παραγωγικών τομέων και του εργατικού δυναμικού. Η πρώτη στρατηγική, και αυτή που λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της πολιτικής προσοχής, είναι η επένδυση σε δεξιότητες και κατάρτιση.

Μια δεύτερη στρατηγική είναι να πειστούν οι επιτυχημένες επιχειρήσεις να απασχολούν περισσότερους ανειδίκευτους εργαζόμενους. Σε χώρες όπου τα κενά δεξιοτήτων δεν είναι τεράστια, οι κυβερνήσεις μπορούν να ωθήσουν τις επιτυχημένες επιχειρήσεις τους να αυξήσουν την απασχόληση – είτε άμεσα είτε μέσω των τοπικών προμηθευτών τους. Οι κυβερνήσεις στις ανεπτυγμένες χώρες διαδραματίζουν επίσης ρόλο να επηρεάσουν τη φύση της τεχνολογικής καινοτομίας.

Τέτοιες πολιτικές, όμως, είναι απίθανο να επηρεάσουν σημαντικά τις αναπτυσσόμενες χώρες. Αυτό αφήνει ένα ευρύ φάσμα αναπτυσσόμενων οικονομιών – από χώρες μεσαίου εισοδήματος όπως το Μεξικό και η Νότια Αφρική σε χώρες με χαμηλό εισόδημα, όπως η Αιθιοπία – σε δύσκολη θέση.

Η επίλυση αυτού του προβλήματος ενδέχεται να απαιτεί μια τρίτη στρατηγική, η οποία ίσως είναι εκείνη που συγκεντρώνει τη μικρότερη προσοχή: Την ενίσχυση ενός ενδιάμεσου φάσματος οικονομικών δραστηριοτήτων με εργασία χαμηλής ειδίκευσης. Ο τουρισμός και η μη παραδοσιακή γεωργία είναι τα πρωταρχικά παραδείγματα αυτών των τομέων απορρόφησης της εργασίας. Η δημόσια απασχόληση στον τομέα των κατασκευών και των υπηρεσιών είναι ένας άλλος τομέας που μπορεί να απαιτεί προσοχή. Αλλά οι κυβερνητικές προσπάθειες μπορούν να προχωρήσουν πολύ περισσότερο.

Η κυβερνητική πολιτική τόσο στις ανεπτυγμένες όσο και στις αναπτυσσόμενες χώρες ασχολείται συχνά πιο πολύ από όσο πρέπει με την τόνωση των πιο προηγμένων τεχνολογιών και την προώθηση των πιο παραγωγικών επιχειρήσεων. Ωστόσο, η αποτυχία δημιουργίας καλών θέσεων εργασίας μεσαίας τάξης έχει πολύ υψηλό κοινωνικό και πολιτικό κόστος. Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί διαφορετική εστίαση, ώστε οι θέσεις εργασίας να ευθυγραμμίζονται με την επικρατούσα απαίτηση δεξιοτήτων μιας οικονομίας.

Ο Ντάνι Ρόντρικ είναι καθηγητής Διεθνούς Πολιτικής Οικονομίας στο John F. Kennedy School of Government του Harvard University